cobay.gif LogoSTDM.gif cobay.gif

Welcome to Living in America Radio talk Show. Thân Chào Quí Vị Đến Với Trang Nhà Đài Phát Thanh Sống Trên Đất Mỹ    
Home
Chương Trình Phát Thanh
Hồi Kư
Chuyện Phiếm , Tạp Ghi
Binh Luận Tham Luận
Mỗi Ngày Một Vấn Đề
Tham Khảo
Giờ KBC
Chuyện Muôn Đời Không Quên
Nhạc Que Hương-Hùng Ca-Tình Ca
Photos
Phỏng Vấn Đặc Biệt
Hải Quân Việt Nam
Quảng Cáo Sản Phẩm
Hình Đẹp Cho Deskop

VietUnicodeFAQ





Hồi Ký Giờ KBC : Ngày Này Năm Xưa

Audio Nghe Tại Chương Trình Phát Thanh



    “Người lính thật thà”

    Huy Phương

    Người lính của mỗi quốc gia đến tuổi thanh niên đều tuân thủ luật lệ của đất nước họ để được động viên vào quân ngũ hay tình nguyện theo sở nguyện của mình, tất cả đều nhắm mục địch phục vụ quốc gia và dân tộc. Phần lớn họ chết trên chiến trường giữa tuổi thanh xuân, có người chưa hề biết qua lạc thú của cuộc đời.

    Có người trấn đóng ở nơi rừng núi xa xôi, ở các tiền đồn heo hút, cắt bỏ mọi luyến ái gia đình, có khi dở dang cả một cuộc t́nh thời niên thiếu. Không ai đi lính để làm giàu hay để được sống đầy đủ tiện nghi. Về đời sống vật chất, người lính bao giờ cũng là kẻ thiệt tḥi, thiếu thốn so với đồi sống vương giả, kẻ hầu người hạ của các tướng lãnh và các sĩ quan cao cấp.

    Cùng với các phu nhân diễm lệ của họ, có khi những người này lại là những kẻ buôn xương bán máu của binh sĩ. Họ xua người lính ra mặt trận, nhưng lại bán súng đạn, thuốc men cho kẻ thù. Sự vinh thăng của một tướng lãnh bao giờ cũng được đổi bằng bia mộ, khăn tang của hàng nghìn gia đ́nh người lính như câu nói “nhất tướng công thành, vạn cốt khô”. Chúng ta hăy nhìn lại đời sống của một người lính địa phương quân, nghĩa quân trong những xóm làng xa xôi, vợ con cùng ở chung trong cái lô cốt chật hẹp nguy hiểm, thiếu thốn mọi bề. Đồng lương lính không qua nỗi gia đình qua mười ngày đầu tháng, chắc chắn là cơm bữa đói bữa no, nhưng các người lính này không bao giờ than văn hay xót xa đến số phận của mình. Không phải chỉ người lính Việt Nam mà chúng ta đă quen biết, đă là người lính, dù ở quốc gia nào, cuộc đời và hành động của họ đều giống nhau.

    Những người lính chiến đấu dưới lá cờ tổ quốc, mong sẽ được phục vụ quốc gia, nhưng không ít họ đă được điều động bởi những cấp chỉ huy trong những hành động không phải vì quyền lợi tổ quốc. Người lính này- tôi nói là những “người lính thật thà”- luôn luôn tuân thủ mệnh lệnh của cấp chỉ huy và sẵn sàng lao về phía trước, mặc đầu họ biết trong vài mươi giây trước mặt, họ có thể bị kết liễu cuộc sống bằng một viên đạn hay một mảnh trái phá.

    Những người lính thật thà này đă được sử dụng như thế nào? Người lính thiết giáp Trung Cộng đă cán nát thân thể của các sinh viên đ̣i tự do tại Thiên An Môn để lại những vết dơ trong lịch sử. Người lính Miến Điện đă bắn vào sư săi, thường dân để xây đắp vị trí cho những tướng lãnh cầm quyền làm xấu hổ cho cả nhân loại.

    Những người lính ở các nước Phi Châu chậm tiến, ở các nước nhược tiểu hay dộc tài đều là “công cụ” của cấp lănh đạo hay giới cầm quyền bính trong tay. Họ bị lợi dụng và khống chế bởi các cấp tướng lănh tiếp, rồi như nấc thang quyền lực, đưa dần đến người binh sĩ tận cùng, thấp cổ bé miệng và thật thà trong quân đội.

    Người lính ít khi có cơ hội và can đảm quay súng bắn vào cấp chỉ huy của họ như một hành động thức tỉnh để cứu nước. Họ hiền lành, tuân thủ chỉ với tấm lòng yêu nước và phần lớn không biết bản thân mình đang bị lợi dụng. Trên bàn “cờ tướng”, binh sĩ là con “tốt thí”, khi con cờ tướng đang nằm trong cung với sĩ, tượng xe, pháo bảo vệ chung quanh. Và.. khi nước mất nhà tan, tướng lãnh và sĩ quan cao cấp có cơ hội thoát ra nước ngoài, trong khi những “người lính thật thà” thì bị kẻ thù tàn sát hay tù tội.

    Lịch sử thế giới đă từng lên án hàh động của tập thể mặc áo lính, trang bị vũ khí với những danh từ “quân đội đứng lên”, “quân đội hành động”, “quân đội đàn áp”, “quân đội can thiệp”, “quân đội được đưa tới...” Tất cả đều được lănh đạo bởi một số nhỏ với quyền lợi riêng tư của họ.

    Trong guồng máy thô bạo đó, đa số lànhững người lính của tôi, những “người lính thật thà”. Tôi viết những dòng này trong niềm xúc cảm biết ơn và thương xót những người lính vô danh.

    Huy Phương

    “Người lính thật thà”

    Monday, November 05, 2007

    **********************************

      Nhin Lại

      19/06/2006 tưởng nhớ các Anh Lính VNCH

      Thanh Toàn
      .
      Đêm soi bong đếm bước đời trôi chậm .
      Nghe hơi sương pha bạc trắng mái đầu.
      Đời viễn sứ vi đâu mà trôi dạt .
      Gót chinh nhân đa thỏa mộng gi đâu ?

      .
      Xé tờ lịch đau lòng thương đất nước .
      Ngày hôm nay kỷ niệm lại uà về .
      Những chiến tích hào hùng bao năm trước .
      Vai nặng oằn vương khói súng trường xa .

      .
      Chiến hữu anh em dưới mái nhà dân tộc .
      Sát cánh chen vai chiến đấu giữ quê minh .
      Chia điếu thuốc lá thư nhà nhàu nát .
      Đem xuống giữa rừng nhìn sao sang lung linh

      .
      Có những lúc giữa chiến hào súng nổ .
      Nghe bên tai giọng mẹ ấm lời ru .
      Con những đem gác tiền đồn quạnh vắng .
      Chim kêu sương ai oán nhớ vợ hiền .
      .
      Thoắt đa ngậm hờn ba mươi năm lẻ .
      Nước mất nhà tan dưới gót giặc hung tàn .
      Hận vong quốc nung sôi bầu nhiệt huyết .
      Ta nguyện ngày về lấy lại non sông.
      .
      Nén hương lòng thắp lên thương nhớ bạn .
      Những người hùng vị quốc vong thân .
      Ta ở lại ôm vết thương rỉ máu .
      Tưởng người xưa , thề chẳng sờn lòng .

      .
      Hới chiến hữu , đời thường lo cơm áo .
      Vẫn không quên thề hứa dưới cờ vang .
      Nguyện một thác bảo an cho dân quốc .
      .
      Cùng nhau góp một bàn tay tranh đấu .
      Cho quê hương sạch bóng bọn cộng thù .
      Cho tươi lại đồng xanh hương lúa mới .
      Trẻ được đến trường ngoan giọng ê a .

      .
      Cờ vàng sẽ tung bay trong gió mới .
      Việt nam ơi ngày ấy chẳng còn xa..

      Trần Thanh Toàn .

      Tưởng Niệm 30 Tháng 4/1975: Mặt Trận Ban Mê Thuột Ngày 10-3-1975

      Vương Hồng Anh

      *Cao nguyên ngày N-1

      Ngày N-1 của mặt trận Cao nguyên là ngày 9 tháng 3/1975, ngày Cộng quân gia tăng áp lực khi mở trận tấn công đánh chiếm quận lỵ Đức Lập(tỉnh Quảng Đức). Từ diễn biến nay, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2 va Quân khu 2, đa bay đến Ban Me Thuột để thị sát tình hình và họp với Chuẩn tướng Lê Trung Tường, Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh (lúcbấy giờ la Tư lệnh Mặt trận Nam Pleiku), các Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Darlac va Quảng Đức. Cuộc họp diễn ra tại Trung tâm Hanh quân bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh, kéo dai từ 12 giờ trưa đến 5giờ chiều

      Sau khi nghe Trung tâm Hành quân trình bày tình hình ở Đức Lập, Thiếu tướng Phú quay sang Đại tá Phạm Văn Nghin, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Quảng Đức, cho những chỉ thị cần thiết, và ra lệnh cho vị tỉnh trưởng nay bay về ngay tỉnh lỵ để đôn đốc chỉ huy các đơn vị chuẩn bị đối phó với tình hình mới

      Thiếu tướng Phú nói với Tỉnh trưởng Quảng Đức rằng trong trường hợp Quảng Đức bị tấn công, ngoài Liên đoan 24 Biệt động quân đang tăng phái cho tỉnh nay, ông sẽ tăng cường them quân để chận địch. Ông nhấn mạnh với Đại tá Nghin : "Lệnh Tổng thống phải giữ Quảng Đức bằng mọi giá."

      Đại tá Nghin vừa rời phòng họp, Thiếu tướng Phú ra lệnh cho Thiếu tá Nguyễn Văn Hóa, sĩ quan tùy vien , lo chuẩn bị bản đồ các mặt trận để ông họp tiếp tại văn phòng Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh với Chuẩn tướng Trường va Đại tá Vũ Thế Quang,Tư lệnh phó Sư đoan 23 Bộ binh, Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Darlac

      Trong cuộc họp, Thiếu tướng Phú đa hỏi Chuẩn tướng Trường là nhận định thế nao về tin tức tình báo cho rằng sư đoan F 10 CSBV đa về Quảng Đức, và trong trường hợp như thế, có nen rút bớt lực lượng Sư đoàn 23 Bộ binh đang hanh quân tại Pleiku về tăng cường cho mặt trận ở Quảng Đức và Ban Mê Thuột không? Chuẩn tướng Trường đa trinh với Thiếu tướng Phú rằng có thể có một phần của 2 sư đoan F-10 va sư đoan 320 CSBV đa về hoạt động tại hai tỉnh nay, nhưng Tướng Trường không tin rằng toan bộ sư đoan F10 đa di chuyển về Quảng Đức. Tư lệnh Sư đoàn 23 Bộ binh nhận định rằng có khả năng la sư đoan CSBV nay sẽ để lại 1 hoặc 2 trung đoàn để phối hợp với sư đoan 968 CSBV từ Lao xâm nhập qua để mở mặt trận tại Nam Pleiku

      Sau lời trình bày của Chuẩn tướng Trường, Đại tá Luật báo cho Thiếu tướng Phú biết la cách đây hai ngày trung đội Thám báo Tiểu khu Darlac đa phục kích bắt được 2 tù binh CSBV tại một ấp Thượng cách tỉnh lỵ 10 km, trong đó có 1 sĩ quan bị thương

      Cả hai tù binh khai là thuộc bộ phần tiền thám của sư đoàn 320 CSBV. Viên sĩ quan tù binh CSBV tiết lộ la sư đoan 320 CSBV được lệnh chuẩn bị tấn công Ban Me Thuột. Theo đề nghị của Đại tá Luật, Thiếu tướng Phú đa cho gọi Trưởng phòng 2 Tiểu khu Darlac trình bày chi tiết về cung từ của hai tù binh

      Trước những báo cáo của Tiểu khu Dralac, sau một lúc suy nghĩ để lượng định tình hình, Thiếu tướng Phú ra lệnh cho Chuẩn tướng Trường bay về Pleiku trước để phối trí lực lượng tại đây, chuẩn bị lực lượng tiếp ứng cho Quảng Đức khi tỉnh nay bị tấn công

      Từ 4 giờ đến 5giờ chiều, Thiếu tướng Phạm Văn Phú họp tiếp với Đại tá Quang,được chỉ định lam Tư lệnh mặt trận Ban Me Thuột, va Đại tá Luật về kế hoạch bảo vệ tỉnh lỵ tỉnh Darlac. Trong giờ cuối cung họp với tướng Phú, Đại tá Vũ Thế Quang đa trinh bay sự phối trílực lượng như sau:

      -Phòng thủ phía Bắc: Trung tâm huấn luyện Sư đoan 23 Bộ binh.

      -Phòng thủ phía Đông: Bộ chỉ huy chi khu Ban Me Thuột va đơn vị Địa phương quân thống thuộc chi khu.-Lực lượng phía Tây-khu vực trọng yếu va nguy hiểm nhất có hậu cứ của tiểu đoan của Thiết đoan 3 Thiết kỵ va kho đạn Mai Hắc Đế.Ngoài ra, doanh trại các tiểu đoàn Pháo binh, Công binh, Truyền tin thống thuộc Sư đoàn 23 bộ binh đóng gần thị xa đều tận dụngquân số tại hang để tổ chức phong ngự trong phạm vì trách nhiệm.Lực lượng trừ bị cho thị xa Ban Me Thuột la lực lượng Trung đoan53 Bộ binh (trung đoan trừ, chỉ có 2 tiểu đoàn), án ngữ tại phi trường Phụng Dực

      Riêng về trách nhiệm của Tiểu khu Darlac, Đại tá Nguyễn Trọng Luật đa cho điều động Tiểu đoan 204 Địa phương quân đang đóng tại Ban Don về thị xa. Việc di chuyển không phảidễ dang vi phải trưng dụng tất cả các quân xa trong toan thị xa Ban Me Thuột mới đủ quân xa để vận chuyển cả một tiểu đoan. * 2 giờ sáng ngày 10/3/1975: Mặt trận Ban Mê Thuột bùng nổ Đúng 2 giờ sáng ngày 10 tháng Ba/1975, Cộng quân khai hỏa tấn công vào Ban Mê Thuột. Tiếng pháo kích rền vang trong thị xa nay đến 4 giờ sáng. Sau đó, Cộng quân đa sử dụng chiến thuật tiền pháo hậu xung tấn công chiếm kho đạn Mai Hắc Đế ở phía Tây. Đơn vị trú phong đa chống trả manh liệt va bảo vệ được kho đạn. Về phía Bắc, Đai Truyền tin của Không quân cũng bị tấn công. Đến 7 giờ sáng Cộng quân ngưng pháo kích vao thị xa nhưng đa điều động bộ binh va thiết giáp tiến vao thị xa va khai triển lực lượng xung quanh nha thờ thị xa

      Để tiện phối hợp trong việc chỉ huy, Đại tá Nguyễn Trọng Luật đa xin Thiếu tướng Phạm Văn Phú cho ông được qua ở chung với Đại tá Vũ Thế Quang. Đề nghị của Đại tá Luật được tướng Phú chấp thuận.Sự lo ngại của Đại tá Quang và Đại tá Luật la chiến xa Cộng quân đa lọt vao thị xa. Từng la Tư lệnh 1 Lữ đoan Kỵ binh, Đại tá Luật thấy ro hỏa lực tấn công của địch một khi có thiết giáp tham chiến. Tuy nhien cả Đại tá Quang va Đại tá Luật vẫn hy vọng ở sự yểm trợ của Không quân VNCH khi trên bầu trời Ban Me Thuột đa xuất hiện những phi cơ L 19 va các phản lực cơ chiến đấu. Tinh thần của quân sĩ trú phong len cao. Các đoan chiến xa của Cộng quân từ hướng bắc tiến về phía Nam đa bị các đơn vị Địa phương quân của Tiểu khu Darlac đánh chận lại

      Cộng quân thay đổi chiến thuật tấn công: Trưa ngày 10/3/1975, đối phương đa pháo kích dồn dập vao bộ chỉ huy tiểu khu va một số vị trí trọng yếu trong thị xa, trong đó có cả bản doanh bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh. Hệ thống truyền tin tại bộ chỉ huy Tiểu khu bị trúng đạn pháo, hư hại nặng. Trước tinh hinh đó, Thiếu tá Hy, trưởng phong 3 Tiểu khu, xin Đại tá Luật cho di chuyển bộ tham mưu ra khỏi vị trí. 13 giờ 30, Thiếu tá Hy báo cáo Cộng quân tập trung pháo binh bắn vao doanh trại bộ chỉ huy, sau đó chiến xa va bộ binh Cộng quân tràn vào hệ thống phong thủ

      2 giờ chiều cùng ngày, Cộng quân tràn ngập vao doanh trại nay. Đại tá Nguyễn Trọng Luật liền khẩn báo cho Thiếu tướng Phạm Văn Phú. Tướng Phú ra lệnh cho trực thăng vận Lien đoan 21 Biệt động quân xuống Ban Me Thuột để tái chiếm doanh trại bộ chỉ huy Tiểu khu. Đúng 17 giờ,đoan trực thăng đa đến gần thị xa nhưng không đáp xuống được vi hỏa lực phong không của Cộng quân

      Cuối cùng, vào lúc 18 giờ, Bộ Tư lịnh QĐ 2 quyết định thay đổi vị trí bai đổ quân. Liên đoan 21 BiệtĐộng Quân được thả xuống trong khu vực Bộ Chỉ huy Chi khi Buôn Hô rồi từ đó di chuyển bằng đường bộ tiến vao thị xa Ban Me Thuột

      Về trận chiến quanh thị xã Ban Mê Thuột, sau những trận tấn công cường tập vao một số vị trí trong yếu quanh vòng đai Ban Mê Thuột trong sáng ngày 10/3/1975, Cộng Quân đa điều động một trung đoan mở cuộc tấn công lần thứ 2 vao kho đạn Mai Hắc Đế,một căn cứ được xem la tiền đồn của thị xa Ban Mê Thuột, có 1 diện tích rất rộng với hệ thống tuần tiểu ben ngoai dai hơn 15 km. Cộng Quân đa chiếm trại, nhưng bị tổn thất nặng trước tinh thần chiến đấu quyết tử của lực lượng trú phong. Sau đó Cộng Quân đa tung lực lượng chiếm các doanh trại gần đó như Tiểu đoan 23 truyền tin, Trungtâm huấn luyện Địa phương quân, Đơn vị hanh chánh tai chánh...

      Tại phi trường Phụng Dực, ngày từ ngày 10/3/1975, CSBV đa điềuđộng 2 Trung đoàn thuộc sư đoan 320 va 1 tiểu đoàn chiến xa tấn công cường tập vao tuyến phong thủ của Trung đoan 53 Bộ binh. Đây la trung đoan tăng phái cho Quảng Đức vừa được điều động về Ban Me Thuột, do phải bố trí một thanh phần phong thủ chận địch ở Thuận Mẫn (Đông Bắc Ban Me Thuột), nen Trung đoan chỉ con lại 2 tiểu đoan. Bị tổn thất nặng trong các trận kịch chiến với Cộng Quân tại Quảng Đức, nen tổng quân số của hai tiểu đoan chỉ con hơn 600 chiến binh

      Rạng sáng ngày 11/3/1975, Cộng quân đa mở đầu đợt tấn công thứ hai vào phi trường Phụng Dực bằng những trận những đợt pháo kích dồn dập, sau đó, thiết giáp va bộ binh CQ ồ ạt xông lên. Lực lượng phong ngự của Trung đoan 53 Bộ binh đa binh tỉnh chống trả, chận đứng được các đợt xung phong của địch quân. Các khẩu đội pháo binh 105 của lực lượng trú phong đa bắn trực xạ vao các chiến xa T 54 của địch quân

      Theo báo cáo sơ khởi của các cánh quân bảo vệ Ban Mê Thuột thì t&ígrave;nh đến 6 giờ chiều ngay 10/1975, CQ đa bị loại ra ngoai vong chiến khoảng 300 cán binh CSBV, 12 chiến xa T-54 Cộng quân bị bắn cháy Vương Hồng Anh

      31 NĂM TRƯỚC, 13-3-75: TT Thiệu Bàn Tính Bỏ Miền Trung

      * Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu họp Hội đồng An ninh Quốc gia duyệt xét kế hoạch bỏ 6 tỉnh miền Trung, từ Quảng Trị đến Binh Định.

      -Ngày 13 tháng Ba năm 1975, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1 được gọi về Sai Gon để tham dự cuộc họp mật tại Dinh Độc Lập do Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu chủ tọa. Cuộc họp hôm ấy có sự hiện diện các nhân vật cao cấp nhất trong chính phủ gồm có Thủ tướng kiem Tổng trưởng Quốc phong: Đại tướng Trần Thiện Khiem; Tổng tham mưu trưởng QL.VNCH: Đại tướng Cao Văn Vien; Phụ tá An ninh va Quân sự của Tổng thống: Trung tướng Đặng Văn Quang.

      -Tại cuộc họp, Trung tướng Trưởng trình bày trước Hội đồng An Ninh Quốc gia về tinh hinh tại chiến trường Quân khu 1, sau đó Tổng thống nói chuyện với mọi người bằng một vẻ nghiem trọng. Tổng thống phân tích tinh hinh chung va neu ra những khó khăn ma chính phủ đang gặp phải khi thiếu quân viện. Tổng thống nhin nhận rằng không hy vọng Không quân Hoa Kỳ sẽ can thiệp trong trường hợp Việt Nam Cộng Hoa bị tổng tấn công. Tổng thống thông cảm với những khó khăn thiếu thốn của các tư lệnh Quân khu. Cho đến giờ phút đó, Tổng thống nhin nhận rằng du ông có ra lệnh đi nữa thi lệnh đó khó có thể thi hanh được.

      -Theo lời kể của Đại tướng Cao Văn Viên, thì trong buổi họp, Tổng thống nói rằng trước tinh hinh như vậy thi chỉ con một cách duy nhất la thay đổi chiến lược để giữ vững những nơi hiểm yếu có nhiều tai nguyen quốc gia. Tại Quân khu 1 (có 5 tỉnh: Quảng Trị, Thừa Thien, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng Ngai, 2o thanh phố Huế, Đa Nẵng), khu vực tru phú cần phải giữ la Đa Nẵng.

      -Chi tiết mà Đại tướng Viên kể lại ở trên khác với nội dùng lời kể của Trung tướng Trưởng, theo đó, trong buổi họp ngày 13/3/1955, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cho Tướng Trưởng lập kế hoạch rút toan bộ lực lượng VNCH khỏi Vùng 1 (Quân khu 1) va rút về tỉnh Phú Yen, VNCH thu gọn từ tỉnh Phú Yen đến Ha Tien. Như thế lanh thổ VNCH bị mất 6 tỉnh miền Trung, từ Quảng Trị đến Binh Định.

      14-3-1975:
      Tổng Thống Thiệu Quyết Định Bỏ Cao Nguyên

      * Một chi tiết đặc biệt về lệnh triệt thoái Cao nguyen: Chủ lưc quân rút, Địa phương quân ở lại...

      Trên đường trở lại Pleiku, Tướng Phú đa tâm sự với thiếu tá Phạm Huấn-sĩ quan Báo chí của tư lệnh Quân đoan 2, là trong buổi họp ông đa khẩn khoản xin Tổng thống Thiệu cho ông được tử thủ giữPleiku, nhưng đề nghị của ông đa không được chấp thuận. Một chi tiết đặc biệt đa được Tướng Phú kể lại cho Thiếu tá Phạm Huấn vớinội dung như sau: Trong cuộc họp, Tổng thống Thiệu căn dặn tướng Phú rằng lệnh triệt thoái là tối mật, từ cấp tỉnh trưởng/tiểu khu trưởng trở xuống không được biết, có nghĩa la các lực lượng Địaphương quân vẫn ở lại chiến đấu, vẫn tiếp tục lam việc với tỉnh trưởng, quận trưởng. Chỉ có toan bộ chủ lực quân gồm Bộ binh,Pháo binh, Thiết giáp, Công binh, Không quân là phải triệt thoái.

      Trước quyết định của Tổng thống Thiệu, Tướng Phú đa lo lắng và hỏi lại: Thưa Tổng thống, nếu Chủ lực quân, Thiết giáp, Pháo binh rút đi, lam sao Địa phương quân chống đỡ nỗi khi Cộng quân đánh? Hơn 100 ngan dân hai tỉnh Pleiku, Kontum, va gia đinh anh em binhsĩ? Tổng thống Thiệu trả lời: Thì cho thằng Cộng sản số dân dó.Với tinh hinh nặng nề hiện tại, minh phải lo phong thủ, giữ được những vung dân cư đông đúc...mầu mỡ hơn la bị kẹt quá nhiều quân trên vung Cao nguyen! (Cuộc triệt thoái Cao nguyen, tác giả Phạm Huấn, xuất bản 1987, dong thứ 1 đến dong thứ 6, trang 86). Về phần Đại tướng Cao Văn Viên, khi về đến SaiGon, ông đa cho mời Chuẩn tướng Trần Đinh Thọ, Trưởng phong 3 bộ Tổng Tham Mưu(TTM) va báo cho vị trưởng phong nay về các chi tiết đa được ban trong buổi họp tại Cam Ranh. Tham mưu trưởng Bộ TTM là trung tướng Đồng Văn Khuyên lúc ấy đang công tác ở ngoại quốc. Cuộchanh quân cũng được giữ bí mật tối đa do chính Tổng thống ra lệnh trực tiếp cho vien tư lệnh chiến trường nen Bộ TTM không được quyền ra lệnh lam gi hết, kể cả việc tái phối trí các đơn vịKhông quân và lực lượng tăng phái cho Quân đoan 2 tại Pleku va Kontum.

      Vào thời gian này, tại vuùng Kontum và Pleiku chỉ còn 1 tiểu đoancủa Trung đoan 44 thuộc Sư đoan 23 BB, 5 Lien đoan Biệt Động QuânQK 2, thiết đoàn 21 M 48, hai tiểu đoan pháo binh 175 mm va cácđơn vị yểm trợ như Lien đoan 20 Công Binh Chiến Đấu, Lien đoan231 Yểm trợ Tiếp Vận, kho đạn của Không quân va Lục quân vớikhoảng 20 ngàn tấn đạn, kho tồn trữ nhien liệu với trữ lượng dungtrong 45 ngay va nhu yếu phẩm va thực phẩm đủ dung trong hai tháng. Nhiệm vụ của Tướng Phú la làm sao đưa hết được các đơn vịva tiếp phẩm nay về Nha Trang và để từ đó mở cuộc phản công tái chiếm lại Ban Me Thuột.

      * Cuộc họp của Thiếu tướng Phú về kế hoạch rút quân:

      Theo lời ban tham mưu của Tướng Phú kể lại,

      vào lúc 5 giờ 10 chiều ngày 14 tháng 3/1975, khi vừa từ Cam Ranh trở về, Tướng Phú triệu tập một cuộc họp khẩn cấp tại chiếc bunker của ông, với thanh phần tham dự gồm có: Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phụ tá Hanh quân; Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang, Tư lệnh Sư đoan 6 Không quân,Đại tá Phạm Duy Tất, Chỉ huy trưởng Biệt động quân Quân khu 1(gồm 5 lien đoan Biệt động quân), Đại tá Le Khắc Lư, Tham mưu trưởng Quân đoan 2 & Quân khu 2. Mở đầu cuộc họp đặc biệt nay,tướng Phú đa thừa lệnh Tổng thống VNCH gắn cấp Chuẩn tướng choDại tá Phạm Duy Tất. Ngay sau đó, ông trinh bay tóm tắt nội dung cuộc họp tại Cam Ranh va chỉ định chuẩn tướng Trần Văn Cẩm va tân Chuẩn tướng Phạm Duy Tất chỉ huy tổng quát cuộc rút quân khỏi Cao nguyên.

      Kế hoạch cuộc chuyển quân được phổ biến vắn tắt: Tướng Phú và Bộ tư lệnh nhẹ sẽ đi Nha Trang trước bằng trực thăng. Chuẩn tướngTất chỉ huy toán bộ các đơn vị tham gia cuộc triệt thoái từ Kontum va Pleiku về Tuy Hoa theo tỉnh lộ 7 B. Đại tá Le Khắc Lý được giao trách nhiệm điều động bộ tham mưu quân đoan va các đơn vị yểm trợ.

      Toàn bộ cuộc àanh quân đặt dưới sự giám sát của chuẩntướng Trần Văn Cẩm. Theo kế hoạch do Tướng Phú đề ra, Liên đoan 20 Công binh chiến đấu sẽ cho một đơn vị đi đầu để lam thanh phần tien phong có nhiệm vụ sửa chữa cầu cống, đường sá khi cần thiết. Các đơn vị thiết giáp được giao nhiệm vụ yểm trợ đoàn xe vận tải. Các đơn vị Địa phương quân va Nghĩa quân trong khu vực đoan quân đi qua chịu trách nhiệm an ninh trục lộ. Đi cuối cung la hai Lien đoan Biệtđộng quân và 1 đơn vị thiết giáp. Các đơn vị cuối cung nay sẽ rờiPleiku vào ngày 19/3/1975.

      Do cuộc chuyển quân rầm rộ với nhiều đơn vị va hang trăm xe vậntải cung nhiều quân cụ nặng nen thời gian chuẩn bị phải mất hết 4ngay lien tiếp, bắt đầu từ ngày 16 tháng 3/1975. Sau khi họp với các đơn vị trưởng, sáng ngày 15 tháng 3, Thiếutướng Phú cung với một số sĩ quan được chọn lựa trong ban tham mưu bay về Nha Trang để tái tổ chức lại bộ tư lệnh Quân đoan ở đây. Cũng trong ngay nay, Chuẩn tướng Cẩm và vài sĩ quan thân cận bay đi Tuy Hoà để chuẩn bị đón đoan quân di chuyển từ Pleiku về. Cũng trong ngay nay, đa có một số quân xa bắt đầu rời Pleiku theo các toán nhỏ. Như đa trinh bay ở trên, từ khi có cuộc tái phối trí được neu ra trong cuộc họp cho đến khi bắt đầu thực hiện, tất cảđều tiến hành một cách bí mật, không một lời nào được tiết lộ, kể cả không cho các tỉnh trưởng của hai tỉnh Kontum va Pleiku biết.

      Tỉnh trưởng Pleiku nhờ ở gần bộ Tư lệnh nên được biết trước, còn tỉnh trưởng Kontum thì đến phút chót mới biết được và ông đa tháp tùng theo đoàn quân, nhưng giữa đường thi bị Cộng quân bắn chết.

      Ngày 16 tháng 3, đoàn xe đầu tiên của Quân đoàn 2 khởi hành ra khỏi thị xa Pleiku như đa tru liệu. Nhưng khi chiếc xe cuối cung vừa rời khỏi bến thì tin này được dân chúng biết. Vậy là mọi người vội vang bỏ thanh phố bằng bất cứ phương tiện nao sẵn có,ngay cả chạy bộ, va mang theo bất cứ thứ gi có thể mang theođược. Sau đó đoàn người từ Kontum cũng nhập vào thành một đoàn người cả quân lẫn dân kéo dài dọc theo liên tỉnh lộ 7B đầy nguy hiểm.

      Cuộc chuyển quân của Quân đoàn 2 khỏi Pleiku bắt đầu...

      Vương Hồng Anh



      Diễn biến chiến sự tại Ban Me Thuột trong ngày 11 , 12 tháng 3 năm 1975

      -Vào 7 giờ sáng ngày 11/3/1975,Cộng quân bắt đầu nả pháo binh vao Bộ Tư lệnh Sư đoan 23 BB, một số quân xa đậu ở gần Trung tâm hanh quân bị trúng pháo nổ tung ra. Đại tá Nguyễn Trọng Luật, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Darlac, đi thẳng ra cửa bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh va len 1 chiếc M 113 để quan sát, ông thấy cách đó 300 mét, hang chục chiếc T 54 của CQ đang bao vây bộ Tư lệnh

      Cùng lúc đó, CQ đang tấn công và bắn trực xạ vào lầu tư dinh Tỉnh trưởng. Trung đội phong thủ đa bắn cháy 2 chiến xa địch ngay trước cổng bằng súng M 72. Ngay sau đó, Trung đội nay ra khỏi tư dinh

      -Khoảng 10 giờ sáng, pháo binh CQ ngưng tác xạ. Đại tá Luật nhảy len pháo tháp của chiến xa M113 quan sát va thấy chiến xa CQ đang chuyển bánh. Ông nhảy vao xe va la lớn: "Sẵn sang ứng chiến". Chiến xa đầu của CQ chầm chậm tiến thẳng vao chiếc thiết vận xa M 113.Khi chiến xa địch con cách 100 mét, Đại tá Luật ra lệnh cho xạ thủ đại bác 106 ly không giựt đặt tren xe khai hỏa. Ông hét lớn"bắn". Thay vi nghe một tiếng nổ lớn của vien đạn ra khỏi nong nhưng chỉ có một tiếng "cóc" phát ra. Binh sĩ xạ thủ báo cho ông biết súng bị trở ngại tác xạ. Sau một phút bang hoang,Đại tá Luật đa nghĩ ngay đến các phản lực cơ A 37. Ông lien lạc với phi tuần L 19 quan sát va yeu cầu A 37 dội bom ngay vao cácchiến xa của CQ đang tiến vao bộ Tư lệnh, ông nói với quan sát vien L 19 la chấp nhận nguy hiểm vi chỉ có cách đó thi mới chậnđứng được cuộc tấn công của CQ

      -Hơn 10 giờ sáng ngày 11/3/1975, thình lình mọi người nghe một tiếng nổ ầm thật kinh hoang. Trung tâm Hanh quân Sư đoan 23 Bộ binh đa bị Không quân ném nhầm. Trung tâm hanh quân bịsập va các hệ thống lien lạc đều bị hư hại toan bộ. Một số lớn sĩ quan, hạ sĩ quan va binh sĩ chết va bị thương. Trước tinh thế đó, Đại tá Luật ban với Đại tá Vũ Thế Quang, Tư lệnh phó Sư đoan 23 BB, kiem Tư lệnh mặt trận Ban Me Thuột,nen rút khỏi bộ Tư lệnh Sư đoan ngayđể bảo toan lực lượng. Đại tá Vũ Thế Quang đồng ư va ra lệnh rút quân.Lực lượng trú phong lúc bấy giờ khoảng 100 người mở đường máu rakhỏi hang rao va hướng về phía Tây tức la suối Ba Hoang, cách BộTư lệnh Sư đoan 250 mét

      - 11 giờ 50: Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 mất liên lạc với Đại tá Quang va Đại tá Luật

      * Ngày 12/3/1975: Quân đoàn 2 tiếp cứu Ban Mê Thuột

      -Ngay 12 tháng 3/1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2, quyết định tổ chức cuộc đổ quân tăng viện để tái chiếm Ban Me Thuột. Theo kế hoạch của bộ Tư lệnh Quân đoan 2, lực lượng chính của cuộc phản công la Trung đoan 45 Bộ binh (BB) va 1 tiểu đoan của Trung đoan 44 thuộc Sư đoan 23 BB đang phong ngự tại Pleiku

      Về phía Không quân VNCH tham gia cuộc đổ quân, ngoài các phi đoàn của Sư đoan 6 Không quân ma bộ tư lệnh đặt tại Pleiku, con có các phi đoan trực thăng của Sư đoan 1 Không quân (Đa Nẵng) và Sư đoan 4 Không quân (Cần Thơ), với hơn 100 trực thăng đủ loại kể cả các loại Chinook

      -Theo lịch trình đổ quân, hai tiểu đoàn của Trung đoan 45 BB va đại đội Trinh sát Sư đoan 23 BB được trực thăng vận trước tien. Tiếp đến, các Chinook móc theo các khẩu đại bác 105 thả xuống khu vực đổ quân của lực lượng đặc nhiệm tại quận lỵ Phước An

      -1 giờ 10 trưa ngày 12 tháng 3/1975, Thiếu tướng Phú rời bộ Tư lệnh Quân đoan 2 đến Ban Me Thuột tren một chiếc phi cơ nhỏ để trực tiếp điều quân. Tới Ban Mê Thuột vao khoảng 2 giờ chiều, Tướng Phú đa lien lạc với đơn vị trưởng của các đơn vị đang chiến đấu ở quanh Ban Me Thuột như trung đoan 53 BB ở phi trường Phụng Dực, Lien đoan 21 Biệt Động Quân, các tiểu đoan Địa phương quân Darlac. Cung nhảy theo cánh quân cứu viện con có Đại tá Trịnh Tiếu, trưởng phong 2 Quân đoan 2, được Tướng Phú chỉ định giữ chức vụ Tỉnh trưởng kiem Tiểu khu trưởng Darlac thay thế Đại tá Nguyễn Trọng Luật được ghi nhận la mất tích. Cung đi theo Đại tá Tiếu, con có bộ chỉ huy lưu động của Tiểu khu Darlac vừa thanh lập

      -Chiều 12/3, sau khi hoàn tất việc điều động đợt đổ quân đầu tien, Thiếu tướng Phú giao trách nhiệm chỉ huy trực tiếp các cánh quân tái chiếm Ban Me Thuột cho Chuẩn tướng Lê Trung Tường, Tư lệnh Sư đoan 23 BB, rồi ông trở lại Pleiku

      Cũng trong chiều ngày 12 tháng 3/1975, cùng lúc gia tăng áp lực tại chiến trường Ban Me Thuột, thi tại -Pleiku, từ những đỉnh cao phía Tây Bắc của thị xa nay, Cộng quân đa pháo kích bằng hỏa tiễn vao phi trường quân sự Cu Hanh va bộ Tư lệnh Quân đoàn 2. Một binh sĩ tai xế đang ở gần cột cờ Bộ Tư lệnh đa trúng đạn pháo kích va bị tử thương

      ************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 15-3-1975: Tử Chiến Ở Quảng Nam

      Cộng quân tấn công nhiều khu vực tại phiá Tây tỉnh Quảng Nam

      -Ngay 15-3-1975, Cộng quân mở các cuộc tấn công vào một số vị trí đóng quân của lực lượng Địa phương quân, Nghia quân tren địa ban các quận Duy Xuyen, Quế Sơn, Đức Dục, Đại Lộc của tỉnh Quảng Nam. Kịch chiến đa diễn ra tại khu vực Go Nổi, cầu Ba Rén và Nam Phước. Tại Go Nổi, lực lượng Địa phương quân đa đẩy lui cuộc tấn công của Cộng quân, loại ngoai vong chiến hơn 20 Việt Cộng, bắt 2 tu binh, thu gần 20 cây súng.

      -Cũng trong ngày 15/3/1975, Liên đoàn 915 Địa phương quân Quảng Nam với sự yểm trợ của 1 chi đoan thiết giáp thuộc Thiết đoan 11 Kỵ binh/Sư đoan 3 Bộ binh, đa giải tỏa áp lực của Cộng quân tại Ba Rén, và một đoạn của Quốc lộ 1 ở phía Nam tỉnh Quảng Nam.

      * Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 dời về Nha Trang

      -Sáng ngày 15- 3-1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 cung với một số sĩ quan trưởng phong và sĩ quan tham mưu của đa bay về Nha Trang để tái tổ chức Bộ Tư lệnh Quân đoan2/Quân khu 2 tại đây.

      -Cũng trong ngày 15-3-1975, Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phụ tá hanh quân Tư lệnh Quân đoan 2 va vai sĩ quan tham mưu bay đi Tuy Hoa(tỉnh lỵ tỉnh Phú Yen) để chuẩn bị đón đoan quân của Quân đoan 2 di chuyển từ Pleiku về. Cũng trong ngay nay, một số quân xa bắt đầu rời Pleiku theo các toán nhỏ. Do kế hoạch triệt thoái tiến hanh một cách bí mật theo lệnh của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, nen không một thông tin nao được tiết lộ, ke acả không cho các tỉnh trưởng của hai tỉnh Kontum va Pleiku biết.Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng tỉnh Pleiku nhờ ở gần bộ Tư lệnh nen được biết trước, con vị Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Kontum, theo tai liệu của Đại tướng Cao Văn Vien, viết cho Trung tâm Quân sử Lục quân Hoa Kỳ, thi đến phút chót mới biết được va ông đa tháp tung theo đoan quân, nhưng giữa đường thi bị Cộng quân bắn chết.



      31 NĂM TRƯỚC' Ngày 16-3-1975: Quân Đoàn 2 Triệt Thoái Khỏi Cao Nguyen

      - Vương Hồng Anh

      * Ngày 16/3/1975: Chuẩn tướng Phạm Duy Tất tổng chỉ huy cuộc triệt thoái của Quân đoàn 2 khỏi Cao nguyên.

      Ngày 16/3/1975, thì hành quân lệnh của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu đa ban ra tại cuộc họp lịch sử ở Cam Ranh ngay 14-3-1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2/Quân khu 2, đa cho lệnh triệt thoái toan bộ lực lượng Quân đoan 2 khỏi 2 tỉnh Pleiku và Kontum của Cao nguyên Trung phần.

      Theo phân nhiệm của Thiếu tướng Phạm Văn Phú, tân Chuẩn tướng Phạm Duy Tất, chỉ huy trưởng Biệt động quân Quân khu 2, được ủy nhiệm tổng chỉ huy toan bộ các đơn vị triệt thoái.

      (Trước đó, vào sáng ngày 15 tháng 3, Thiếu tướng Phú cung với một số sĩ quan trong Bộ Tư lệnh bay về Nha Trang để tái tổ chức lại Bộ tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 ở đây. Cũng trong ngày này, Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phụ tá Hanh quân Tư lệnh Quân đoan 2 và vài sĩ quan thân cận bay đi Tuy Hoà để chuẩn bị đón đoan quân triệt thoái từ Pleiku va Kontum về)

      . Theo lịch trình triệt thoái khỏi Cao nguyên, ngày 16 tháng 3/1975, một số đơn vị tiếp vận, Pháo binh,Công binh của Quân đoàn 2 di chuyển trên 200 quân xa, với sự yểm trợ của một đơn vị Thiết Giáp, đa khởi h&agrve;nh ra khỏi thị xã Pleiku, đây là lực lượng đi đầu của của đoàn quân triệt thoái.

      Sau thành phần đi đầu, lịch triệt thoái của các ngày kế tiếp như sau: vào ngày 17-3. các đơn vị Công binh, Pháo binh còn lại cùng Quân y với tren 250 xe sẽ di chuyển vào ngày 17/3/1975 và cũng do Thiết giáp tháp tung bảo vệ. Ngay 18/3/1975: Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2, đơn vị Quân cảnh, một phần của Bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh, cung khoảng 200 quân nhân của Trung đoan 44 Bộ binh triệt thoái, va cũng được Thiết giáp đi theo bảo vệ. Ngay 19/3/1975: lực lượng đoạn hậu gồm có Biệt động quân va đơn vị thiết giáp cuối cung.

      Theo lộch trình, đoan quân sẽ từ Pleiku di chuyển về phía Nam của Quốc lộ 14 để đến giao điểm QL 14 va Lien tỉnh lộ 7 cách thị xa Pleiku khoảng 33 km đường chim bay về phía Nam, từ giao lộ nay đoan quân sẽ tiếp tục di chuyển dọc theo liên tỉnh lộ 7 B vềhướng Đông Nam, xuyên qua tỉnh lỵ Phú Bổn để về Tuy Hoa.

      * Tổng tham mưu trưởng Cao Văn Vien phân tích về lien tỉnh lộ 7B va cuộc rút quân của Quân đoàn 2. Trong phần trinh bay về cuộc họp tại Cam Ranh, VB đa lược trinh về quyết định của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu ra quân lệnh cho Thiếu tướng Phạm Văn Phú triệt thoái Quân đoàn 2 khỏi Cao nguyên. Sau đây la những ghi nhận chi tiết về quân lệnh nay.

      Tại cuộc họp Cam Ranh, khi nghe Thiếu tướng Phú chọn Liên tỉnh lộ 7B lam trục lộ rút quân, Đại tướng Cao Văn Viên không đồng ư, vị Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH cho rằng đưa một quân đoan di chuyển tren một đoạn đường dai hơn 250 cây số ma không nắm ro tinh hinh an ninh lộ trinh la "quá sức liều lĩnh", tuy nhien cuối cung Đại Tướng Vien cũng không tim ra được một trục lộ nen kế hoạch của Thiếu tướng Phú đa được Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu va Hội đồng Quốc gia chấp thuận

      Nhận định về địa hình liên tỉnh lộ 7 B, Đại tướng Cao Văn Viên phân tích rằng ngoài trừ khúc từ Quốc lộ 14 đi Hậu Bổn con dungđược, đoạn con lại không biết tình hình giao thông như thế nao.Tuy nhien, có một điều ma Quân đoan 2 biết trước la cầu bắc quasông Ba về phía nam Củng Sơn đa bị phá hủy hoan toan, không thểsửa chữa được, va đoạn đường chót đến phía tây Tuy Hoa thi nhữngvao năm trước 1973, lực lượng Đại Han hoạt động tại đây đa gai min day dặc.

      Trong khi Đại tướng Viên lo ngại về lộ trinh rút quân, thi Thiếu tướng Phú lại tin tưởng về kế hoạch chuyển quân theo Lien tỉnh lộ 7B. Đây la con đường đá từ quốc lộ 14 đi Hậu Bổn (có đeo Cheo Reo) về Tuy Hoa sát biển. Đường nay rất ghồ ghề, đá lởm chởm va bị bỏ lâu không dung đến. Giải thích về sự chọn lựa nay, Thiếu tướng Phú trinh bay rằng yếu tố bất ngờ đa khiến ông có dự tính như thế

      Thiếu tướng Phú chỉ yêu cầu Bộ Tổng tham mưu cung cấp phương tiện cầu nổi để qua sông ma thôi. Với quyền hạn của một Tổng tham mưu trưởng, Đại tướng Vien chấp thuận ngay lời yêu cầu của Thiếu tướng Phú.

      Nhận định về quyết định của Tổng thống Thiệu va kế hoạch chuyển quân của Thiếu tướng Phú, Đại tướng Vien cho rằng "đưa một lực lượng cỡ quân đoàn với đầy đủ quân cụ, quân xa va nhiều thứ khác tren một đoạn đường dai hơn 250 cây số qua núi cao và rừng gia trên vùng Cao nguyên ma không biết tinh hinh an ninh con đường đó ra sao quả la một việc quá sức liều lĩnh.

      Có tạo được yếu tố bất ngờ haykhông la do khả năng di chuyển nhanh gọn. Nhưng la một người chỉ huy sáng suốt thi lúc nao cũng phải có sự cẩn trọng trước tinh trạng là địch đang có mặt hầu như cung khắp tại khu vực đó"

      Cũng trong buổi họp tại Cam Ranh, Đại tướng Vien đa nhắc nhở Thiếu tướng Phú về những khó khăn va nguy hiểm sắp đến, cũng như biện pháp an ninh cần chuẩn bị. Đại tướng Vien cũng đa đề cập đến sự thất bại của quân Pháp khi muốn rút quân từ Lạng Sơn về đồng bằng trong năm 1947.

      Ông cũng nhắc đến hai cuộc chuyển quân của hai binh đoan Pháp trước năm 1954, theo đó một binh đoan từ Thất Khe len hướng Bắc va một binh đoan từ Cao Bằng di chuyển về hướng Nam, tất cả đều bị đánh tan nát tại chân núi xung quanh Đông Khe, dọc theo Quốc lộ Thuộc Địa số 4. Về địa thế và con đường ma Thiếu tướngPhú chọn để di chuyển quân đoan 2 thi vao tháng 6/ 1954, Lựclượng Cơ động 100 nổi tiếng của quân đội Lien Hiệp Pháp tại Đông Dương đa bị thảm sát tren Quốc lộ 19 gần An Khe va số sống sót con lại cũng bị tieu diệt tại Đeo Chu-Drek tren Quốc lộ 14. Theo Đại tướng Vien, đó la "những bai học máu xương va thảm khốc nhất ma bất cứ vị chỉ huy nao cũng phải biết ro vi địa thế hiểm trở của vung Cao nguyen la vậy"

      Về tình hình Ban Mê Thuột sau khi thất thủ vao ngay 11/3/1975, Đại tướng Vien cho biết them: tại cuộc họp ở Cam Ranh, Tổng thống Thiệu chỉ hỏi một câu quan trọng nhất lien quan đến số phận của Ban Me Thuột, đó la Thiếu tướng Phú có thể chiếm lại Ban Me Thuột không?

      Những người tham dự đều biết trước la Thiếu tướng Phú không khẳng định được điều nay nen không có câu trả lời dứt khoát. Thiếu tướng Phú chỉ yêu cầu tăng thêm viện binh. Quay sang Đại tướng Vien, Tổng thống Thiệu hỏi xem con lực lượng nao có thể tập trung đưa len giải vây không. Hỏi vậy nhưng chắc chắn ông biết ro câu trả lời. Đại tướng Vien cho biết đơn vị cuối cung la Lien đoan 7 Biệt Động Quân đa được phái len Vung 2 theo yeu cầu của Thiếu tướng Phú. Lực lượng chủ chốt la Sư đoan Nhảy Du va Sư đoan Thủy quân lục chiến thi đều ở Quân khu 1 từ năm 1972.

      Theo lời Đại tướng Viên thì vào giờ phút nghiêm trọng như vậy ma Bộ Tổng Tham Mưu không thể nao tăng viện cho Quân khu 2 được. Tổng thống Thiệu hỏi như vậy la để cho mọi người cung hiểu thực trạng của quân đội như thế nao, va biết được bước kế tiếp ông phải làm gì.Khi cuộc họp chấm dứt, thi Tướng Phú xin rieng với Tổng thống Thiệu bằng một giọng khẩn khoản rằng ông xin Tổng thống thăng cấp chuẩn tướng cho Đại tá Phạm Duy Tất, Chỉ huy trưởng Biệt động quân Quân khu 2. Kể lại sự việc nay, Tướng Cao Vien ghi lại như sau: "Tôi không quen thân với Đại tá Tất nhưng được nghe ông la người có khả năng, nhưng lam tư lệnh chiến trường thi không có bằng chứng nao chứng minh ông ta có khả năng. Tôi liền phản đối ngay va nói rằng khi nao tái phối trí xong rồi mới nói đến. Tổng thống Thiệu tỏ ra do dự nhưng thấy tôi nói có lư nen không đồng ư việc thăng cấp. Thế nhưng, Thiếu tướng Phú khẩn khoản xin cho bằng được. Cuối cung Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cũng đồng ư thăng cấp Chuẩn tướng cho Đại tá Phạm Duy Tất

      *Ngày 16-3-1975: Cộng quân mở nhiều cuộc tấn công tại Tân Nam và Tây Bắc tỉnh Quảng Tín

      -Trong ngày 16/3/1975, tại miền Trung, lực lượng Cộng quân tại tỉnh Quảng Tín đa tung quân tấn công cường tập khu vực Binh Tú, thuộc quận Thăng Binh va nhiều vị trí đóng quân của Địa phương quân tại khu vực Tây Nam va Tây Bắc của tỉnh Quảng Tín. Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh(trách nhiệm chiến trường Quảng Nam- Đa Nẵng; tuy theo tinh hinh, đảm trách them khu vực phía Nam tỉnh Quảng Tín), đa điều động Tiểu đoan 1 của Trung đoan 2 Bộ binh tăng cường 1 chi đoan của Thiết đoan 11 Kỵ Binh giải tỏa áp lực Cộng quân. (Trước đó, Cộng quân đa tran chiếm các quận Tien Phước, Hậu Đức, lien đoan 916 Địa phương quân của tỉnh Quảng Tín bị tổn thất nặng sau những trận kịch chiến với Cộng quân)

      * Đoan quân đầu tiên của Quân đoàn 2 rút khỏi Pleiku

      Cũng trong ngày 16 tháng 3, đoàn xe đầu tiên của Quân đoàn 2 khởi hành ra khỏi thị xa Pleiku như đa tru liệu. Nhưng khi chiếc xe cuối cùng vừa rời khỏi bến thì tin này được dân chúng biết. Mọi người vội vang bỏ thanh phố bằng bất cứ phương tiện nao sẵn có,ngay cả chạy bộ, và mang theo bất cứ thứ gì có thể mang theo được

      Sau đó đoàn người từ Kontum cũng nhập vào thành một đoan người cả quân lẫn dân kéo dài dọc theo liên tỉnh lộ 7B đầy nguy hiểm. Cuộc chuyển quân của Quân đoàn 2 khỏi Pleiku bắt đầu...

      -Theo lịch trình, ngày 16 tháng 3/1975, một số đơn vị tiếp vận, Pháo binh, Công binh của Quân đoan 2 di chuyển trên 200 quân xa, với sự yểm trợ của một đơn vị Thiết Giáp, đa khởi hành ra khỏi thị xã Pleiku, đây là lực lượng đi đầu của của đoan quân triệt thoái

      ***************************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 17-3-1975: Kịch Chiến Ở Phú Bổn

      *Liên đoàn 7 Biệt động quân kịch chiến với CQ tạo Phú Bổn

      -Ngày 17 tháng 3/1975 là ngày thứ hai của kế hoạch triệt thoái lựclượng Quân đoan 2 khỏi Cao nguyên. Theo sự sắp xếp của Bộ Tư lệnh Quân đoan 2, các đơn vị Pháo binh, Công binh, Quân y, va một thanh phần bộ chiến, Thiết giáp tiếp tục len đường. Một trongnhững đơn vị bảo vệ lộ trinh triệt thoái la Tiểu đoan 58 / Lien đoan 7 Biệt động quân (BĐQ). Lien đoan nay đang hanh quân tại Vung 3 được điều động tăng việncho Quân đoan 2 từ sáng 14 tháng 3/1975

      -7 giờ 25 sáng ngày 17 tháng 3/1975, Tiểu đoan 58 BĐQ quân có nhiệm vụ yểm trợ hai pháo đội Pháo binh về Phú Bổn. Theo đội hinh, Tiểu đoan 58 BĐQ va Pháo binh đi trước, tiếp theo la phần con lại của lien đoan, Tiểu đoan 85 BĐQ, Tiểu đoan 32 BĐQ đi hậu đoạn

      -14 giờ 45 phút ngày 17 tháng 3/1975, Tiểu đoàn 58 BĐQ đến tỉnh lỵ Phú Bổn. Theo phối trí, Tiểu đoan 58 BĐQ án ngữ tại phi trường Phú Bổn, Tiểu đoan 32 va 85 BĐQ bố trí ở hai ben đường. Quan sát địa hinh, vị Tiểu đoan trưởng 58 BDQ dự đoán chắc Cộng Quân có phục binh va phải có đơn vị chủ

      lực vận động chiến. Từ những phân tích va dự báo đó, ông đa báo cáo về Bộ Chỉ huy Lien đoan 7 BĐQ. Li&ecirs;n đoan nay đa điều động lực lượng tiến chiếm đeo Cheo Reo để lập đầu cầu cho các đơn vị va Pháo binh phía sau tiếp tục len va đỗ đeo, tiến thẳng về quận lỵ Phú Túc

      Nỗ lực chính tiến chiếm đỉnh đeo do Tiểu đoan trưởng 58 BĐQ trực tiếp điều động

      -Khi thanh phần tiền phương của Tiểu đoan 58 BĐQ chiếm xong đỉnh đeo Cheo Reo va lam chủ tình hình trận địa thi dưới chân đeo ởhướng tỉnh lỵ Phú Bổn, súng nỗ don. Cộng Quân dung chiến xa tấn công va bao vây lực lượng BĐQ ở phía dưới chân đeo hướng tỉnh lỵ Phú Bổn. Các đại đội của Tiểu đoan 32 va 58 BĐQ, Pháo binh va phân đội hỏa tiễn TOW đa dan đội hinh chống trả quyết liệt. Trận chiến dưới chân đeo cang lúc cang quyết liệt. Lien đoan 7 BĐQ xin phi pháo yểm trợ, 40 phút sau, oanh tạc cơ của Không quân VNCH đến oanh kích Cộng Quân quanh trận tuyến. Đến 18 giờ 5 phút, chiến trường mới tạm im tiếng súng, nhưng Cộng quân vẫn con áp lực quanh tỉnh lỵ

      *****************************

      31 Năm Trước, Ngày 18-3-1975: Trận Chiến Ở Cheo Reo

      *Cộng quân tấn công thị xa Hậu Bổn (Cheo Reo) , tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn

      -Ngày 18/3/1975 là ngày thứ ba của kế hoạch triệt thoái lực lượng Quân đoan 2 khỏi Cao Nguyên. Theo lịch trình, sáng ngày 18/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoan 2, đơn vị Quân cảnh, một phần của Bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh, cung khoảng 200 quân nhân của Trung đoan 44 Bộ binh triệt thoái, có Thiết giáp đi theo bảo vệ

      -Chiều 18/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 về đến Hậu Bổn (Cheo Reo), tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn, nơi Quân đoan 2 đặ bộ tư lệnh nhẹ để điều động cuộc triệt thoái. Chính tại đây, đoan quân va đoan cơ giới bị kẹt lại, vi điểm đến la vung duyen hải con cách hơn 160 km. trong khi Công binh chưa lam kịp cầu phao bắc qua sông E-Pa

      -Tối 18/3/1975, lực lượng địa phương của Cộng quân lẻn vao khu vực Tây Nam của vong đai tỉnh lỵ Hậu Bổn, sử dụng súng cối pháo kích vào một số vị trí dừng quân của các đơn vị triệt thoái. Phi trường Hậu Bổn cách Bộ Tư lệnh nhẹ Quân đoan 2 chưa đến 2 km bị Cộng quân chiếm

      Liên đoan 7 Biệt động quân được điều động phản công, đẩy lui Cộng quân ra khỏi khu vực Tây Nam của tỉnh lỵ. Kịch chiến diễn ra suốt đem va kéo dai đến ngay hôm sau

      *3 tiểu đoan Cộng quân đánh chiếm phía Đông Quốc lộ 1 thuộc địa phận quận Thăng Binh, tỉnh Quảng Tín

      -Cũng trong ngày 18/3/1975, tại chiến trường phía Nam của Quân khu 1, Cộng quân đa huy động 3 tiểu đoàn mang bí số 70, 72 va 74 mở cuộc tấn công đánh chiếm khu vực phiá Đông của Quốc lộ 1 thuộc địa phận quận Thăng Binh, tỉnh Quảng Tín.

      Trước đó, Cộng quân đa tung quân lấp ép khu vực Binh Tú của quận nay. Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh điều động Trung đoan 2 Bộ binh giải tỏa áp lực địch quân

      ***************************************

      NGÀY 19-3-1975: TT Thiệu Họp Ban Kế Hoạch Giữ Đà Nẵng

      Vương Hồng Anh

      * Cuộc họp mật ngày 19 tháng 3/1975 ban về số phận 5 tỉnh miền Trung thuộc Quân khu 1.

      Sau 2 cuộc họp mật của Hội đồng An ninh Quốc gia tại Dinh Độc Lập vao các ngay 11 va 13 tháng 3/1975, vao ngay 19 tháng 3/1975, Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu lại mở cuộc họp đặc biệt để duyệt xét tinh hinh Quân khu 1. Cuộc họp bắt đầu 11 giờ, ngoai các nhân vật đa tham dự hai cuộc họp trước (Tổng thống Thiệu, Thủ tướng Khiem, Đại tướng Cao Văn Vien, Trung tướng Đặng Văn Quang), con có Phó Tổng thống Trần Văn Hương tham dự. Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1, cũng được gọi về Sai Gon để dự cuộc họp nay.

      Theo lệnh của Tổng thống được chuyển đến Tư lệnh Quân đoan 1 trước đó, Tướng Trưởng trinh bay về kế hoạch rút quân của Quân khu 1 tập trung về Đa Nẵng để bảo vệ thanh phố trọng yếu nay. Theo ghi nhận của Tướng Vien, kế hoạch của Tướng Trưởng rất chu đáo va được tiến hanh theo hai phương cách: phương cách thứ nhất sử dụng Quốc lộ 1.

      Theo đó thì có lực lượng VNCH từ Huế va từ Chu Lai cung một lúc rút về Đa Nẵng. Phương cách thứ hai: nếu địch cắt Quốc lộ 1 thi sẽ rút quân về tập trung tại ba nơi khác nhau: Huế, Đa Nẵng, Chu Lai. Tuy nhien Huế va Chu Lai chỉ la nơi tập trung tạm thời để sau đó các đơn vị được hải vận về Đa Nẵng, kết thúc cuộc bố trí giữ Đa Nẵng. Như vậy, Đa Nẵng sẽ trở thanh ốc đảo trong long địch để cố thủ bằng 4 sư đoan (Sư đoan 1, 2, 3 Bộ binh, Sư đoan Thủy quân Lục chiến) va 4 lien đoan Biệt động quân.

      Sáu giờ chiều ngày 19 tháng Ba, Trung tướng Trưởng trở lại Đa Nẵng. Khi phi cơ ông vừa hạ cánh, thi ông nhận được báo cáo khẩn cấp của Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh phó Quân đoan 1, gọi từ bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 1 ở Huế vao. Tướng Thi báo rằng đại bác 130 ly của địch đang na vao bản doanh của ông va CQ đang tung đợt tấn công quy mô lớn bằng xe tăng để tim cách vượt qua vong đai phong thủ của lực lượng VNCH tại sông Thạch Han.

      * Đại tướng Cao Văn Vien phân tích các quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu về vận mệnh VNCH

      Trước khi đưa ra những quyết định trong cuộc họp ngay 19 tháng 3/1975, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đa 2 lần họp mật với Hội đồng An ninh Quốc gia để duyệt xét về tinh hinh tại Cao nguyen va miền Trung. Sau đây la những ghi nhận va phân tích của Đại tướng Cao Văn Vien, Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH về những cuộc họp nay.

      Theo lời của Đại tướng Viên, một ngay sau khi Cộng quân tổng tấn công vao Ban Me Thuột, sáng ngay 11 tháng Ba, 1975, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đa mời Thủ tướng kiem Tổng trưởng Quốc Phong Trần Thiện Khiem, Đại tướng Tổng tham mưu trưởng QL.VNCH Cao Văn Vien, Trung tướng Đặng Văn Quang, Phụ tá An ninh của Tổng thống, đến dinh Độc Lập để ăn sáng va họp. Sau khi ăn va uống ca phe xong, các nhân vien phục dịch đi hết, Tổng thống đa lấy ra một tấm bản đồ có tỷ lệ nhỏ của Việt Nam Cộng Hoa va bắt đầu nói đến tinh hinh quân sự ở mỗi nơi. Sau đó, Tổng thống nói thật rằng "tính ra thực lực của chúng ta thi không thể nao giữ hết nổi lanh thổ như ư chúng ta được. Vi vậy chúng ta cần phối trí lực lượng lại để phong thủ những nơi nao đông dân cư ma thôi va tăng cường bảo vệ những nơi nao hiểm yếu."

      Nhắc lại quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Đại tướng Vien đa ghi lại trong hồi kư như sau: "Kết luận nay lam chúng tôi ngạc nhien vi nói như vậy tức la ông đa cân nhắc rất kỹ lưỡng. Dường như ông chưa muốn công bố quyết định nay nen tỏ ư rằng chỉ cho ba chúng tôi tham dự bữa ăn sáng nay biết trước. Tổng thống Thiệu đa vạch ra một bản đồ ghi những vị trí quan trọng. Đa số các vị trí nay đều nằm quanh Quân khu 3 va 4 cung với hải phận của hai quân khu nay. Chỉ một vai nơi quan trọng ma hiện lúc ấy đang bị Cộng sản chiếm va như vậy Quân đội VNCH phải ra sức tái chiếm lấy bằng mọi giá. Sau cung, lanh thổ ma Quân đội VNCH sẽ giữ gồm những nơi vựa lúa, đồn điền cao su, khu kỹ nghệ, v.v. Chính phủ cần giữ những nơi tru phú va đông dân đó. Them nữa, ngoai thềm lục địa vừa mới khám phá có dầu, va chính phủ xem đó la những vung yết hầu bất khả xâm phạm, nơi cần giữ vững nhất la Sai Gon, các tỉnh phụ cận va vung châu thổ sông Cửu Long."

      Tổng thống Thiệu đa nói nhiều về kế hoạch tái phối trí vung địa lư chánh trị, nhưng khi đề cập đến Quân khu 1 va Quân khu 2 thi Tổng thống không con vẻ khẳng khái. Con Cao nguyen Trung phần thi Tổng thống vừa nói, vừa dung tay chỉ vao khu vực Ban Me Thuột, quan niệm rằng đó la nơi quan trọng hơn Pleiku va Kontum gộp lại vi vị trí kinh tế va dân số. Những tỉnh dọc duyen hải Quân khu 2 cũng quan trọng không kém vi các tỉnh nay có thềm lục địa nhiều tiềm năng khai thác. Con đối với Quân khu 1 thi ông chủ trương giữ vững những gi giữ được.

      Tại đây, Tổng thống phác họa một kế hoạch nhiều giai đoạn đánh dấu bằng đường ranh cắt bỏ dần để rút xuống phía Nam. Tổng thống nói: "Nếu chúng ta đủ sức, thi sẽ giữ đến Huế hay Đa Nẵng. Nếu không thi rút về va giữ từ Chu Lai hoặc từ Tuy Hoa trở vao." Tổng thống nhấn mạnh: "Lam như vậy chúng ta mới tái phối trí được khả năng minh, giữ vững được các yếu điểm của lanh thổ một cách hữu hiệu va mới có cơ may phát triển đất nước giau mạnh được." Cứ như vậy, Tổng thống Thiệu nói hết ư định của minh, va cũng kể như quyết định quan trọng. Thế nhưng dụng ư của toan bộ kế hoạch thi chưa ro, nhưng chắc chắn sẽ tạo ra nhiều vấn đề, nhất la về phương diện quân sự.

      Với tư cách một Tổng Tham mưu trưởng, Đại tướng Vien cảm thấy có bổn phận phải len tiếng. Sau đây la ư kiến của Đại tướng Vien: "Tôi (Đại tướng Vien) nói rằng khi tái phối trí thi quả thật có hiệu quả phong thủ tuy hệ quả của nó không thể tránh khỏi, va tôi cũng đa từng nghĩ đến tinh trạng nay từ lâu.
      br> Tuy nhiên tôi chưa nói ra vi chưa phải lúc. Trước hết, tái phối trí la trái với chủ trương duy tri chính sách Quốc gia, va thứ hai tôi đưa ra đề nghị đó thi có thể bị nghĩ la có óc chủ bại. Duy có điều tôi nhấn mệnh đến một sự tái phối trí lúc nay đa quá trễ va không chắc thanh công được. Ngoai ra tôi không cho rằng quyết định nay của Tổng thống sẽ loại trừ được bất cứ chỉ trích không có lợi nao. Du sao, với tư cách Tổng tư lệnh Quân đội, Tổng thống có toan quyền va trách nhiệm để đưa ra mọi quyết định ứng phó với cuộc chiến. Chắc ông đa nắm vững những gi ông đang lam chứ."

      Nhận xét về quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, Đại tướng Vien phân tích: "Cho dù quyết định nay có đi sai chính sách Quốc gia hiện hanh đến cách mấy, bản thân quyết định đó vẫn hợp lư ma một nha lanh đạo có thể lam được. Đa hai năm kể từ ngay Hiệp định Ba Le được kư kết, tinh hinh cứ suy sụp đến mức báo động.

      Chỉ có thể phê binh Tổng thống la ở điểm tại sao ông đợi lâu đến như vậy mới đưa ra quyết định. Trong cuộc họp, ông không hề giải thích hay có hướng dẫn nao về những bước cần thiết khi ông quyết định như vậy. Dường như quyết định do thực tế ben ngoai đưa tới."

      Cũng theo lời Đại tướng Viên, sau khi Ban Mê Thuột thất thủ, ngay 13 tháng 3/1975, Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu đa chủ tọa một cuộc họp tại Dinh Độc Lập để duyệt xét kế hoạch tái phối trí lực lượng tại Quân khu 1.

      Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1 & Quân khu 1, được gọi về Sai Gon để tham dự cuộc họp nay.Trong buổi họp, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu phân tích tinh hinh chung của đất nước, neu ra những khó khăn ma chính phủ đang gặp phải khi thiếu nguồn quân viện. Tổng thống không hy vọng Không quân Hoa Kỳ sẽ can thiệp trong trường hợp Việt Nam Cộng Hoa bị tổng tấn công. Tổng thống nhấn mạnh rằng trước tinh hinh như vậy thi chỉ con một cách duy nhất la thay đổi chiến lược để giữ vững những nơi hiểm yếu có nhiều tai nguyen quốc gia.

      Tại Quân khu 1, khu vực tru phú cần phải giữ là Đa Nẵng. Chi tiết ma Đại tướng Vien neu ra khác với lời kể của Trung tướng Trưởng với báo chí (sau 1975) như sau: trong cuộc họp ngay 13/3/1975, Tổng thống Thiệu ra lệnh cho Tướng Trưởng rút toan bộ Quân đoan 1 khỏi Quân khu 1 va rút về Phú Yen, VNCH thu gọn từ Phú Yen đến Ha Tien.

      Đại tướng Vien cho biết: sau khi nhận chỉ thị của Tổng thống,Trung tướng Trưởng trở về Đa Nẵng ngay trong ngay. Suốt trong 6 ngay tiếp theo, du tinh hinh Quân khu 1 trở nen rất đáng ngại, thế nhưng Trung tướng Trưởng vẫn muốn giữ Huế va một số vị trí trọng yếu tại Quân khu 1.

      Sau khi suy nghĩ và phân tích tình hình, Tướng Trưởng đa gọi điện thoại theo đường dây đặc biệt trinh bay ư kiến với Đại tướngVien nhờ xin với Tổng thống cho ông được tận dụng mọi cách để giữ Huế va Vung 1. Cuối cung Tổng Thống chấp thuận. Được sự đồng ư của Tổng thống, Trung tướng Trưởng bay ra Huế họp với Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoan, về kế hoạch phong thủ Huế. Tướng Trưởng ra lệnh phải giữ Huế thật vững. Thế nhưng chiều hôm đó, khi trở lại Đa Nẵng, Tướng Trưởng nhận được mật lệnh do Đại tướng Vien kư thừa lệnh Tổng thống la phải bỏ Huế

      ************************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 19-3-1975: Mặt Trận Quảng Trị

      *Cộng quân tấn công phong tuyến của lực lượng VNCH tại sông Thạch Han, tỉnh Quảng Trị.

      -Chiều ngày 19/3/1975, lực lượng Cộng quân đa mở cuộc tấn công cường tập bằng xe tăng để tim cách vượt qua vòng đai phong thủ của lực lượng VNCH tại sông Thạch Han.

      -Ngay trong chiều 19/3/1975, sau khi nhận được khẩn báo của Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền Phương Quân đoan 1 (bản doanh đặt tại Huế), Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1 liền báo cáo cho Đại tướng Cao Văn Viên và y^ecirc;u cầu cho Quân đoan 1 được giữ lại Lữ đoan 1 Du, đang có mặt tại Đa Nẵng chuẩn bị về Sai Gon. Đại tướng Vien báo lại cho Tổng thống Thiệu. La Tổng tư lệnh tối cao của Quân lực VNCH, Tổng thống Thiệu chấp thuận yeu cầu nay với điều kiện: Lữ đoàn D`u được ở lại nhưng Quân đoàn 1 không đượcsử dụng để tung vào chiến trận.

      -Suốt đêm 19 và rạng sáng ngày 20 tháng 3/1975, tất cả lực lượng phong thủ dọc theo bờ nam sông Thạch Hãn, kể cả Liên đoan Địa phương quân, 1 tiểu đoan Biệt động quân, chi đoan Thiết giáp đa rút về phong ngự phía Nam sông Mỹ Chánh, thuộc quận Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

      *Kịch chiến tại quận Phú Túc, tỉnh Phú Bổn. Tỉnh lỵ Hậu Bổn thất thủ

      -2 giờ sáng ngày 19/3/1975, Cộng quân đánh chiếm quận lỵ quận Phú Túc. Kịch chiến đa diễn ra giữa 3 tiểu đoan của Liên đoàn 7 Biệt động quân và các đơn vị địch quân. Lực lượng Biệt động quân đa đánh bật Cộng quân, tái chiếm quận lỵ, tịch thu 15 súng cối, nhiều vũ khí cá nhân. Tuy nhiên, Cộng quân vẫn con chiếm vong đai quận Phú Túc, sử dụng súng cối pháo kích vào các cánh quân của Quân đoan 2 trên lộ trinh triệt thoái.

      -Chiều ngay 19/3/1975, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được báo cáo Phú Bổn thất thủ. Một số lớn chiến xa M 48 va M 41 của Lữ đoan 2 Kỵ Binh bị kẹt lại tỉnh lỵ Hậu Bổn.

      **********************************

      31 NĂM TRƯỚC, :NGÀY 20-3-1975: Mặt Trận Quảng Đức

      *Cộng quân tấn công Quảng Đức:

      - Ngày 20/3/1975, Trong khi cuộc triệt thoái của lực lượng Quân đoan 2 đang diễn ra tren lien tỉnh lộ 7 B, thi tại Quảng Đức, thi vào trưa ngày nay, Cộng quân đa tấn công cường tập vao tỉnh lỵ va chi khu Kiến Đức, chi khu trưởng Kiến Đức bị thương. Đây la đợt tấn côngthứ hai. (Trong đợt tấn công vao ngay 18/3/1975, Cộng quân đa bị lực lượng Địa phương quân va các đơn vị tăng phái đẩy lui. Đến 3giờ 20 chiều 20/3/1975, bộ Tư lệnh Quân đoan 2 mất lien lạc với Đại tá Nghin-tỉnh trưởng/tiểu khu trưởng Quảng Đức.

      *Cộng Quân Áp Lực Khánh Dương

      -Cùng lúc tấn công vào Quảng Đức, trong ngày 20/3/1975, Cộng quân đa áp lực nặng ở Bắc Khánh Dương, tỉnh Khánh Hoa. Tin tức tinh báo ghi nhận sư đoan 968 CSBV và hai trung đoan của sư đoan 320 CSBV đa từ Ban Me Thuột di chuyển xuống Khánh Dương, cách địa điểm nay 8 km về hướng Bắc. Lực lượng chính án ngữ chận Cộng quân tại Khánh Dương la Lữ đoan 3 Nhảy Du do đại tá Le Văn Phát chỉ huy. Lữ đoan nay vừa được Bộ Tổng tham mưu điều động từ Vùng 1 (Quân khu 1) vào để tăng cường Quân đoàn 2 để bảo vệ phong tuyến Khánh Dương.

      -17 giờ 10 ngay 20/3/1975, tại bản doanh tạm thời của bộ Tư lệnh Quân đoan 2 ở Nha Trang, Thiếu tướng Phú đa triệu tập cuộc họpvới thanh phần tham dự: chuẩn tướng Niệm-tư lệnh Sư đoan 22 BB; đại tá Đức-quyền Tư lệnh Sư đoan 23 BB, thay thế Chuẩn tường Trường bị thương tại Phước An ngay 16/3/1975; Đại tá Lư Bá Phẩm,tỉnh trưởng, tiểu khu trưởng Khánh Hoà , một số trưởng phong của bộ Tư lệnh QĐ 2.

      Tại cuộc họp, Tướng Phú đa chỉ thị các tư lệnh Sư đoan và tiểu khu trưởng Khánh Hoà thi hành một số quyết định như sau: Sư đoan 22 BB thành lập bộ tư lệnh nhẹ, cùng với Pháo binh va 1 tiểu đoan Bộ binh từ Binh Định vào thay thế Sư đoan 23 BB tại Khánh Dương,để phối hợp với Lữ đoan 3 Nhảy Du bảo vệ khu vực nay. Sư đoan 23 Bộ binh, với quân số chỉ con 20%, di chuyển về trung tâm Huấn luyện Dục Mỹ, để bổ sung quân số, tái chỉnh trang. Lực lượng Địa phương quân của tiểu khu Darlac được chuyển giao cho tiểu khu Khánh Hoa, để thanh lập gấp 3 tiểu đoan bảo vệ Nha Trang.

      ***********************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 21-3-1975: Thảm Kịch Lien Tỉnh Lộ 7

      *Thảm kịch chiến trường trên liên tỉnh lộ 7 B

      -Ngày 21 tháng 3/1975, là ngày N+5 của cuộc triệt thoái lực lượng Quân đoan 2 khỏi Cao Nguyen theo lộ trinh Lien tỉnh lộ B. Trong ngày này, các đơn vị cuối cung của Quân đoan 2 tiếp tục di chuyển tren đoạn 2 của lộ trinh: Phú Bổn đến Cung Sơn.

      - Vao 17 giờ 50, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 nhận được khẩn báo một tin không may về đoan quân triệt thoái : 4 trái bom oanh tạc của Không quân dội xuống CQ đa rơi lầm vao đội hinh của 2 tiểu đoan Biệt động quân có chiến xa yểm trợ, 4 M48 bị cháy, BĐQ bị thương vong ở mức cao.

      * Biệt động quân phòng thủ đeo Cả

      -Vào 17 giờ 45, Chuẩn tướng Trần Đinh Thọ, Trưởng phong 3 Bộ Tổng Tham mưu, thừa lệnh Đại tướng Cao Văn Vien, gọi cho Bộ Tư lệnh Quân đoan 2 tại Nha Trang, yeu cầu tăng cường them 1 Tiểu đoan Biệt động quân phong thủ Đeo Cả.

      - Cũng vào chiều 21/3/1975, Không quân nhận được lệnh của Bộ Tổng Tham mưu cho đánh sập cây cầu giữa Phú Túc va Hậu Bổn, tỉnh Phú Bổn, để ngăn ngưa chiến xe Cộng quân vượt cầu.

      * Mặt trận Khánh Dương

      -Trong khi cuộc triệt thoái của lực lượng Quân đoàn 2 diễn ra trenLien tỉnh lộ 7 B, thi tại Khánh Dương, tỉnh Khánh Hoa, CQ gia tăng áp lực.

      -Vào 12 giờ 15 ngay 21/3/1975, phi trường Khánh Dương bị pháo kích. Một đơn vị CQ di chuyển về 1 vị trí cách phi trường Khánh Dương khoảng 1 km về hướng Nam.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 22-3-1975: Quảng Đức Thất Thủ

      .

      * Quảng Đức thất thủ.

      -Sáng ngày 22/3/1975, trên địa ban tỉnh Quảng Đức, Cộng quân đa mở nhiều cuộc tấn công va pháo kích. 9 giờ sáng, Quận Kiến Đức bị Cộng quân tran ngập, tỉnh lỵ Gia Nghĩa bị pháo nặng..

      10 giờ 15 phút cung ngay, hầm chỉ huy của Tiểu khu trưởng Quảng Đức và hệ thống truyền tin lien lạc bị pháo sập. Đại tá Phạm Văn Nghin, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Quảng Đức, chỉ huy lực lượng con lại của tiểu khu mở đường máu vượt ra vong vây của CQ, để rút về nga Lâm Đồng. Quảng Đức thất thủ từ trưa ngay 22/3/1975. (Tỉnh Quảng Đức thanh lập ngay 23/1/1959 gồm các quận Daksong, một phần quận Di Linh (tỉnh Lâm Đồng), quận Phước Hoa, tỉnh lỵ đặt tại Gia Nghĩa).

      * Chi khu Khánh Dương (tỉnh Khánh Hoà) di tản.

      -Sáng ngày 22/3/1975, mặt trận Khánh Dương bị áp lực nặng. Lực lượng CQ đa dốc toan lực mở cuộc tấn công phòng tuyến Khánh Dương.

      -9 giờ 30 ngay 22/3/1975: Chi khu Khánh Dương mất lien lạc. Đến 10 giờ, Quận trưởng/Chi khu trưởng Khánh Dương báo cáo phải di tản chiến thuật vi Cộng quân tran ngập..

      * Ngay N+6 của cuộc triệt thoái các đơn vị Quân đoàn 2 trên Liên tỉnh lộ 7 B..

      -Sáng 22/3/1975, đoàn quân triệt thoái chưa qua được sông Ba vì phải chờ Công binh bắc cầu. Trong ngay nay, Liên đoàn 6 Công binh đa nỗ lực 24/24 giờ để lam cây cầu da chiến dai 300 mét bằng vĩ sắt sân bay (PSP). Chuẩn tướng Phạm Duy Tất, chỉ huy trưởng đoan quân triệt thoái, báo cáo cho Bộ Tư lệnh Quân đoan 2 biết đoan quân gặp khó khăn. Gần hết đạn dược, lương thực..

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 23-3-1975: Trận Chiến Khánh Hoa

      .

      * Mặt trận Khánh Dương (tỉnh Khánh Hoa). Ngay 23 tháng 3/1975, tại mặt trận Khánh Dương (Khánh Hoa), Cộng quân đa gia tăng áp lực tại tuyến phong ngự của Lữ đoàn 3 Nhảy Dù. 14 giờ chiều ngay 23/3/1975, Cộng quân điều động đại pháo va chiến xa cung thanh phần bộ binh tiến vềTây Bắc Khánh Dương. Vao 16 giờ, Không quân đa thả 8 quả CBU xuống các vị trí trọng yếu của Cộng quân. .

      -16 giờ 30 ngay 23/3/1975, nhiều chiến xa của Cộng quân xuất hiện ở vị trí cách trung tâm quận lỵ Khánh Dương 2 km về phía Tây Bắc. Ở phía Đông Nam Khánh Dương, phi cơ quan sát của Không quân VNCH ghi nhận có 2 chiến xa T-54. Ở phiá Bắc có nhiều xe kéo đại pháo cách quận lỵ khoảng 3 km. Không quân đa thực hiện nhiều phi xuất oanh tạc chính xác ngăn chận mức độ tiến quân của Cộng quân. *Lực lượng Quân đoàn 2 vượt sông Ba .

      Ngay 23 tháng 3/1975 la ngay thứ 8 của tiến trinh triệt thoái lựclượng Quân đoàn 2 và đơn vị tăng phái khỏi Cao nguyen. Trước ngay 23/3/75, đoan quân triệt thoái chưaqua được sông Ba vi phải chờ Công binh bắc cầu. 16 giờ 15 phút ngay23/3/1975. Công binh báo la "cây cầu da chiến lịch sử" qua Sông Ba đa lam xong 95%, đem 23/3/1975, các đơn vị bắt đầu vượt sông để về Phú Yen. *Mặt trận Quảng Ngai Ngay 23/3/1975, sau một tuần tiến hành các cuộc tấn công vào các quận miền núi tỉnh Quảng Ngai, Cộng quân gia tăng áp lực tại khu vực đồng bằng của tỉnh nay. Tại miền núi Quảng Ngai, để bảo toan lực lượng va để có quân so phong thủ tại những nơi trọng yếu hơn, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1, đa cho lệnh rút quân khỏi quận lỵ Sơn Tra va Tra Bồng. Các đồn xa trong vung thâm sơn cũng được lệnh phải rút đi.Các đơn vị rút khỏi các vị trí tren được tái bố trí để lập vanh đai phong thủ tại các quận cận sơn va những khu vực hiểm yếu..

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 23-3-1975: Quốc Lộ 1 Đoạn Huế-Đa Nẵng Bị Cắt Đứt.



      * Cộng quân cắt đứt Quốc lộ 1, đoạn đường từ Huế đi Đa Nẵng..

      Ngay 23 tháng 3/1975, tinh hinh tại chiến trường Thừa Thien trở nen nghiem trọng sau những trận tấn công của Cộng quân trong 2 ngày 21 và 22 trên Quốc lộ 1, đoạn đường Huế-Đa Nẵng đi ngang địa phận Quận Phú Lộc, quận ở cực Nam Thừa Thien, gồm những xa có địa hinh dọc theo Quốc lộ 1. Kịch chiến đa diễn ra giữa Cộng quân va Trung đoan 1/Sư đoan 1 Bộ binh được tăng cường Lien đoan 15 Biệt động quân. Khi trận chiến vừa xảy ra, lực lượng Bộ binh va Biệt động quân nỗ lực giải tỏa áp lực của địch quân. Với sự yểm trợ tối đa của Pháo binh va Không quân VNCH, các đơn vị Cộng quân bị đẩy lui ra khỏi một số vị trí trong một thời gian ngắn, sau đó Cộng quân lại tăng cường lực lượng va tổ chức các đợt tấn công cường tập vao vị trí của Trung đoan 1 Bộ binh va Lien đoan 15 Biệt động quân.. Đến 2 giờ chiều, Lien đoan 15 Biệt động quân va Trung đoan 1 Bộ binh đa phải rút lui để bảo toan lực lượng..

      Ngay 23 tháng 3/1975, Sư đoan 1 Bộ binh điều động lực lượng phản công nhưng Cộng quân đa lập các chốt chận tại Đá Bạc, va bám giữ các vị trí trọng yếu tren Quốc lộ 1, để cắt đứt trục lộ vận chuyển của các đơn vị VNCH từ Huế vao Đa Nẵng..

      Cũng trong ngay 23 tháng 3/1975, CQ đa pháo kích vào một số vị trí trong thanh phố Huế va vong đai phụ cận. Các đợt pháo kích tiếp diễn suốt ngay nhưng không có hiệu quả, các quả pháo không rơi trúng vao các vị trí quân sự. Tuy nhien, tinh thần dân chúng cang hốt hoảng hơn va thanh phố Huế bắt đầu hỗn loạn. .

      * Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 Ngô Quang Trưởng duyệt xét tinh hinh Huế .

      Trong ngay 23/3/1975, theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, trước tình hình chiến sự diễn biến bất ngờ, va Quốc lộ 1 không thể khai thông được, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 cho lệnh rút lực lượng VNCH tại chiến trường Thừa Thien về lập phong tuyến tạm thời tại Huế. Cũng trong ngay nay, tau Hải quân được tăng cường để đón dân tị nạn cung thân nhân gia đinh binh sĩ vao Đa Nẵng. .

      Chiều 23 tháng 3/1975, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoàn 1, gọi Chuẩn tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư lệnh Sư đoan 1 Bộ binh, vao Đa Nẳng để duyệt xét lại tinh hinh phong thủ Huế. Tướng Điềm đa báo cho Trung tướng Trưởng biết la Sư đoan 1 Bộ binh đang đối đầu với 3 sư đoan chủ lực va 1 sư đoan pháo của Cộng quân..

      *Từ phong tuyến Thạch Han đến phong tuyến Huế. .

      Như đa trinh bay, suốt đem 19 và rạng sáng ngay 20 tháng 3/1975, tất cả lực lượng phòng thủ dọc theo bờ nam sông Thạch Han (tỉnh Quảng Trị) kể cả Lien đoan Địa phương quân, 1 tiểu đoan Biệt độn quân va vai chi đoan Thiết giáp đa rút về phong ngự phía Nam sông Mỹ Chánh. Về phong tuyến Thạch Han, trong hơn hai năm, kể từ khi có Hiệp định ngưng bắn Paris kư ngay 27/1/1973, sông Thạch Han được xem như la "ranh giới" của lực lượng quân sự hai ben. Tại đây, có trạm hoạt động của Ủy hội Quốc tế va la nơi được chọn để trao đổi tu binh..

      Trước khi Cộng quân tấn công phong tuyến Thạch Han, vào 6 giờ chiều ngày 19/3/1975, Trung tướng Trưởng từ Sai Gon trở lại Đa Nẵng sau cuộc họp tại Dinh Độc Lập. Khi phi cơ chở ông vừa hạ cánh, thi ông nhận được báo cáo khẩn cấp của Trung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh phó Quân đoan 1, gọi từ Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 1 ở Huế vao..

      Trung tướng Thi báo rằng đại bác 130 ly của địch đang pháo kích vào bản doanh của ông và CQ đang tung đợt tấn công quy mô lớn bằng xe tăng để tim cách vượt qua vong đai phong thủ của lực lượng VNCH tại sông Thạch Han. Nhận được khẩn báo của Trung tướng Thi, Trung tướng Trưởng liền báo cáo cho Đại tướng Vien va yeu cầu cho Quân đoan 1 được giữ lại Lữ đoan 1 Du, đang có mặt tại Đa Nẵng chuẩn bị về Sai Gon. Đại tướng Vien báo lại cho Tổng thống Thiệu. La Tổng tư lệnh tối cao của Quân lực VNCH, Tổng thống Thiệu chấp thuận yeu cầu nay với điều kiện: Lữ đoan Du được ở lại nhưng Quân đoan 1 không được sử dụng để tung vao chiến trận. .

      Theo phân tích của Đại tướng Viên, thì khi quyết định cho Lữ đoàn 1 Nhảy Du ở lại Đa Nẵng, Tổng thống Thiệu muốn tạo niềm tin cho dân chúng va giữ vững tinh thần chiến đấu của các đơn vị khác.(Trong phien họp tại Dinh Độc Lập vao ngay 13/3/1975, Tổng thống Thiệu ra lệnh cho Trung tướng Trưởng phải bỏ Huế. Trước đó vao ngay 12/3/1975, theo kế hoạch mới của Trung tướng Trưởng, Sư đoan Thủy Quân Lục Chiến đang hoạt động tại phía Đông Quảng Trị sẽ thay Sư đoan Nhảy Du lam lực lượng phản ứng cấp thời tại Vung 1. Lien đoan 14 Biệt động quân được điều động ra Quảng Trị chuẩn bị thay dần Thủy quân Lục chiến)..

      Sáng ngay 20 tháng 3/1975, Trung tướng Trưởng bay ra Bộ Tư lệnh Tiền phương của Sư đoàn Thủy quân Lục chiến cách Mỹ Chánh, thị trấn ở phía Nam tỉnh Quảng Trị, khoảng 8 km. Tại đây Trung tướng Trưởng đa gặp các chỉ huy của các đơn vị trong khu vực, cung họ duyệt lại tinh hinh va ban kế hoạch phong thủ Hue, theo quân lệnh mới nhất của Tổng thống Thiệu la phải phong thủ Huế với bất cứ giá nao, khác với chỉ thị trước đó một ngay la phải bỏ Huế..

      Trước ngay 21//3/1975, tinh hinh tại khu vực phía Nam sông Mỹ Chánh va khu vực phụ cận Huế chưa đến nổi quá xấu. Các đơn vị chủ lực quân va diện địa vẫn con nguyen vẹn, kỷ luật nghiem minh va tinh thần chiến đấu cao. Việc mất Quảng Trị tuy có ảnh hưởng phần nao nhưng không lam cho tinh thần quân sĩ nao núng. Du sao thi dân chúng đa bỏ đi trước đó do đó không gây trở ngại cho các đơn vị khi giao tranh với Cộng quân. Hơn nữa với 1 Lữ đoan Thủy quân lục ứng chiến tại phía Nam sông Mỹ Chánh va 2 Lữ đoan Thủy quân lục chiến đang la lực lượng tổng trừ bị tại Đa Nẵng thi Quân khu 1 vẫn có các lực lượng nong cốt để tăng viện khi chiến trường sôi động. Sau buổi họp, các cấp chỉ huy đều bay tỏ sự quyết tâm giữ vững Huế..

      Tren đường trở về Đa Nẵng, Tướng Trưởng đa ghé vào bộ Tư lệnh Tiền phương của Quân đoan 1 tại Mang Cá, Huế. Sau đó, ông cung Tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh phó Quân đoan 1, đi một vong thanh tra các hệ thống phong thủ trong thanh phố Huế. Tinh thần tướng Trưởng lúc đó rất phấn chấn vi sự bố phong bảo vệ Huế rất vững vang. Đến 1 giờ 30 trưa, Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu len tiếng tren đai phát thanh Sai Gon va được đai Huế tiếp vận. Ông hứa với dân chúng, đặc biệt với dân chúng trong thanh phố Huế, rằng quân đội VNCH sẽ bảo vệ Huế bằng mọi giá. Sự việc Tổng thống Thiệu len tiếng tren đai phát thanh la điều ma theo Tướng Trưởng nghĩ, tuy muộn mang, nhưng cũng rất cần thiết..

      Đặt chân xuống Đa Nẵng vao chiều tối, Trung tướng Ngô Quang Trưởng nhận được một công điện ghi "Mật". Đây la lệnh của Tổng thống VNCH do Bộ Tổng Tham Mưu chuyển đến. Theo phân tích của Đại tướng Cao Văn Vien, thi ngược với những gi đa tuyen bố tren Đai phát thanh, nay Tổng thống cho vị Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 được "tự do hanh động". Vi không thể nao phong thủ nổi ba căn cứ Huế, Đa Nẵng, Chu Lai cung một lúc, nen Tổng thống khuyen Trung tướng Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 tuỳ nghi ứng phó va lam sao chỉ giữ một minh Đa Nẵng ma thôi. .

      NGÀY 25-3-1975: Lực Lượng Quân Khu 1 Rút Khỏi Huế

      .

      * Diễn tiến về kế hoạch rút quân khỏi Huế ngay 25 tháng 3/1975..

      Theo hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vien, Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Lực VNCH, vao ngày 25 tháng 3/1975, tất cả các lực lượng của Quân đoan 1/Quân khu 1 đều tập trung tại ba địa điểm: Đa Nẵng (gồm cả Hội An), phiá Bắc thanh phố Huế va phiá Nam Chu Lai. Nhận định về cuộc rút quân của Quân đoan 1/Quân khu 1, Đại tướng Vien ghi nhận rằng "hanh trinh cuộc rút về ba địa điểm nay vô cung gian khổ va đắt giá. Phần lớn binh sĩ đều ra rời. Đa bao lâu nay, họ chiến đấu hết trận nay đến trận khác, hết năm nay đến năm khác, nhưng chưa bao giờ họ cảm thấy nản long bằng giờ phút ấy. Hy vọng có ban tay nao đó giúp đỡ để họ đánh chiếm lại những vung đất bị lọt vao tay địch, để đủ sức đương cự với kẻ thu nay đa tan biến như chuyện đời xưa.".

      Cũng theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, trong giờ phút nản long đó, thi một bức điện khác cũng của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu gửi đi cho Bộ Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 , trong đó, Tổng thống chỉ thị lực lượng tại 3 nơi tập trung nay phải rút về Đa Nẵng để tổ chức phong thủ bảo vệ thanh phố trọng yếu nay. Nhận được chỉ thị của Tổng thống, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 ra lệnh cho Sư đoan 1 Bộ binh va các đơn vị khác tại Huế phải rút về Đa Nẵng. Cung lúc, Trung tướng Trưởng cho Sư đoan 22 Bộ binh cung với lực lượng Tiểu khu Quảng Ngai, rút về đảo Ré, nằm ngoai khơi cách Chu Lai chừng 20 dặm..

      Tại Huế, các đơn vị của Sư đoan 1 Bộ binh phong ngự ở phía Bắc va khu vực cận sơn ở phía Đông thanh phố Huế đa được lệnh rời bỏ phong tuyến va chuyển quân về gần Huế để cung với Bộ Tư lệnh va các đơn vị yểm trợ rút quânkhỏi chiến trường Trị Thien. Trong khi đó, các tiểu đoan Bộ binhva Biệt động quân đang án ngữ phong tuyến dọc tren Quốc lộ 1 được lệnh di chuyển về bờ biển va tập trung tại các điểm hẹn để tau Hải quân vao đón..

      Theo kế hoạch tổng quát, Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 1 doTrung tướng Lâm Quang Thi chỉ huy sẽ chịu trách nhiệm điều động va kiểm soát cuộc rút quân nay. Về phương tiện vận chuyển, Bộ Tư lệnh Hải quân Vung 1 Duyen hải do Phó đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại lam tư lệnh có nhiệm vụ cung cấp tối đa tau để chở tất cả các đơn vị thuộc Sư đoan 1 Bộ binh, Thủy quân Lục chiến, Biệt động quân va lực lượng quân sự của hai tiểu khuThừa Thien va Quảng Trị vao Đa Nẵng. Bộ chỉ huy Quân vận Quân khu1 sẽ sử dụng LCU để đưa các đơn vị từ bờ ra tau, Công binh sẽ lập những cầu phao tại các cửa sông để đoan quân đi qua..

      * Những biến cố xảy ra trong hành trình rút quân..

      Theo ghi nhận của Thiếu tướng Bui Thế Lân, Tư lệnh Sư đoan Thủy Quân Lục chiến, do lệnh rút quân quá nhanh, các đơn vị không có thời gian chuẩnbị nen kế hoạch rút quân đa không thể thực hiện đúng theo thời biểu. Cũng theo lời Thiếu tướng Lân, khi Trung tướng Trưởng quyết định cho rút quân khỏi Thừa Thien va thanh phố Huế thi Thủy quân Lục chiến có Lữ đoan 369 đang hoạt động tại chiến trường nay. Bộ chỉ huy Lữ đoan 369 đóng tại căn cứ Tân Mỹ ở cửa Thuận An, 2 tiểu đoan đang phong thủ tại phong tuyến An Lỗ, cách trung tâm thanh phố Huế khoảng 17 km, tiểu đoan thứ ba đang phong thủ ở phía Bắc quận Hương Điền va ở phía Nam của sông Mỹ Chánh..

      Trước tình hình đó, nhiều đơn vị đa tự tim ra cách rút quân bằng phương tiện tự túc. Một đơn vị Thủy quân Lục chiến rút theo Quốc lộ 1 để vượt qua đeo Hải Vân vao Đa Nẵng đa bị Cộng quân phục kích chận đánh va bị tổn thất nặng. Một số đại đội Thủy quân Lục chiến va bộ chỉ huy Lữ đoan 369 do Đại tá Lương, Lữ đoan trưởng chỉ huy, từ Thuận An đi bộ dọc theo bờ biển để về hướng Đa Nẵng.Tren đường đi, đoan quân đa được LCU va tau Hải quân vao đón.Trong khi đang đứng tren bờ để điều động quân sĩ lội ra tau ơ ungoai biển, Đại tá Lương đa bị thương ở chân..

      Một tiểu đoan Thủy quân Lục chiến va một số đơn vị Bộ binh cũng rút theo đường biển nhưng khi đến phá Tam Giang ở cửa Tư Hiền thi gặp phải con sông chắn ngang quá rộng, trong khi phía ben kiasông đa bị Cộng quân chiếm giữ. Một số chiến binh quyết vượt qua sông nhưng đa bị tử thương do đạn Cộng quân bắn sang. Theo ước tính của Thiếu tướng Bui Thế Lân, Tư lệnh Thủy quân Lục chiến, thi chỉ có một số nhỏ chiến binh Thủy Quân vao đến Đa Nẵng, số đông con lại bị tử thương vi trúng đạn pháo kích hoặc bị kẹt lại ở Huế. Những người bị kẹt lại đa lập thanh từng phân đội quyết tử với Cộng quân cho đến khi hết đạn..

      Về cuộc chuyển quân bằng hải vận, Đại tướng Cao Văn Vien cho biết: trong ngày rút quân, biển động mạnh nen tau Hai quân đến trễ. Cầu phao tại cửa sông cũng chưa hoan tất kịp để sử dụng. Đến trưa thi thủy triều len cao, không lam sao qua được. Cũng vao thời gian đó, Cộng quân biết có cuộc chuyển quân nen bắt đầu tập trung hỏa lực pháo binh bắn dồn dập vao các vị trí ẩn quân tại cửa Tư Hiền cung tại nhiều điểm hẹn để tau đến đón. Bộ Tư lệnh Tiền phươngQuân đoan 1 từ Mang Cá chuyển về đặt tại căn cứ Tân Mỹ cũng bị pháo kích nặng. .

      Nhận định tổng quát về cuộc rút quân khỏi Huế, Đại tướng Cao Văn Vien ghi nhận rằng trong cuộc hanh trinh triệt thoái nay, thi "kỷ luật không con duy tri nổi. Do đó, chỉ có 1/3 số quân nhân về đến Đa Nẵng được. Nhưng khi về đến Đa Nẵng, thi họ tự động bỏ hang ngũ đi tim gia đinh va thân nhân. Chỉ con Thủy quân Lục chiến la giữ được trọn vẹn tinh hinh.".

      Về đoan quân của Sư đoàn 1 bộ binh, các tiểu đoàn của các Trung đoan1,3, 51 va 54 Bộ binh và các đơn vị thống thuộc như Thiết giáp, Pháobinh, cũng lâm vao tinh cảnh như Lữ đoan 369 TQLC. Một số được tau Hải quân chở, một số khác mở đường máu ven theo quốc lộ 1 va hoặc ven theo biển phần lớn đa hy sinh ngay tren đường rút quân.

      * Sư đoan 1 Bộ Binh vĩnh biệt chiến trường Quảng Trị-Thưa Thien..

      Trở lại với tinh hinh Sư đoàn 1 Bộ binh, một trung tá trưởng phong của Bộ Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh (không muốn neu ten) đa kể lại diễn tiến những giờ phút cuối tại Bộ Tư lệnh Sư đoan 1 Bộ binh ở trong căn cứ Giạ Le.Vị trung tá nay nói ông không thể nao quen được buổi họp cuối cung để nghe Chuẩn tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư lệnh Sư đoan 1 Bộ binh, phổ biến lệnh rút quân. Từ vị tư lệnh phó, tham mưu trưởng cho các sĩ quan trưởng phong, trưởng ban tham mưu như chết lặng khi nghe Thiếu tướng Điềm nói: Sư đoan 1 Bộ binh có lệnh phải rút khỏi Huế. Va chỉ gần một giờ sau, cảnh tượng đó cũng đa diễn ra tại các bộ chỉ huy trung đoan, tiểu đoan bộ binh, Thiết đoan Kỵ binh va các tiểu đoan yểm trợ.

      La một đại đơn vị đầu long của Quân lực VNCH, thành lập ngày 1 tháng 1/1955 trên sự qui hợp 3 Liên đoàn chiến thuật lưu động, Sư đoan 1 Bộ Binh với danh hiệu đầu tien la Sư đoan 1 Da chiến rồi đổi thanh Sư đoan 1 Bộ binh từ 1959, trong hơn 20 năm từ ngay thanh lập cho đến ngay được lệnh rút quân khỏi chiến trường Trị Thien,Sư đoan 1 Bộ binh la Sư đoan Bộ binh đầu tien ma tất cả quân nhân thuộc Sư đoan được mang giây biểu chương Bảo Quốc Huân Chương mau tam hợp. Suốt 20 năm trấn giữ tuyến đầu của Việt Nam Cộng Hoa, Sư đoan 1 Bộ Binh la hinh ảnh của sự bảo bọc, gin giữ Huế trong suốt những năm dai lửa đạn.

      31 NĂM TRƯỚC, NGAY 25-3-1975: Trận Chiến Ở Phú Yen

      * Trận chiến bên bờ sông Ba.

      -Ngày 25 tháng 3 là ngày thứ 10 của tiến trình triệt thoái toan bộ lực lượng Quân đoan 2 khỏi Cao nguyên. Quảng đường từ Củng Sơn về Tuy Hoa, tỉnh lỵ tỉnh Phú Yen, dai hơn 70m, đoan xe phải vượt qua sông Ba để tiếp tục cuộc hanh trinh tren đoạn đường hương lộ 436 ben bờ của sông nay, vi từ đoạn đường nay trở đi, lien tỉnh lộ 7 bị các đơn vị Đại Han (trước 1973) gai min day dặc.

      Từ Tuy Hoa một cầu phao được đưa lên để đoan quân vượt sông, nhưng không thể nao đưa lên Củng Sơn vi giữa đoạn đường từ Tuy Hoa len Củng Sơn, Cộng quân chốt chận nhiều đoạn. Cuối cung thi nhờ có trực thăng Chinook mang từng phần rời ráp lại. 17 giờ 30, đoan quân xa đầu tien về đến Phú Yen sau 10 ngay hanh trinh.

      *Cộng quân lập chốt chận trên lộ trình triệt thoái của Quân đoan 2.

      -Vượt sông Ba, quảng đường con lại về tỉnh lỵ tỉnh Phú Yen tuy tương đối gần nhưng vi Cộng quân lập chốt chận nhiều đoạn . Vao 10 giờ sáng ngay 25/3/1975, lực lượng chiến xa với sự yểm trợ của trực thăng vo trang đa triệt hạ các chốt chận của Cộng quân tren lộ trinh, để mở đường cho các quân xa va các đơn vị bộ chiến di chuyển. -10 giờ 30, các phi tuần phản lực của Không quân tiếp tục đánh bom triệt hạ các cụm công sự chiến đấu của Cộng quân tren lien tỉnh lộ 7.

      * Lực lượng VNCH rút khỏi Quảng Ngãi.

      Ngay 25 tháng 3/1975, tất cả các lực lượng của Quân đoàn 1/ Quân khu 1 tại phía Bắc đeo Hải Vân đa tập trung về phía Bắc thanh phố Huế. Lực lượng của Sư đoan 2 Bộ binh va các đơn vị tăng phái, lực lượng Địa phương quân, Nghia quân Tiểu khu Quảng Ngai tập trung về phiá Nam Chu Lai để di chuyển ra đảo Ré.

      *****************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 26-3-1975: Kịch Chiến Ở Phú Thứ

      * Lữ đoan 2 Kỵ binh, Biệt động quân Quân khu 2 kịch chiến với Cộng quân chốt chận tại Phú Thứ, phía Tây thị xa Tuy Hòa, trên đoạn đường từ Cung Sơn-Tuy Hoa.

      Ngày 26 tháng 3/1975 là ngày thứ 11 của tiến trinh cuộc triệt thoái lực lượng Quân đoan 2/Quân khu 2 khỏi Cao nguyên. Tính đến ngày nay, báo cáo của Bộ Tư lệnh Lữ đoan 2 Kỵ binh cho biết: toàn bộ chiến xa M48 và M41 đa bị kẹt lại tren lộ trinh vi trúng đạn pháo của địch, rieng tại chặng dừng đầu tien ở Hậu Bổn (tỉnh lỵ tỉnh Phú Bổn), có 40 chiến xa M48 va M41, 8 chiến xa gắn đại bác 175 ly .

      Lực lượng chiến xa của Lữ đoan chỉ con lại 13 thiết vận xa M 113 của 1 chi đoan . Chi đoan nay đa tách rời đoàn xe bọc qua một con sông nhỏ về đến Tuy Hòa ngày 25/3/1975, trong khi đó cả đoàn quân và đoan xe vẫn con bị kẹt lại gần Phú Thứ ( nằm tren đoạn đường từ Cung Sơn về Tuy Hoa, tỉnh lỵ tỉnh Phú Yen) vi Cộng quân tổ chức chốt chận.

      Để giải tỏa áp lực của địch quân, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoàn 2, ra lệnh cho Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, phụ tá Hanh quân, bay chỉ huy lực lượng Xung kích và các phi đội trực thăng vo trang nỗ lực tấn công, xạ kích để triệt hạcác chốt chận nhỏ con lại của địch. Tướng Phú cũng ra lệnh cho Chuẩn tướng Phạm Duy Tất-Chỉ huy trưởng Biệt động quân/QK 2 kiem tổng chỉ huy cuộc triệt thoái điều động 13 Thiết quân vận M 113 trở lại để phối hợp với Biệt động quân "dọn sạch"cụm chốt chận của CQ ở Phú Thứ.

      Các đơn vị của Liên đoàn 7 Biệt động quân đa chiến đấu quyết tử phá vỡ các chốt chận của địch. Với sự yểm trợ của các chiến xa M 113, lực lượng Biệt động quân đa mở nhiều đợt xung phong có hệ thống va dần da triệt hết chốt chận nay đến chốt chận khác của Cộng quân.

      NGÀY 26-3-1975: Mỹ Cử Đặc Sứ Đến SG Quan Sát Tình Hình

      *Đại tướng Weyand, Tham mưu trưởng Lục quân, Đặc sứ của Chính phủ Mỹ, đến Sai Gon họp ban tinh hinh chiến sự

      Ngày 26 tháng 3/1975, sau khi lực lượng VNCH triệt thoái khỏi Kontum, Pleiku, Phú Bổn (Quân khu 2), các sư đoan chủ lực của CSBV gây áp lực nặng quanh vong đai Đa Nẵng, các quận phía Tây tỉnh Quảng Nam, và các tỉnh duyên hải của Quân khu 2 (Binh Định, Phú Yen, Khánh Hoa). Cũng trong ngay nay, chính phủ Hoa Kỳ đa cử Đại tướng Frederick C. Weyand, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ, đến Việt Nam để tim hiểu tinh hinh. Đại tướng Weyand la một vị tướng đa từng phục vụ ở chiến trường Việt Nam qua nhiều chức vụ khác nhau: Tư lệnh Sư đoan 25 Hoa Kỳ, Tư lệnh Bộ chỉ huy tiền phương Lực lượng 2 đặc nhiệm, Tư lệnh phó bộ Tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ tại Việt Nam (tư lệnh la Đaị tướng Creighton W. Abrams), sau cung la Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Yểm trợ Hoa Kỳ (MACV).

      Trước khi Đại tướng Weyand đến Việt Nam, vao cuối tháng 2/1975, ông Eric Von Marbod, Phụ tá Bộ trưởng Quốc phong Hoa Kỳ, đa đến Việt Nam. Lúc đó, CSBV chưa khởi động cuộc tấn công vao Ban Me Thuột. Trong thời gian viếng thăm VN, ông Marbod đa gặp va trao đổi ư kiến với Đại tướng Cao Văn Vien, Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH, về tinh hinh chiến sự.

      Trong cuộc tiếp xúc với vị Phụ tá Bộ trưởng Quốc phong Hoa Kỳ, Đại tướng Cao Văn Vien đa yeu cầu Bộ Quốc phong Mỹ đặc biệt cung cấp vũ khí nao ma Không quân Việt Nam có thể sử dụng được. Đó la loại bom 15 ngan cân Anh có ten la bom bạch cúc (Daisy Cutter) ma Không quân Hoa Kỳ thường dung thả bằng phi cơ C-130 để khai quang dọn bai đáp trong các khu vực rừng gia. Thế nhưng, gần đến cuối cuộc chiến, Hoa Kỳ mới đáp ứng yeu cầu của Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH, sau chuyến viếng thăm của Đại tướng Weyand.

      * Các cuộc tiếp xúc giữa Đại tướng Weyand và Đại tướng Vien.

      Trong thời gian Đại tướng Weyand thăm Việt Nam, Bộ Tổng Tham mưu Quân lực VNCH đa không có buổi thuyết trinh chính thức nao danh cho Đaị tướng Weyand, nhưng giữa Đại tướng Weyand va Đại tướng Vien đa có những cuộc tiếp xúc ban luận về tinh hinh va trao đổi ư kiến về tinh hinh chiến cuộc. Trong các lần tiếp xúc, Đại tướng Cao Văn Vien đa cho Đại tướng Weyand biết những khó khăn ma Quân lực VNCH đang gặp phải va chỉ yeu cầu một điều duy nhất: Xin Không quân Hoa Kỳ sử dụng B-52 để đánh vao những nơi tập trung quân va các căn cứ lộ thien ma Cộng quân vừa thiết lập. Tướng Vien nói rằng nếu có được B-52 thi sự tự tin va tinh thần chiến đấu của quân sĩ sẽ được phục hồi nhanh chóng.

      Trước yeu cầu của Đaị tướng Cao Văn Viên, tướng Weyand giải thích cho vị Tổng Tham mưu trưởng Quân lực VNCH biết la "bất cứ hinh thức can thiệp mới nao của Mỹ tại Việt Mam cũng đều phải được sự chấp thuận của Quốc hội Hoa Kỳ", do đó yeu cầu của Đại tướng Cao Văn Vien rất ít hy vọng được chấp thuận.

      * Cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu và Đại tướng Weyand

      Phái đoan của Đại tướng Weyand sau đó cùng với Đại sứ Hoa Kỳ đến thăm chính thức Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu tại Dinh Độc Lập. Trong khi trao đổi ư kiến với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, phái đoan Hoa Kỳ đưa ra các điểm chính sau đây:

      -Chính phủ VNCH nen giải thích cho dân chúng biết tinh hinh để người dân không con lo sợ bởi những tin đồn thất thiệt do địch cố tinh tung ra. Các nha lanh đạo VNCH nen xuất hiện nhiều hơn tren truyền hinh cho dân chúng biết mặt.

      -Bộ Tổng Tham mưu Quân lực VNCH cần được trao them nhiều quyền hạn hơn trước.-Quân lực VNCH nen tim một chiến thắng, du thật nhỏ, để tạo điều kiện cho Chính phủ Hoa Kỳ xin Quốc hội duyệt them 300 triệu đô quân viện bổ sung. Theo nhận xét của Đại tướng Weyand, Sư đoan 5 CSBV tại vung Mũi Két la một mục tieu tốt để Quân lực VNCH tạo một chiến thắng "thật ngoạn mục". -Vấn đề di tản dân tị nạn nen được giải quyết sớm. Nhất la phải chú tâm đến các thân nhân gia đinh binh sĩ. Thanh phần nay cần sớm được đưa ra khỏi vùng nào có nguy cơ sẽ xảy ra chiến trận.

      Tất cả những vấn đề liên quan chính phủ và dân chúng đều được thảo luận giữa Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu va phái đoan Hoa Kỳ. Theo lời kể của Đaị tướng Cao Văn Viên, vấn đề cho Bộ Tổng tham mưu có them quyền hạn không được ban đến nữa vi đây la một vấn đề rất tế nhị va chỉ Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu mới lam được điều đó nếu ông muốn.

      Về đề nghị Quân lực VNCH phải tạo một chiến thắng, Đại tướng Cao Văn Vien hoan toan đồng ư nhưng ông nhận định rằng muốn lam cũng không lam được vi Bộ Tổng Tham mưu không còn lực lượng nào trong tay để tieu diệt sư đoan 5 CSBV, trong tinh hinh nay, phải chờ một cơ hội thuận tiện mới có thể lam được.

      Trong cuộc họp, Đaị tướng Cao Văn Viên nhắc lại yêu cầu của ông la xin Không quân Hoa Kỳ sử dụng B-52 oanh tạc các nơi địch tập trung quân. Theo Đại tướng Vièn, chỉ bằng cách đó mới có hiệu quả, mới làm cho tinh thần quân dân Việt Nam len cao được. Tướng Vien cũng đa trinh bay cho Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu va phái đoan Hoa Kỳ những nỗ lực của bộ Tổng tham mưu Quân lực VNCH trong hoan cảnh không được sự yểm trợ hỏa lực của B-52. Suốt trong vai tháng cuối của cuộc chiến, Bộ Tổng Tham mưu QL.VNCH đa chỉ thị cho Không quân dung phi cơ C-130 vận tải để thi hanh nhiệm vụ yểm trợ chiến thuật, tăng cường hỏa lực.

      Khi được sử dụng để thi hành nhiệm vụ chiến thuật, mỗi C-130 mang theo tám bánh thung dung đựng JP-4 chứa đầy dầu phế thải. Phi cơ bay tren độ cao từ 15 đến 20 ngan feet. Mỗi lần phi cơ bay qua và bom nổ, binh sĩ dưới đất lấy lam vui mừng. Được hướng dẫn bằng vô tuyến từ dưới đất nen rất chính xác, mỗi đợt thả chỉ cách nhau 150 đến 450 mét.

      Mỗi C-130 có thể chở đến 8 banh bom loại thùng GP 81-82 (tương đương với 250-500 cân anh) hay ba banh loại GP-117 (tương đương với 750 cân Anh. Binh sĩ đặt ten cho các phi vụ nay la "tiểu B-52" hay B-52 Việt Nam. Lần đầu tiên khi loại bom này được thả tại Tây Ninh, dân chúng tưởng đó la B-52 của Mỹ thả. Vậy la tin đồn Không quân Mỹ can thiệp yểm trợ Quân lực VNCH đa được loan đi thật nhanh.

      Về việc di tản thân nhân gia đinh binh sĩ rời những nơi có chiến trận, Đại tướng Vien cho rằng việc lam nay thường có tác dụng ngược. Tướng Vien neu ra nhận xét: nếu không có thân nhân tại đó, tinh thần chiến đấu của binh sĩ sẽ giảm sút. Vị Tổng Tham mưu trưởng Quân lực VNCH nhắc đến một số kinh nghiệm trong quá khứ, nhất la kinh nghiệm của trận Mậu Thân 1968 va tại các tiền đồn xa xôi, vợ con binh sĩ la những người giúp tải đạn, tải thương va thậm chí sử dụng cả đại lien rất hữu hiệu.

      Những đề nghị của Đại tướng Viên được phái đoan Hoa Kỳ ghi nhận, va khi Đại tướng Weyand rời Việt Nam thi Cộng quân đang bao vây phong tuyến Phan Rang va tấn công vao mặt trận Long Khánh. Trong tình hình chiến sự sôi động, nhiều giới chức của VNCH hy vọng ở sự can thiệp của Không quân Hoa Kỳ để chận đứng cuộc tấn công lớn của Cộng quân, du biết rằng đó la một hy vọng vô cung mong manh.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 27-3-1975: Trận Chiến Ở Binh Định

      * Cộng quân tran ngập Tam Quan, tỉnh Binh Định

      Vào 0 giờ sáng ngày 27/3/1975, Cộng quân tấn công cường tập ngập phong tuyến Tam Quan do 1 đơn vị của Sư đoan 22 Bộ binh phong ngự. Lực lượng Cộng quân với các đơn vị từ Quảng Ngai tiến vào, phối hợp với trung đoàn 95 va sư đoan 3 CSBV đa gây áp lực nặng tại vung phía Bắc của Binh Định. Trận chiến tại Tam Quan khai diễn từ ngay 25/3/1975 với những đợt xung phong của CQ, nhưng đều bị lực lượng trú phong đánh bật. Sau 2 ngay kịch chiến, Cộng quân tăng cường lực lượng, mở cuộc tấn công với hỏa lực mạnh để tran ngập phong tuyến nay.

      * Phòng tuyến Duy Xuyên, Quảng Nam bị tấn công

      -Ngày 27/3/1975, Cộng quân gia tăng áp lực tại khu vực Duy Xuyen, tỉnh Quảng Nam. Trung đoan 56 Bộ binh của Sư đoan 3 Bộ Binh tái phối trí tổ chức phong thủ tuyến Duy Xuyen.

      -Trong ngày 27/3/1975, Cộng quân đa pháo kích và khai triển lực lượng chiếm giữ một số xa ở Tây Nam tỉnh Quảng Nam.

      -Cũng trong ngày 27/3/1975,Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 đa thị sát tinh hinh chiến sự tại vung trách nhiệm của Sư đoan 3 Bộ binh, đồng ư đề nghị của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh về kế hoạch lập phong tuyến vang Thu Bồn, ngăn chận CQ tấn công Đa Nẵng.

      *Sư đoàn 10 CSBV tấn công Khánh Dương

      Cũng trong ngày 27/3/1975, sư đoàn F-10 CSBV tấn công vào phòng tuyến của Lữ đoan 3 Nhảy Du tại Khánh Dương, Khánh Hoa, nhưng đa bị lực lượng Nhảy Du đánh bật sau những trận kịch chiến.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 28-3-1975: Trận Chiến Quảng Nam

      Tưởng niệm "Ngay 30-4-1975", VB trân trọng lược trinh mỗi ngay chiến sự cho đến ngay 30 tháng 4/1975, ngay Việt Nam Cộng Hoa bị bức tử.

      *Sư đoan 3 Bộ binh lập "phong tuyến vang" Câu Lâu-Thu Bồn, tỉnh Quảng Nam.

      Ngày 28/3/1975, tại tỉnh Quảng Nam, Trung đoàn 56 Bộ binh/Sư đoan 3 Bộ binh được lệnh rút về phong tuyến vang (Câu Lâu-Thu Bồn). Cộng quân tung chiến xa đuổi theo, 1 chiếc M 113 của Thiết đoan 11 bị bắn cháy. Tại quận Đại Lộc, Cộng quân đa chiếm bộ chỉ huy Chi khu quận va lập hệ thống công sự phong thủ ở đây. Trung đoan 57BB được lệnh phải triệt phá các chốt chận của Cộng quân quanh quận lỵ.

      *Trung đoan 2 Bộ binh lập tuyến phòng ngự Điện Ban

      Cũng vao trưa ngày 28-3-1975, trên địa ban tỉnh Quảng Nam, Cộng quân tung một tiểu đoan thuộc B44 lập các chốt chận tại Thanh Quít, ngay sau đó, Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 BB điều động 1 tiểu đoan của Trung đoan 2 BB giải tỏa khu vực nay, 2 tiểu đoan con lại va Bộ chỉ huy Trung đoan 2BB phụ trách phong ngự phong tuyến Điện Ban-Hội An.

      *Lien đoan 915 Địa phương quân bảo vệ Hội An

      Chiều ngay 28/3/1975: ba tiểu đoàn của Liên đoàn 915 Địa phương quân do Trung tá Vo Vang chỉ huy được điều động phong thủ thị xa Hội An. Sau lưng của 3 trung đoan thuộc Sư đoan 3 BB, la các đồn Địa phương quân vaNghĩa quân thi đa bỏ ngỏ.

      * Binh biến tại Trung tâm Huấn luyện Hoa Cầm

      Trưa ngày 28/3/1975, một sự kiện xảy ra tại trung tâm huấn luyện Hoa Cầm (nằm tren địa ban tỉnh Quảng Nam) la binh sĩ các đơn vị Địa phương quân tỉnh Quảng Tín phá kho lương thực của trung tâm nay, khóa sinh theo học tại trung tâm đa bỏ đi, chỉ con lại khoảng đại đội phụ trách phong thủ của trung tâm.

      31 NĂM NHÌN LẠI, NGÀY 29-3-1975: Quân Đoàn I Rời Đa Nẵng

      * Diễn tiến về cuộc triệt thoái lực lượng Quân đoan 1/Quân khu 1 khỏi Đa Nẵng

      Sau 10 ngày trải qua nhiều diễn biến đột ngột về chiến sự , với những cuộc triệt thoái lực lượng tại 5 tỉnh để tập trung về Đa Nẵng, đem 28 rạng ngay 29 tháng 3/1975, toan bộ lực lượng Quân đoan 1/Quân khu 1 được lệnh rút khỏi Đa Nẵng , sau khi Trung tướng Ngô Quang Trưởng báo cáo tinh hinh Đa Nẵng cho Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu va Đại tướng Cao Văn Vien, Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH. Cuộc triệt thoái bằng đường biển đa diễn ra hỗn loạn do Cộng quân đa pháo kích vao bai biển Đa Nẵng va các vị trí tập trung các đơn vị triệt thoái. Sau đây la diễn tiến cuộc triệt thoái của lực lượng Quân đoan 1/Quân khu 1 khỏi Đa Nẵng trong ngay 29/3/1975 theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien.

      Hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vien ghi rằng vao tối 28/3/1975, Cộng quân pháo kích vao phi trường Đa Nẵng, căn cứ Hải quân va nhiều vị trí quân sự khác. Tất cả các trái đạn pháo đều từ hướng thung lũng Phước Tường. Đại bác 175 mm của Quân đoan 1 phản pháo va được phi cơ quan sát điều chỉnh tọa độ nhưng không có hiệu quả cao. Trung tướng Trưởng báo cáo tinh hinh cho Đại tướng Vien, va cũng gọi điện thoại tường trinh cho Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu va xin lệnh.

      Đại tướng Cao Văn Viên cho biết: trong cuộc nói chuyện nay, Tổng thống không có lệnh nao dứt khoát. Tổng thống không cho Trung tướng Trưởng biết nen rút hay nen cố thủ. Tổng thống chỉ hỏi nếu di tản ngay thi có bao nhieu người có thể đi an toan. Đại tướng Vien nhận định rằng "ro rang Tổng thống không hai long với những diễn biến đang xảy ra. Cuộc di tản lần nay không biết chừng lại trở thanh một thảm kịch như đa xảy ra cho Quân đoan 2 từ Cao nguyen xuống Nha Trang. Tổng thống không muốn ra lệnh them nưa để phải chịu them một nỗi đau thứ hai."

      Vừa khi cuộc nói chuyện chấm dứt, tất cả mọi lien lạc từ Quân khu 1 với Sai Gon bị gián đoạn, vi đạn pháo kích của Cộng quân. Tinh hinh lúc bấy giờ trở nen tuyệt vọng, Trung tướng Trưởng cho lệnh rút quân khỏi Đa Nẵng. Vị Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 ban với Phó Đề Đốc Hồ Văn Kỳ Thoại, Tư lệnh Vung 1 duyen hải, va các vị Tư lệnh các đại đơn vị về kế hoạch di tản bằng cách cho quân nhân các đơn vị tập trung tại ba địa điểm: một tại cuối đeo Hải Vân, một tại chân núi Non Nước, va một tại cửa biển Hội An.

      Vào rạng sáng ngày 29 /3/1975, sương mu trải dai suốt bờ biển. Tất cả tau của Hải quân đa tập trung tại điểm hẹn nhưng thủy triều con quá thấp nen tau không thể cập sát được. Các quân nhân phải lội nước một khoảng xa mới len tau được. Việc việc đang diễn tiến thuận lợi đến nửa buổi thi Cộng quân bắt đầu pháo kích ra bai biển, cuộc di tản trở nen mất trật tự khiến nhiều quân nhân chết đuối. Đại tướng Cao Văn Vien cho biết khi tau rời điểm đón quân thi chỉ có 6,000 quân nhân Thủy quân Lục chiến va 4,000 quân nhân của Sư đoan 3 va một vai đơn vị khác được len tau.

      *Đem cuối cùng của Tư lệnh Quân đoàn 1/Quân khu 1 Ngô Quang Trưởng tại Đa Nẵng.

      Theo nhật kư hanh quân của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh kiem Tư lệnh chiến trường Quảng Nam- Đa Nẵng, va lời kể của một sĩ quan Trưởng phong Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh (không muốn neu ten) vao 7 giờ 30 tối ngay 28/3/1998, Trung tướng Tư lệnh Quân đoan 1 Ngô Quang Trưởng va vai sĩ quan tham mưu Quân đoan 1 đến Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ Binh tại căn cứ Hoa Khánh. Ông bắt tay thật chặt từng sĩ quan tham mưu Sư đoan 3BB dan chao ông ở sân chờ bộ Tư lệnh. Một vị trưởng phong kể lại la Trung tướng Trưởng đa nhin thẳng vao mặt từng người như muốn nói với họ một điều gi đó. Không ai nghĩ rằng đó la cái bắt tay vĩnh biệt của vị Tư lệnh Quân đoan.

      Cũng theo nhật kư hanh quân của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, thi trong nửa giờ họp rieng tại văn phong tư lệnh Sư đoan,Trung tướng Trưởng đa ban với Tướng Hinh kế hoạch rút lui nếu áp lực Cộng quân quá mạnh. 8 giờ tối cungngay, Trung tướng Trưởng rời căn cứ Hoa Khánh va bay một vong quan sát thanh phố Đa Nẵng trong khi Cộng quân tiếp tục pháo kích vao thanh phố.

      9 giờ 30 tối, Trung tướng Tư lệnh Quân đoan 1 Ngô Quang Trưởng bay đến Bộ Tư lệnh Hải quân Vung 1 Duyen Hải va triệu tập một cuộc họp với các vị tư lệnh các đại đơn vị ngay tại văn phong của Phó Đề đốc Hồ Văn Kỳ Thoại (phó đề đốc: tương đương cấp chuẩn tướng). Tham dự cuộc họp cóTrung tướng Lâm Quang Thi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 1; Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh; Thiếu tướng Bui Thế Lân, Tư lệnh Sư đoan Thủy quân Lục chiến, va Phó đề đốc Hồ Văn KỳThoại. Trước khi bắt đầu cuộc họp, Tướng Trưởng gọi điện thoại xin quyết định của Đại tướng Vien va Tổng thống Thiệu. Các vị tướng ngồi chờ kết quả.

      Theo lời kể của Thiếu tướng Bùi Thế Lân thi chỉ sau vài phút nói chuyện với Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, đôi mắt Trung tướng Trưởng đỏ ngầu, khuôn mặt buồn ba. Rời điện thoại, Trung tướng Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 Ngô Quang Trưởng tiến về các vi tướng đang chờ lệnh của ông va giọng nghẹn ngao: "Lệnh bỏ Đa Nẵng".

      * Tình hình phong tuyến Quảng Nam-Đa Nẵng trước ngày 29-3-1975

      Trong 2 ngay 26/3 va 27/3, Cộng quân mở các đợt pháo kích vao các vị trí của một số đơn vị thuộc Sư đoan 3 Bộ binh. Sáng ngay 28 tháng 3/1975, Trung tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Quân đoan 1 va Quân khu 1, mở cuộc họp khẩn với các đơn vị trưởng tại bộ Tư lệnh Quân đoan. Nhiều biện pháp được đưa ra để van hồi trật tự va gấp rút tái tổ chức các đơn vị các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thien, Quảng Tín rút về. Tất cả các quân nhân từ những nơi khác về Đa Nẵng trong những ngay trước cũng được tập trung để bổ sung cho các đơn vị trú phong.

      Tại khu vực trách nhiệm của Sư đoàn 3 Bộ Binh, Trung đoàn 56BB được lệnh rút về tuyến vang

      (Câu Lâu-Thu Bồn). Cộng quân tung chiến xa đuổi theo, 1 chiếc M 113 của Thiết đoan 11 bị bắn cháy. Tại phong tuyến Đại Lộc, Cộng quân đa chiếm bộ chỉ huy Chi khu quận va lập hệ thống công sự phong thủ ở đây. Trung đoan 57BB được lệnh phải triệt phá các chốt chận của Cộng quân quanh quận lỵ. 1 giờ trưa, Bộ Chỉ huy Tiểu khu Quảng Nam mất lien lạc với Bộ Tư lệnh Sư đoan 3. Theo lời Đại tá Phạm Văn Chung, Tỉnh trưởng kiem Tiểu khu trưởng Quảng Nam, thi trưa ngay 28/3/1975, ông đa đến Duyen đoan 15 Hải quân dung tau nhỏ đi quan sát việc bố phong quanh thị xa Hội An. Sau đó ông lien lạc về Bộ chỉ huy Tiểu khu thi không có ai trả lời.

      Cũng vào trưa ngày 28-3-1975, Cộng quân tung một tiểu đoan thuộc B44 lập các chốt chận tại Thanh Quít, ngay sau đó, Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 BB điều động 1 tiểu đoan của Trung đoan 2 BB giải tỏa khu vực nay, 2 tiểu đoan con lại va Bộ chỉ huy Trung đoan 2BB phụ trách phong ngự phong tuyến Điện Ban-Hội An.

      Đến chiều ngày 28/3/1975: ba tiểu đoàn của Liên đoàn 915 Địa phương quân do Trung tá Vo Vang chỉ huy được điều động phong thủ thị xa Hội An. Sau lưng của 3 trung đoan thuộc Sư đoan 3 BB, la các đồn Địa phương quân va Nghĩa quân thi đa bỏ ngỏ.

      Khoảng 2 giờ chiều, Bộ Tư lệnh Quân đoan 1 nhận được mật điện của Phong 2 bộ Tổng Tham Mưu báo tin la Cộng quân sẽ tấn công vao Đa Nẵng vao khuya ngay 28 rạng ngay 29/3/1975.

      Cùng với thông tin tình báo của Phòng 2, Bộ Tổng Tham Mưu cũng đưa ra them một lệnh nữa la Sư đoan 1 Không quân phải đưa hết số trực thăng va phản lực của Sư đoan vao căn cứ Không quân tại Phú Cát hoặc Phan Rang. Trung tướng Tư lệnh Quân đoan 1/Quân khu 1 Ngô Quang Trưởng cho lệnh báo động đỏ, tất cả các đơn vị đều được đưa ngay đến vị trí phong thủ. Để ổn định tình hình trật tự trong thành phố, Trung tướng Ngô Quang Trưởng cử Chuẩn tướng Nguyễn Văn Điềm, Tư lệnh Sư đoan 1 Bộ binh, lam quân trấn trưởng quân trấn Đa Nẵng. Các đại đội Quân Cảnh được điều động tuần tra quanh thị xa va kiểm soát quân nhân đi lẻ tẻ tren đường phố.

      Đến tối 28/3/1975, theo nhật kư của Thiếu tướng Hinh, từ 7 giờ tối trở đi, Cộng quân đa kéo pháo 130 ly từ đeo Mũi Trâu để bắn vao phi trường, giờ G của trận chiến tại Đa Nẵng bắt đầu.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 29-3-1975: Lâm Đồng Thất Thủ

      *Bộ chỉ huy Tiểu khu Lâm Đồng triệt thoái

      Ngày 29/3/1975, sau các cuộc tấn công cường của Cộng quân diễn ra trong ngay 28/3/1975, Bộ chỉ huy Tiểu khu Lâm Đồng va 1 đơn vị Địa phương quân, do vị Trung tá Tham mưu trưởng chỉ huy đa triệt thoái về đến Phan Rang vào 20 giờ tối ngày 29/3/1975. (Theo nhật kư hành quân của Thiếu tá Phạm Huấn, sĩ quan Báo chí của Tư Quân đoàn 2, thì vào 3 giờ sáng ngày 28-3-1975, Cộng quân đa tấn công quận Bờ Sa, tỉnh Lâm Đồng. Đến 7 giờ 15 sáng cùng ngày, Cộng quân bắy đầu pháo kích vao thị xa tỉnh lỵ Lâm Đồng. Đến 10 giờ 45, phong tuyến thị xa tỉnh lỵ bị tran ngập).

      Cũng trong ngày 29 tháng 3/1975, Cộng quân tràn chiếm các vị trí con lại của lực lượng Tiểu khu Lâm Đồng. (Bộ Tư lệnh Quân đoan 2 đặt tại Nha Trang đa điều động Liên đoàn 24 Biệt động quân tăng cường cho Tiểu khu Lâm Đồng nhưng lien đoan nay chưa đến kịp thi Cộng quân đa tran ngập tỉnh lỵ).

      * Sư đoàn 23 Bộ Binh tái thành lập

      Theo tai liệu của Đại tướng Cao Văn Viên, sau khi phòng tuyến của Sư đoàn 23 Bộ binh tại quận Phước An (tỉnh Darlac) bị thất thủ ngay 18/3/1975, Bộ Tổng Tham mưu đa cho tái tập trung lực lượng con lại của Sư đoan 23 Bộ binh tại Động Ba Thin, cách Cam Ranh khoảng 10 km về hướng Bắc. Bộ Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh ( Đại tá Đức, phụ tá Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2, lam quyền Tư lệnh thay chuẩn tướng Trường bị thương tại Phước An ngay 16/3/1975), có nhiệm vụ tái tổ chức lại các đơn vị trực thuộc. Theo tai liệu của Thiếu tá Phạm Huấn, sĩ quan báo chí Tư lệnh Quân đoan 2, vao ngay 29/3/1975, Sư đoan 23 Bộ binh được Bộ Tư lệnh Quân đoan 2 cấp cho 1,200 khẩu súng M-16 để bổ sung cho số vũ khí tái chỉnh trang.

      31 NĂM TRƯỚC, NGAY 30-3-1975: Trận Chiến Qui Nhơn

      * Qui Nhơn hỗn loạn, Sư đoàn 22 Bộ binh rút 2 Trung đoan 41, 42 khỏi phong tuyến Binh Khe về Qui Nhơn

      -Theo tài liệu của Đại tướng Cao Văn Vien, ngay 30 tháng 3/1975, Cộng quân đa xâm nhập vao thanh phố Qui Nhơn, tỉnh lỵ tỉnh Binh Định. Trong khi đó, tại phía Tây Qui Nhơn, lực lượng Cộng quân gồm sư đoan 3 va trung đoan 95 CSBV đa tấn công cườp tập vao phong tuyến Binh Khe .

      Để bảo toàn lực lượng, 2 trung đoan 41 va 42 của Sư đoan 22 Bộ binh được lệnh rút khỏi Binh Khe. Trung đoan trưởng Trung đoan 42 la Đại tá Nguyễn Hữu Thông đa bất man về quân lệnh nay, ông khẩn khoản trinh với Bộ Tư lệnh Sư đoan 22 Bộ binh cho Trung đoan 42 Bộ binh được cố thủ, nhưng thỉnh cầu nay đa không được chấp thuận..

      -Cũng theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, khi 2 trung đoan nay về đến Qui Nhơn thi Cộng quân đa đao giao thông hao tại một số khu vực trong thanh phố. Nhiều cao ốc bị Cộng quân chiếm. Kịch chiến đa diễn ra ở phía Nam hải cảng Qui Nhơn.

      *Đại tướng Wayand, Tham mưu trưởng Lục quân Hoa Kỳ đến Nha Trang.

      Sau khi đến SaiGon vào ngày 26/3/1975, vào 10 giờ ngày 30/3/1975, Đại tướng Weyand, Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, đặc sứ của Tổng thống Hoa Kỳ, đa đến Nha Trang bằng 1 phản lực cơ quân sự loại nhỏ. Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 đa đón Đại tướng Weyand ngay tại phi trường va tự lái xe Jeep chở về Bộ Tư lệnh Quân đoan 2. Tướng Phú đa trao đổi vớiTướng Weyand tinh hinh chiến sự tại các tỉnh phía Nam miền Trung. Cuộc họp kết thúc vao 10 giờ 55 cung ngay.

      *Cộng quân tấn công phòng tuyến Khánh Dương

      2 giờ 15 chiều ngày 30/3/1975, Cộng quân tấn công cường tập phong tuyến của Lữ đoan 3 Nhảy Du tại Khánh Dương. Lữ đoan trưởng báo cáo khẩn về tinh hinh cho Thiếu tướng Phú. Vị Tư lệnh Quân đoan 2 mong "Lữ đoan Du cố gắng giữ phong tuyến", va hứa sẽ có lực lượng tăng viện.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 31-3-1975: Binh Định Thất Thủ

      * Trận chiến cuối cùng tại Qui Nhơn

      -Ngày 31 tháng 3/1975, Cộng quân đã tiến chiếm các quận lỵ của tỉnh Binh Định. Tại Qui Nhơn, sư đoan 3 CS Bắc Việt đa chiếm nhiều vị trí trọng yếu trong thanh phố, trong đó có hải cảng. Theo tai liệu của Đại tướng Cao Văn Vien, lực lượng Sư đoan 22 Bộ binh với Trung đoan

      41 và Trung đoàn 42 đa nổ lực mở cuộc phản kích với sự yểm trợ hỏa lực hải pháo từ tau Hải quân ở ngoai biển, nen địch quân bị đánh bật ra khỏi ra khỏi khu ven bờ biển, vung kiểm soát của lực lượng VNCH được mở một khoảng rộng dai chừng 4 dặm về phía Nam, để tạo an ninh cho tau Hải quân cập bến đón các đơn vị con lại của Sư đoan 22 Bộ binh triệt thoái khỏi tỉnh Binh Định.

      * Trung đoan trưởng Trung đoàn 42 Bộ binh tự sát tại bờ biển Qui Nhơn

      -Trong cuộc triệt thoái tại Qui Nhơn, vị Trung đoan trưởng Trung đoàn 42 Bộ binh là Đại tá Nguyễn Hữu Thông đa không chịu đi, từ chối cuộc di tản va sau đó ông đa tự sát bằng súng Colt 45.

      * Một Tiểu đoàn trưởng Địa phương quân tỉnh Binh Sát tự sát ngay trước quận đường Phu Cát

      -Cũng lúc diễn ra trận chiến tại Qui Nhơn, tại Căn cứ Không quân Phu Cát, sau 2 ngày đến cố thủ va tổ chức, Trung đoan 47/Sư đoan 22 Bộ binh đa bị CQ tấn công cường tập. Trong đem, Trung đoan nay rút về Qui Nhơn thi bị phục kích tại quận lỵ Phu Cát, bị thiệt hại gần 50% lực lượng. Cộng quân đa chiếm quận lỵ nay vao buổi chiều. Thi hai của vị Tiểu đoan trưởng Địa phương quân ( các tai liệu không ghi ro ten) vẫn con nằm nguyen trước Văn phong Quận Phu Cát. Thay vi đầu hang địch quân, vị tiểu đoan trưởng nay quyết định tự sát.

      ***************************

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 1-4-1975: Mặt Trận Khánh Dương

      * Lữ đoàn 3 Nhảy Du tử chiến với CQ tại mặt trận Khánh Dương, tỉnh Khánh Hoa.

      Trong ngày 1/4/1975, cùng với cuộc tấn công cường tập phong tuyến tiền phương của Quân đoan 2, tại Phú Yen, Cộng quân đa mở nhiều cuộc tấn công vao vị trí phong thủ của các đơn vị Quân lực VNCH tại Khánh Hoa bị tấn công.

      Tại Khánh Dương, Lữ đoàn 3 Nhảy Dù do Trung tá Le Văn Phát chỉ huy đa kịch chiến với 4 trung đoan của 2 sư đoan Cộng quân. Lực lượng của lữ đoan nay đa giao tranh quyết liệt với các đơn vị thuộc Sư đoan F-10 va F-320 của CQ. Các tiểu đoan Du đa đánh trả quyết liệt va bất chấp đạn pháo binh của Cộng quân bắn phá khá chính xác. Nhiều vị trí mất rồi được chiếm lại, rồi lại bị mất, nhiều lần như vậy nhưng các tiểu đoan thuộc Lữ đoan 3 Du vẫn cố giữ vững vị trí chiến đấu.

      -Theo nhật kư của Thiếu tá Phạm Huấn, sĩ quan Báo chí của Tư lệnh Quân đoan 2, trong tinh hinh sôi động va trước áp lực nặng của Cộng quân, vao lúc 8 giờ 10 phút ngay 1/4/1975, Trung tá Le Văn Phát trinh với Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2, rằng nếu không có tăng viện va không được cấp phát them hỏa tiễn Tow chống chiến xa thi tuyến Khánh Dương sẽ bị Cộng quân tran ngập.

      Tướng Phú yêu cầu Lữ đoàn 3 Nhảy Dù cố gắng để chờ quân của Sư đoan 22 Bộ binh từ Qui Nhơn rút vao cung với 1 trung đoan của sư đoan 23 BB được tái chỉnh trang. Đến 2 giờ 10 chiều ngay 1/4/1975, khi đang bay tren không phận Khánh Dương thi Tướng Phú chỉ lien lạc được với một sĩ quan của Lữ đoan 3 Nhảy Du. Tướng Phú được báo vắn tắt la Cộng quân đa tran ngập nhiều vị trí của các đơn vị Nhảy Du, tuyến phong ngự đa bị cắt nhỏ. Sau đó phía dưới đất tắt máy.

      *Sư đoàn 23 Bộ binh lập tuyến phòng thủ Động Ba Thin, Cam Ranh

      2 giờ 50 chiều ngày 1 tháng 4/1975, khi đang bay từ Khánh Dương về Phan Rang, Thiếu tướng Phạm Văn Phú chỉ thị cho Đại tá Le Hữu Đức, quyền Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh gom lực lượng về cố thủ Động Ba Thi, Cam Ranh.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 1/4/1975: Kịch Chiến Tại Phú Yen

      * Phòng tuyến của Quân đoàn 2 tại tỉnh Phú Yên trước ngày 1/4/1975

      Sau khi VNCH triệt thoái khỏi Cao Nguyên từ giữa tháng 3/1975, Cộng quân gia tăng áp lực trên các cụm tuyến phong ngự của Sư đoan 22 Bộ Binh tại tỉnh Binh Định. Để bảo toan lực lượng, Sư đoan 22 Bộ Binh va các đơn vị đồn trú tại tỉnh Binh Định rút khỏi Qui Nhơn cuối tháng tháng 3/1975. Bấy giờ vung trách nhiệm Quân khu 2 chỉ con 4 tỉnh duyen hải: Phú Yen, Khánh Hoa, Ninh Thuận, Binh Thuận va một số khu vực thuộc hai tỉnh Lâm Đồng va Tuyen Đức đang bị áp lực nặng của Cộng quân.

      Để chỉ huy lực lượng Quân đoàn 2 tại mặt trận Phú Yen, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2, đa cho lập bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 2 tại Tuy Hoa va cử Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Phụ tá Hanh quân Tư lệnh Quân đoan 2, trực tiếp chỉ huy. Bộ chỉ huy nay hinh thanh từ giữa tháng 3/1975 ngay sau khi bộ Tư lệnh Quân đoan 2 rút khỏi Pleiku.

      Trước khi lam phụ tá cho Thiếu tướng Phú, Chuẩn tướng Cẩm la Tham mưu trưởng Quân đoan 2 thời kỳ Tướng Nguyễn Văn Toan (thăng cấp Trung tướng 1/4/1974) lam Tư lệnh. Tướng Trần Văn Cẩm nguyen la sĩ quan Pháo binh, từ năm 1966 đến 1969, la Tham mưu trưởng Sư đoan 1 Bộ binh. Ông được thăng cấp chuẩn tướng vao đầu tháng 11/1972 khi đang giữ chức Tư lệnh Sư đoan 23 Bộ binh. Trong năm 1973, Chuẩn tướng Cẩm được điều động về bộ Tư lệnh Quân đoan 2 để đảm trách chức vụ Tham mưu trưởng ma vị Tư lệnh Quân đoan la Thiếu tướng Nguyễn Văn Toan (thăng trung tướng tháng 4/1974).

      Tháng 11/1974, khi Thiếu tướng Phạm Văn Phú thay Trung tướng Nguyễn Văn Toan thi Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm được bổ nhiệm chức Phụ tá Tư lệnh Quân đoan.

      * Phú Yên thất thủ, Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm bị địch quân bắt

      Cùng lúc Sư đoàn 3 CSBV tấn công Qui Nhơn và vung phụ cận thi tại tỉnh Phú Yen, từ ngay 1/4/1975, Sư đoan 320 CSBV tấn công vao các quận của tỉnh Phú Yen va một số vị trí gần thị xa Tuy Hoa. Gần 7 giờ sáng, Cộng quân pháo kích vao thị xa, một số doanh trại trong đó bộ chỉ huy Tiểu khu Phú Yen la mục tieu chính của pháo Cộng quân.

      7 giờ sáng cùng ngày, Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm, Chỉ huy Bộ tư lệnh Tiền phương của Quân đoan 2 tại Tuy Hoa, đa gọi máy báo cáo tinh hinh cho Thiếu tướng Phạm Văn Phú ở Nha Trang. Theo tường trinh của Tướng Cẩm, Cộng quân pháo kích rất dữ dội, va bắt đầu tấn công cả 2 mặt vao thị xa. Doanh trại của bộ chỉ huy Tiểu khu Phú Yen, cũng la nơi trú đóng của bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 2, đa bị pháo kích nặng.

      Sau lần gọi nay, Tướng Trần Văn Cẩm không con lien lạc với Thiếu tướng Phú. Theo lời một số sĩ quan của Quân đoan 2 có mặt tại Tuy Hoa lúc Cộng quân tấn công, sau khi báo cáo tinh hinh cho Tướng Phú, Tướng Cẩm cho lệnh rút ban tham mưu của ông ra khỏi doanh trại Tiểu khu, va ông đa sử dụng tần số không lục lien lạc với Không quân để yeu cầu cho trực thăng đến bốc ban tham mưu của ông, nhưng mọi sự lien lạc không có kết quả, sau đó ông đa bị Cộng quân bắt cung với một số sĩ quan tham mưu. ( Sáng ngay 2/4/1975, Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH nhận được báo cáo của Bộ Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 tại Nha Trang về sự việc Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm được ghi nhận la mất tích)

      Về tình hình bộ chỉ huy Tiểu khu Phú Yen và lực lượng Địa phương quân của tỉnh nay, theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, một số tiểu đoan Địa phương quân của tỉnh nay đa phải bỏ phong tuyến tim cách vao Nha Trang, vị tân tiểu khu trưởng kiem tỉnh trưởng Phú Yen (một trung tá Biệt động quân nhận chức ngay 29/3/1975) được báo cáo la bị thương va mất tích. Chỉ có một số đại đội do các sĩ quan trẻ chỉ huy đa tiếp tục chiến đấu với Cộng quân suốt cả ngay 1/4/1975 va sau đó gần hết đạn đa phải rút khỏi vị trí phong ngự để bảo toan lực lượng. Họ đa bị Cộng quân bắt sau khi phân tán mỏng để tim đường vao địa phận tỉnh Khánh Hoa. Về phía Cộng quân, ngay trong ngay 1/4/1975 đa có một số bộ phận lọt vao Tuy Hoa va rạng sáng ngay 2/4/1975, toan thị xa nay đa lọt vao tay Cộng quân.

      *Trận chiến tại phòng tuyến Đeo Cả

      Tại phòng tuyến Đeo Cả, cách Tuy Hoa khoảng 40 km về phía Nam, Một tiểu đoan Biệt động quân bị một trung đoan Cộng quân tấn công. Tiểu đoan đa chống trả quyết liệt va đẩy lui được nhiều đợt xung phong của Cộng quân. Đến nửa đem ngay 1 rạng ngay 2 tháng 4/1975, Tiểu đoan Biệt động quân đa phải rút khỏi phong tuyến tiến về hướng Nha Trang. 7 giờ sáng ngay 2/4/1975, Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH được báo cáo la Cộng quân đa chiếm tỉnh Phú Yen. Cung với thời gian Cộng quân tấn công vao Binh Định va Phú Yen, Cộng quân tung Sư đoan 7 CSBV tạo áp lực tại Tuyen Đức. Tỉnh trưởng kiem tiểu khu trưởng tỉnh nay được lệnh rút quân về hết Nha Trang. Các trường quân sự tại Đa Lạt cũng được lệnh rút khỏi Đa Lạt vao những ngay cuối tháng 3/1975.

      * Phối trí lực lượng của Quân đoan 2/Quân khu 2 vào đầu tháng 4/1975

      Theo tài liệu của Phòng 3/Bộ Tổng Tham Mưu được Đại tướng Cao Văn Vien ghi lại trong hồi kư, lực lượng phong ngự thị xa Tuy Hoa vao cuối tháng 3/1975 chỉ có các tiểu đoan Địa phương quân của Tiểu khu Phú Yen, va vung phụ cận chỉ con một tiểu đoan Biệt động quân, một trong những đơn vị đa có công lớn trong việc khai thông lộ trinh cuộc rút quân của Quân đoan 2 tren Lien tỉnh lộ 7 B va hương lộ 436. Các đơn vị con lại của Quân đoan 2 từ Kontum va Pleiku rút về được đưa vao Nha Trang theo kế hoạch tái phối trí của Bộ Tổng Tham Mưu như sau:

      -Binh sĩ thuộc Sư đoàn 23 Bộ binh được tái tập trung tại Động Ba Thin cách Cam Ranh 10 km về hướng Bắc. Bộ Tư lệnh Sư đoan 23 BB (do Đại tá Le Hữu Đức giữ chức quyền Tư lệnh thay thế Chuẩn tướng Le Trung Tường bị thương ngay 16/3/1975), có nhiệm vụ tổ chức lại đội ngũ các đơn vị trực thuộc. Lực lượng Địa phương quân va Nghĩa quân cơ hữu của các Tiểu khu Pleiku, Kontum, Darlac đều tập trung về hết Trung tâm huấn luyện Lam Sơn để tái huấn luyện va lam lực lượng bổ sung va cung cấp nhân lực.

      -Các liên đoàn Biệt Động Quân và các tiểu đoàn Pháo binh được tập trung về trung tâm huấn luyện của mỗi binh chủng tại Dục Mỹ, cách Nha Trang khoảng 35 km. Các đơn vị Thiết giáp được chuyển về tập trung tại trường Thiết giáp ở Long Thanh, Bien Hoa. Tính đến cuối tháng 3/1975, cuộc tái phối trí đa tiến hanh nhanh chóng, Sư đoan 23 BB hoan tất được một trung đoan đầy đủ, Biệt Động Quân tái tổ chức được 2 tiểu đoan; Pháo binh có 2 pháo đội 105 ly được huấn luyện va nhận súng mới.

      Tính đến cuối ngày 1/4/1975, khu vực trách nhiệm của Quân khu 2 (trước ngay Cộng quân tấn công vao Ban Mê Thuột 10/3/1975, quân khu nay có 12 tỉnh) chỉ con lại một phần tỉnh Khánh Hoa, tỉnh Ninh Thuận va Binh Thuận. Về quân số, ngoai Lữ đoan 3 Nhảy Du đang bảo vệ phong tuyến Khánh Dương, chỉ con 1 trung đoan Bộ binh va 2 tiểu đoan Biệt động quân, 2 lien đoan Địa phương quân của hai tiểu khu Ninh Thuận va Binh Thuận cung một số đại đội biệt lập con khả năng tham chiến.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 2-4-1975: Trận Chiến Nha Trang

      *Tình hình Nha Trang ngày 2/4/1975

      -Sau khi chiếm Tuy Hoà và các quận tỉnh Phú Yên, vào rạng ngày 2 tháng 4/1975, Cộng quân gia tăng áp lực tại mặt trận Khánh Hoa-Ninh Thuận. Vao thời gian nay, lực lượng chủ lực của quânđoan 2 chỉ con trông cậy vao 2 tiểu đoan vừa tái chỉnh trang của Sư đoan 23 Bộ binh va một 1 tiểu đoan thuộc Sư đoan 22 Bộ binh (đơn vị nay có mặt tại Khánh Hoa từ trước tháng 4/1975), 2 tiểu đoan Biệt động quân. Các tiểu đoan nói tren chỉ con khoảng 2/3 số quân sĩ tại hang.

      -Cũng như nhiều thành phố khác tại Quân khu 2 (Vung 2), trong suốt thời gian từ cuối tháng 3 đến những ngay đầu tháng 4, Nha Trang không tránh được sự hỗn loạn, nhốn nháo. Trong ngay 2 tháng4/1975, không có lực lượng nao có đủ sức duy tri trật tự cả an ninh trong thanh phố. Theo tai liệu của Đại Tướng Cao Văn Vien thi Bộ Tư lệnh Quân đoan 2 vẫn tiếp tục hoạt động tại Nha Trang đến hết ngay 2/4/1975. Tuy nhien theo hồi kư của Thiếu tá Phạm Huấn, sĩ quan báo chí của Tư lệnh Quân đoan 2, thi tối ngay1/4/1975, Tướng Phú va một số sĩ quan đa ngủ lại tại bộ chỉ huy của một tiểu đoan Địa phương quân phong thủ căn cứ Không quân ở Phan Rang. Trong hai ngay đầu của tháng 4/1975, trận chiến đa diễn ra tại một số nơi trong địa phận tỉnh Khánh Hoa,

      - Ngày 2/4/1975, Cộng quân bắt pháo kích vào một số doanh trại quân đội gần Nha Trang. Nhận định về tinh hinh Nha Trang trong ngay nay, Đại tướng Cao Văn Vien cho biết "do hỗn loạn, Quân đoan 2 phải bỏ Nha Trang."

      *Các đơn vị của Tiểu khu Lâm Đồng, Tuyên Đức rút về Phan Rang

      -Cũng trong ngày 2/4/1975, theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, sư đoan 7 CSBV tiếp trợ cho 2 sư đoan F-10 CSVC, gây áp lực nặng tại phần lanh thổ con lại của Quân khu 2. Các đơn vị thuộc hai tiểu khu Lâm Đồng va Tuyen Đức đều triệt thoái về Phan Rang.

      31 Năm Trước, 2/4/1975: Ngày Cuối Cùng Của Tư Lệnh Quân Đoan 2

      * Ngày cuối cùng trên chiến trường của Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 Phạm Văn Phú Ngày 2 tháng 4/1975, Thiếu tướng Phạm Văn Phú, Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu nhận được lệnh ban giao phần lanh thổ cuối cung của Quân khu 2 cho Quân đoan 3/Quân khu 3.

      Đó cũng la ngay cuối cung củaThiếu tướng Phạm Văn Phú tren chiến trường trong chức vụ Tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2. Những giờ cuối cung của vị tướng nay tại Nha Trang va tại Phan Thiết đầy bi tráng.

      Trong nhật kư hanh quân mang sang Mỹ được va được phổ biến trong cuốn Cuộc Triệt Thoái Cao Nguyen 1975, Thiếu tá Phạm Huấn-sĩ quan Báo chí-đa ghi lại một số sự kiện xảy ra cho vị tư lệnh Quân đoan 2/Quân khu 2 trong hai ngay 1 va 2/4/1975 với nội dung được tóm lược như sau: 5 giờ 50 chiều ngày 1/4/1975, Thiếu tướng Phú vao bộ Tư lệnh Sư đoan 2 Không quân ở Nha Trang, nhưng vị Tư lệnh Sư đoan nay đi vắng. Ông phải ngồi ngồi đợi, 20 phút sau thi Chuẩn Tướng Nguyễn Ngọc Oánh-chỉ huy trưởng Trung tâm Huấn luyện Không quân va Chuẩn Tướng Nguyễn Văn Lượng, Tư lệnh Sư đoan 2 Không quân, bước vao. Lúc bấy giờ Tướng Phú ngồi ở chiếc ghế sát ban của Tư lệnh của Sư đoan 2 Không quân. Tướng Lượng va Tướng Oánh thấy Tướng Phú không chao hỏi va tới ngồi ở ban khác đối diện. Thấy thái độ va cách xử sự khác thường của vị Tư lệnh Sư đoan 2 Không quân,một trong 2 sư đoan Không quân thống thuộc quyền điều động của bộ tư lệnh Quânđoan 2, Tướng Phú hơi ngạc nhien nhưng rồi ông chợt hiểu. Ông hỏi Chuẩn tướng Lượng:

      -Có chuyện gì xảy ra?

      Chuẩn tướng Lượng không trả lời, mặt lầm li. Con Chuẩn Tướng Oánh, với giọng từ tốn, lễ độ nói với Thiếu tướng Phú:

      -Tôi muốn thưa với Thiếu Tướng tôi được chỉ định lam Tư lệnh Mặt trận Nha Trang, vi Quân đoan 2 không con nữa. Tướng Phú mặt biến sắc, hỏi dồn:

      -Lệnh ai? Anh nhận lệnh ai?

      Tướng Oánh vẫn điềm đạm, chậm rãi nói: Thưa Thiếu Tướng, lệnh của Bộ Tổng Tham mưu, của Trung tướng Đồng Văn Khuyen (Tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham mưu) từ Sai Gon.

      Nghe Chuẩn tướng Oánh trình bày, Thiếu tướng Phú cảm thấy danh dự bị tổn thương, vi theo tổ chức quân đội, người có quyền ra lệnh cho ông la Đại Tướng Cao Văn Vien, Tổng tham mưu trưởng, con Trung tướng Khuyen la tham mưu trưởng, không có quyền ra lệnh cho các tư lệnh Quân đoan, về vai vế va quyền hạn thi Tư lệnh quân đoan va Tư lệnh quân chủng chỉ xếp sau Tổng tham mưu trưởng. 18 giờ 40 Tướng Phú dung điện thoại tại văn phong Tướng Lượng để gọi về Sai Gon gặp Trung tướng Khuyen. Ngay từ câu đầu tien, Thiếu tướng Phú đa hét len trong ống lien hợp:

      -Trung tướng hỏi tôi đi đâu a? Tôi bay chỉ huy.

      Sau một hồi tranh cải, Thiếu tướng Phú nói lớn:

      -Tôi là Tư lệnh Quân đoàn. Đi đâu, đó la quyền của tôi. Trung tướng Thuần (Chỉ huy trưởng trường Hạ sĩ quan) cung đi tren máy bay chỉ huy của tôi mấy tiếng đồng hồ, nhưng tôi không cần Trung tướng phải tin. Va tôi cũng không phải trinh Trung tướng.

      19 giờ 45 phút cùng ngày, Thiếu tướng Phú ra trực thăng bay về Phan Rang. Khi ông vừa ngồi len xe Jeep để ra bai đậu trực thăng, thi một sự việc bất ngờ xảy ra. Một xe chở đầy lính va vũ khí phóng tới, một Thiếu tá Không quân nhẩy xuống nói lớn:

      -Tại sao, tại sao, các ông là Tướng lại bỏ lính chạy. Ai phong thủ căn cứ nay.

      Khi đó, Thiếu tá Phạm Huấn cùng đi với Thiếu tướng Phú, đa ngồi đe len người Thiếu tướng Phú, va chĩa khẩu AR 18 về phía người sĩ quan nay va nói:"Anh không được vô lễ, ông Tướng Tư lệnh Quân đoan không có nhiệm vụ phải phong thủ căn cứ Không quân". Cuối cùng thì mọi việc êm xuôi, Thiếu tướng Phú hiểu được sự phẫn nộ của vị sĩ quan Không quân và những người lính đi cùng.

      * Quân đoàn 2 bàn giao phần lanh thổ còn lại cho Quân đoan 3.

      Đêm 1 tháng 4/1975, Thiếu tướng Phú nằm dưới chân núi, tren một cái giường bố, tại ban chỉ huy của một tiểu đoàn Địa phương quân NinhThuận, phong thủ căn cứ Phan Rang. 1 giờ 45 trưa ngay 2 tháng1/1975, Tướng Phú bay đến ngọn đồi "Lầu Ông Hoang" ở Phan Thiết chờ Thiếu Tướng Nguyễn Văn Hiếu, Tư lệnh phó Quân đoan 3, để thảo luận về việc ban giao phần lanh thổ con lại của Quân đoan 2 và Quân khu 2 được lệnh sát nhập vào Quân đoàn 3.

      Theo kế hoạch,Quân đoàn 3 chính thức phụ trách tuyến Ninh Thuận-Bình Thuận từngày 3/4/1975. Vào giờ nay, Bộ Tham mưu của Tướng Phú chỉ còn lại Thiếu tá Vinh, chánh văn phòng; Thiếu tá Hóa tùy viên, Thiếu tá Huấn, sĩ quan báo chí và Đại tá Lê Hữu Đức, Quyền Tư lệnh Sư đoàn 23 BB.

      Đúng 2 giờ 12 phút chiều cùng ngày, Thiếu tá Hóa trình với Thiếu tướng Phú la trực thăng của Thiếu tướng Hiếu sắp đáp xuống. Khi Thiếu tá Hóa vừa quay gót, Thiếu tướng Phú rút khẩu súng ngắn ra khỏi vỏ,nhưng tiếng hét thất thanh của Đại tá Đức vang len: "Thiếu Tướng!", ngay sau đó, khẩu súng trên tay Tướng Phú bị đại tá Đức gạt bắn xuống đất. Tướng Phú không chết trong ngày 2 tháng 4/1975, nhưng 28 ngày sau ông đa tự sát tại SaiGon.

      * Cuộc hội ngộ cuối cùng của hai vị Tư lệnh Quân đoàn

      Cũng theo nhật kư của Thiếu tá Huấn, trước đó vào 5 giờ chiều ngày 30 tháng 3/1975, Tướng Phú đa bay ra Cam Ranh, để cùng với Phó Đề đốc Hoàng Cơ Minh, Tư lệnh Hải quân Vùng hai duyèn hải, đi trên một soái hạm chỉ huy ra vùng biển ngoài Cam Ranh để đón Trung tướng Trưởng đang bị bệnh nằm trên tàu HQ 404 từ Cam Ranhvao (Tướng Trưởng đa phải bơi từ bờ để ra tàu hải quân đậu ngoai biển). Trên tàu lúc nay có rất đông chiến bình Thủy quân Lục chiến từ.

      Quân khu 1 vào. Tướng Phú và Phó Đề đốc Minh phải khó lắm mới lách xuống được chỗ Trung tướng Trưởng nằm dưỡng bệnh. Theo ghi nhận của Thiếu tá Phạm Huấn, có mặt vào giờ phút đó, thì lúc này Trung tướng Trưởng thở thoi thóp nhờ binh nước biển. Quanh Trung tướng Trưởng có Chuẩn Tướng Nguyễn Đức Khánh, Tư lệnh Sư đoàn 1 Không quân (Đa Nẵng), Đại tá Nguyễn Hữu Duệ, Tỉnh trưởng Thừa Thien. Thiếu tướng Phú ghé sát tai Trung tướng Trưởng hỏi hai lần, nhưng sắc diện Trung tướng Trưởng không thay đổi. Nhưng rồi có một giây Tướng Trưởng ngước nhìn lên. Đôi mắt như muốn bật máu vi uất ức.

      Chi tiết về cuộc gặp gở nay cũng đa được Hải quân Trung tá Nguyễn Đại Nhơn, hạm trưởng HQ 404 kể lại trong một bài viết phổ biến vào năm 1995. Có một điểm khác biệt về mốc thời gian la tai liệu của Trung tá Nhơn thi lạighi la cuộc gặp gở giữa Tướng Phú va Tướng Trưởng diễn ra vao tối ngay 1/4/1975, (nhật kư của Thiếu tá Huấn ghi la 5 giờ chiều 30/3/1975, như đa trình bày ở trên). Trong khi đó theo lời kể của một số sĩ quan đi theo Tướng Trưởng, HQ 404 rời Đa Nẵng ngay29/3/1975 v&a đến chiều ngày 30/3/1975 thi đa vào vùng biển ở ngoài Cam Ranh.

      Theo lời của Trung tá Nguyễn Đại Nhơn, Hạm trưởng HQ 404, tốingay 1/4/1975, Tướng Phú đa đi tau nhỏ cập vao chiến hạm để len tau thăm va nói chuyện với Tướng Trưởng. Tinh cờ khi vào phòng lấy hồ sơ, Trung tá Nhơn đa nghe câu nói của Thiếu tướng Phú: "Dù sao đi nữa tôi cũng còn vài tiểu khu ở đây với tôi chiến đấu". Cũng cần ghi nhận rằng Tướng Phú đa có một thời gian làm việc chung với Tướng Trưởng: năm 1967, khi con la đại tá, ông la Tư lệnh phó Sư đoan 1 Bộ binh do Tướng Trưởng làm tư lệnh; năm 1972, khi Tướng Trưởng là Tưlệnh Quân đoàn 1 thi Tướng Phú la Tư lệnh Sư đoan 1 thuộc Quân đoan nay).

      Cuộc gặp gỡ của hai vị tư lệnh Quân đoàn diễn ra đúng 10 phút. Sau đó, Thiếu tướng Phú đứng nghiem chao từ biệt Trung tướng Trưởng. Rồi ông bước nhanh ra khỏi căn phong nhỏ của chiến hạm, những sự kiện bi tráng chờ đợi ông, người hùng Điện Biên Phủ năm nào.

      31 NĂM TRƯỚC, NGAY 3-4-1975: Phan Rang Hỗn Loạn

      *Tình hình Phan Rang

      Sau khi các đơn vị VNCH triệt thoái khỏi Nha Trang ngày 2/4/1975, theo ghi nhận của Đại tướng Cao Văn Vien, tinh hinh tỉnh Ninh Thuận trở nen hỗn loạn, nhốn nháo, công chức bỏnhiệm sở, quân nhân các đơn vị Địa phương quân bỏ đơn vị đi tim gia đinh. Gần một nửa số tiểu đoan Địa phương quân tỉnh Ninh Thuận bảo vệ Căn cứ Phan Rang đa bỏ vị trí phong thủ. Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Ninh Thuận bỏ Phan Rang sau khi ra lệnh thieu hủy một số dụng cụ va phương tiện thiết yếu.

      * Tư lệnh Sư đoan Thủy quân Lục chiến giữ chức Tổng trấn Vũng Tau Ngày 3 tháng 4/1975, sau cuộc triệt thoái khỏi Đa Nẵng bằng tàu Hải quân vao ngay 29/3/197, lực lượng con lại của Sư đoan 3 Bộ binh do Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh chỉ huy đa cập bến Vũng Tau. Vao ngay nay, lực lượng Thủy quân Lục chiến đa phối trí lực lượng bảo vệ phong tuyến Vũng Tau. Thiếu tướng Bui Thế Lân, Tư lệnh Sư đoan Thủy quân Lục chiến, kiem nhiệm chức vụ Tổng trấn Vũng Tau.

      * Sư đoàn 3 Bộ binh tái chỉnh trang tại Trung tâm huấn luyện Vạn Kiếp

      Theo kế hoạch của Bộ Tổng Tham mưu Quân lực VNCH, lực lượng Sư đoan 3 Bộ binh tập trung về Trung tâm huấn luyện Vạn Kiếp. Sư đoan 2 Bộ binh len Binh Tuy. Tất cả sẽ phải chỉnh trang va sẵn sang chiến đấu.

      Sau khi liên lạc với Bộ Tư lệnh Hải quân Vùng 3 duyên hải va Đặc khu Vũng Tau, vao 15 giờ chiều ngay 3 tháng 4/1975, Bộ Tư lệnh Sư đoan 3 Bộ binh va các đơn vị của Sư đoan nay về đến Trung tâm Huấn luyện Vạn Kiếp

      31 NĂM TRƯỚC,NGÀY4-4-1975: Trận Chiến Ninh Thuận



      *Quân đoàn 3 lập phòng tuyến Ninh Thuận

      Sau khi 6 tỉnh Cao nguyên và 8 miền tỉnh miền Trung bị lọt vào tay CSBV, để ngăn chận địch quân tran chiếm hai tỉnh Ninh Thuận,Binh Thuận, thanh lủy cuối cùng của Quân khu 2, Bộ Tổng Tham Mưu Quân lực VNCH đa quyết định giao cho Quân đoan 3 lập tuyến phongthủ bảo vệ hai tỉnh nay.Để có sự chỉ huy thống nhất, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đa chỉ thị cho Trung tướng Nguyễn Văn Toan, Tư lệnh Quân đoan 3 & Quân Khu 3,thanh lập Bộ tư lệnh Tiền phương Quân đoan 3 tại Phan Rang,va Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi được Tổng thống Thiệu cử lam Tư lệnh phó Quân đoan 3, trực tiếp chỉ huy Bộ Tư lệnh Tiền phương của Quân đoan nay. Vao thời gian đó, Trung tướng Nghi la chỉ huy trưởng trường Bộ Binh, ông cũng đa từng giữ chức tư lệnh Quân đoan 4 & Quân khu 4 từ tháng 5/1972 đến 11/1974 sau khi đa giữ chức vụ tư lệnh Sư đoan 21 Bộ binh gần 4 năm (từ tháng 6/1968 đến tháng 5/1972).

      * Tình hình tỉnh Ninh Thuận

      Ngay sau khi Bộ tư lệnh Tiền phương Quân đoàn 3 được thanh lập tại Phan Rang (tỉnh lỵ Ninh Thuận), trật tự an ninh tại tỉnh nay đa được van hồi ngay. Vị Đại tá Tỉnh trưởng kiem Tiểu khu trưởng Ninh Thuận bỏ đi trong ngay 2/4/1975 được lệnh trở về tái lậpviệc phong thủ quanh thị xa va điều hanh công việc hanh chính trong tỉnh. Theo kế hoạch, lực lượng Địa phương quân được phối trí phong thủ gần thị xa, bảo vệ cầu, các cơ sở va tham gia lực lượng giữ gin an ninh tại thị xa va các vung phụ cận. Lực lượng nong cốt để bảo vệ Phan Rang vẫn trông cậy vào các tiểu đoan Nhảy Du.

      Với lực lượng mới được tăng cường, với sự yểm trợ không quân hữu hiệu, với sự chỉ huy thống nhất, an ninh được tái lập và tình hình tại Phan Rang lắng dịu lại sau những ngay hỗn loạn.

      NGAY 5-4-1975: TT Khiêm Từ Chức

      *Thủ tướng Trần Thiện Khiêm từ chức

      Ngày 5 tháng 4/1975, Đại tướng Trần Thiện Khiêm, Thủ tướng Chính phủ kiem Tổng trưởng Quốc phong đa nộp đơn len Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu xin từ chức. Tổng thống đa chấp thuận va cử ông Nguyễn Bá Cẩn, chủ tịch Hạ Viện, thanh lập nội các (Ngay 14/4/1975, nội các của ông Nguyễn Bá Cẩn mới hoan tất thanh phần nhân sự va trinh diện Tổng thống). Trong thời gian chờ chính phủ mới hinh thanh, nội các của Đại tướng Trần Thiện Khiem tiếp tục hoạt động dưới hinh thức xử lư thường vụ. (Theo tai liệu của Đại tướng Cao Văn Viên, và hồi kư của Trung tướng Trần Văn Đôn)

      * Phối trí lực lượng tại mặt trận Ninh Thuận.

      Theo kế hoạch của bộ Tổng Tham Mưu va sự phân nhiệm của bộ Tưlenh Quân đoan 3 & Quân khu 3, thi Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 3 (Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi giữ chức Tư lệnh Tiền phương), đặt tại căn cứ Không quân Phan Rang cung với bộ Tư lệnh Sư đoàn 6 Không quân. Trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn 3 là chỉ huy các lực lượng phong thủ va bảo vệ hai tỉnh Ninh Thuận va Binh Thuận.

      Lực lượng chính để bảo vệ phòng tuyến Phan Rang là Lữ đoan 3 Nhảy Du (Lữ đoan nay về Sai Gon vao ngay 7/4/1975, sau khi có Lữ đoan 2 Nhảy Du ra thay thế).Về hỏa lực không pháo la các phi đoan thuộc Sư đoan 6 Không quân. Yểm trợ hỏa lực pháo binh có 1 tiểu đoan Pháo binh của Sư đoàn Dù và một số pháo đội do Quân đoàn 3 điều động đến.

      31 NĂM TRƯỚC,NGAY 6-4-1975: Trận Chiến Bình Thuận

      * 1 sư đoàn CSBV tiến về gần Phan Thiết, tỉnh lỵ tỉnh Bình Thuận.

      Theo phân tích của Bộ Tổng Tham Mưu Quân Lực VNCH, vào thượng tuần tháng 4/1975, sau khi đa chiếm Nha Trang, Cam Ranh va các quận tỉnh Khánh Hoa, do bị thiệt hại nặng tại mặt trận Khánh Dương, Cộng quân cần phải bổ sung quân số, chưa đủ lực lượng để mở đợt tấn công lớn vao Ninh Thuận. Các tin tức tinh báo nhận được cho biết sư đoan 7 CSBV sau khi mở các cuộc tấn công vao Cao nguyen đa được điều động về hoạt động tỉnh Bình Thuận.

      Ngay 6 tháng 4/2005, sư đoàn 7 CSBV nay đa khai triển lực lượng hoạt động tại phiá Tây Phan Thiết. Trong khi đó sư đoàn 3 CSBV và một vai đơn vịcủa sư đoàn 10 CSBV đóng cách Cam Ranh khoảng 50 km về hướng Tây Bắc.

      *Lữ đoàn 2 Nhảy Dù thay thế Lữ đoàn 3 Nhảy Dù tại phòng tuyến Phan Rang.

      Ngày 6 tháng 4/1975, Bộ Tổng Tham Mưu điều động Lư ođoàn 2 Nhảy Dù ra Phan Rang bằng không vận để thay thế cho Lữ đoan 3 Nhảy Du. (Một ngay sau, Lữ đoan 3 Nhảy Du trở về Sai Gon sau khi Lữ đoan 2 Nhảy Du ra Phan Rang). Cung với cuộc chuyển quân của Lữ đoan 2 Nhảy Du, con có các toán thám sát của Nha Kỹ Thuật đến hoạt động tại khu vực Đông Bắc va Tây Bắc Phan Rang.

      ***************************

      31 NĂM TRƯỚC: NGÀY 7-4-1975: Trận Chiến Miền Đông

      * Cộng quân gia tăng áp lực tại Bình Dương, Long Khánh

      Tại miền Đông Nam phần, thuộc vùng trách nhiệm của Quân đoàn 3/ Quân khu 3, áp lực của CQ đa gia tăng tại Bình Dương, thuộc khu vực trách nhiệm của Sư đoàn 5 Bộ binh do Chuẩn tướng Le Nguyên Vỹ làm tư lệnh; tại Long Khánh, thuộc khu vực trách nhiệm của Sư đoàn 18 Bộ binh ma vị Tư lệnh là Chuẩn tướng Lê Minh Đảo.

      * 2 sư đoàn CSBV khai triển lực lượng gần Dầu Giây

      Ngày 7/4/1975, 2 sư đoàn Cộng quân 341 và 3 CSBV đa khai triển lực lượng tiến về gần Dầu Giây. (2 sư đoan CQ nay đa cung với sư đoan 7 CSBV mở cuộc tấn công vao Xuân Lộc, tỉnh lỵ tỉnh Long Khánh vao ngay 9 tháng 4/1975).



      *Lữ đoàn 2 Nhảy Dù bảo vệ phòng tuyến Phan Rang -Ngày 7 tháng 4/1975, phòng tuyến Phan Rang được bảo vệ với nỗ lực chính là Lữ đoàn 2 Nhảy Du với các Tiểu đoan 3, 7 ,11 Nhảy Du, Đại đội Trinh sát 2 va các toán thám sát của Nha Kỹ thuật, lực lượng tiếp ứng nay hoạt động tại hai khu vực Đông Bắc va Tây Bắc thị xa Phan Rang. Lữ đoan trưởng Lữ đoan 2 Nhảy Du la Đại tá Nguyễn Thu Lương. Ngoai 3 tiểu đoan Nhảy Du nói tren, Lữ đoan 2 Nhảy Du con được tăng cường Tiểu đoan 5 Nhảy Du (đa tham chiến tại mặt trận Khánh Dương trong đội hinh của Lữ đoan 2 Nhảy Du), va Tiểu đoan 1 Pháo binh Nhảy Du.

      31 NĂM TRƯỚC : NGÀY 9-4-1975: Trận Chiến Long An

      *Cộng quân đột kích vào thị xã Tân An, tỉnh lỵ tỉnh Long An

      -Ngày 9/4/1975, cùng lúc CQ mở cuộc tấn công vào thị xã Xuân Lộc, tỉnh lỵ tỉnh Long Khánh, thì tại tỉnh Long An thuộc phạm vi trách nhiệm của Sư đoan 25 Bộ binh, vao lúc 6 giờ 30 sáng ngay 9/4/1975, 1 tiểu đoan đặc công Cộng quân đa đột nhập vao thị xa Tân An (tỉnh lỵ Long An), 1 biệt đội đặc công đa tấn công vao một phi trường cách thị xa Tân An 1.5 km. Lực lượng phong thủ thị xa va đơn vị Địa phương quân phong thủ phi trường đa đẩy lui được cuộc tấn công của Cộng quân vao lúc 2 giờ chiều cung ngay, hạ tại chỗ 25 CQ, tịch thu một số vũ khí đủ loại.

      *Mặt trận Long Khánh bung nổ

      Rạng sáng ngày 9 tháng 4/1975, sau khi đa đặt các chướng ngại vật tại ngã ba Dầu Giây, giao điểm của Quốc lộ 1 va Quốc lộ 20, CQ mở cuộc tấn công cường tập vao phong tuyến Xuân Lộc, tỉnh lỵ Long Khánh. Cung thời gian, CQ đa pháo kích dữ dội vao căn cứ Không quân Bien Hoa, bộ Tư lệnh Quân đoan 3, căn cứ Tiếp vận Long Binh.

      31 NĂM TRƯỚC, :Ngày 9/4/1975, Mặt Trận Long Khánh Bung Nổ

      . *Tổng lược về trận chiến Long Khánh ngày 9/4/1975

      Theo tài liệu ghi trong hồi kư của Đại tướng Cao Văn Viên, sau khi đa điều động 3 sư đoàn chính quy vào mặt trận Long Khánh, ngay ngay 9 tháng 4/1975, Cộng quân tung lực lượng tiến chiếm một đoạn đường dai tren Quốc lộ 20 va đặt chướng ngại vật tại nga ba Dầu Giây, giao điểm của Quốc lộ 1 va Quốc lộ 20. Cungthời gian khai triển lực lượng tại khu vực nói tren, rạng sáng ngay 9/4/1975, Cộng quân đa pháo kích như mưa vao Căn cứ Không quân Bien Hoa, Bộ Tư lệnh Quân đoan 3, Căn cứ Tiếp vận Long Binh.

      Tại tỉnh lỵ Xuân Lộc, từ 6 giờ sáng 30 cùng ngày (9/4/1975), Cộng quân đa đồng loạt pháo kích khoảng vao nhiều vị trí quanh tỉnh lỵXuân Lộc. Khoảng 1 giờ sau, Cộng quân tung trung đoàn 266 thuộcsư đoan 341 chính quy Bắc Việt, va 1 tiểu đoan chiến xa T54, 2 tiểu đoan pháo, 1 tiểu đoan đặc công tấn công vao ngay thị xa.

      Cũng với trận tấn công vào thời gian đó, CQ tấn công vào khu vực nga ba Dầu Giây. Kế hoạch của Cộng quân la muốn chiếm Dầu Giây để từ đây tấn công vao tuyến phong thủ của Trung đoàn 52 thuộc Sư đoàn 18 Bộ binh.

      Ngay trước khi trận chiến xảy ra, để ngăn chận các đợt tấn công của Cộng quân, Không quân VNCH đa thựchiện nhiều phi tuần oanh tạc vao các vị trí đóng quân của Cộng quân, tuy nhiên, các phi tuần nay đa gặp khó khăn do man lưới phòng không day dặc của các trung đoan pháo binh phòng không của Cộng quân được bố trí quanh vong đai phong tuyến của Sư đoan 18 Bộ binh.

      *Lực lượng VNCH tại mặt trận Long Khánh

      Về lực lượng tác chiến của Quân lực VNCH tại mặt trận Long Khánh, theo tai liệu của Phong 3/Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH được Đại tướng Cao Văn Vien ghi lại trong hồi kư, thi tính đến sáng ngay 9/4/1975, các đơn vị phong ngự gồm có toan bộ lực lượng Sư đoan 18 Bộ binh, được tăng cường themTrung đoan 8 Bộ binh thuộc Sư đoan 5 Bộ binh, Thiết đoan 3 , hai tiểu đoan Biệt động quân, hai tiểu đoan Pháo binh. Các đơn vị nay được chia thanh 3 lực lượng đặc nhiệm 316, 318 va 322 được phối trí án ngữ quanh vong đai thị xaXuân Lộc. Tư lệnh mặt trận Long Khánh la Chuẩn tướng Le Minh Đảo,Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh, chỉ huy lực lượng diện địa la Đại tá Phạm Văn Phúc, Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Long Khánh.

      * Diễn tiến các trận giao tranh trong ngày 9/4/1975.

      Theo bản tin chiến sự do phát ngôn viên Quân sự QL.VNCH phổ biến và được báo Chính Luận số ra ngay 10/4/1975 phổ biến, diễn tiến các trận giao tranh tại Xuân Lộc trong ngay 9/4/1975 được ghi nhận như sau.

      Tại phòng tuyến quanh thị xa Xuân Lộc (tỉnh lỵ tỉnh Long Khánh), 7 giờ 30 sáng, Cộng quân đa mở nhiều đợt tấn công vao vị tríphong ngự của các chiến đoan 316, 318 va 320. Tại trung tâm tỉnhlỵ Long Khánh, trận chiến xảy ra ngay tại nha thờ Chánh tòa và giữa chợ Xuân Lộc. Đối phương sử dụng thiết giáp có bộ binh tungthiết tấn công vao khu vực trung tâm tỉnh lỵ Long Khánh. Để đẩy lui địch quân ra khỏi thị xa, Bộ Tư lệnh Quân đoan 3 đa điều động them lực lượng đến tăng viện, trận chiến trở nen dữ dội hơn.

      Lực lượng tăng viện và trú phòng đa quyết chiến va đẩy lui đượccác đợt tấn công của Cộng quân. 4 chiến xa của địch đa bị bắncháy gần chợ Xuân Lộc. Đến 6 giờ chiều ngay 10/4/1975, các chốtcầm cự của Cộng quân trong tại thị xa Xuân Lộc, nha thờ Chánh Toa đa hoan toan bị đẩy lui, 300 Cộng quân bị bỏ xác tại trận địa với tren 100 vũ khí đủ loại, 2 binh sĩ Cộng quân bị bắt sống. Tại các khu vực kế cận thị xa, trận chiến vẫn kéo dai đến 10 giờ đem mớitạm lắng sau khi lực lượng tăng viện giải tỏa được áp lực của Cộng quân.

      * Cuộc chuẩn bị của Cộng quân tại mặt trận Long Khánh

      Theo lời khai của 2 tù binh Cộng quân, những binh sĩ nay thuộcmột trung đoan mới từ miền Bắc xâm nhập vao Nam từ đầu năm 1975.Trước khi tấn công vao thị xa Xuân Lộc, đơn vị của hai tu binh nay đa được tập dượt trước với sự tham gia của một tiểu đoan thiết giáp.

      Theo tai liệu trong Tạp chí "Lịch sử Quân đội" CSVN số 3/1998 ( do tham mưu trưởng Hanh quân Sư đoan 18 Bộ binh Hứa Yến Lến trích dẫn phổ biến trong KBC số 22, thi kế hoạch chuẩn bị cuộc tấn công vao Xuân Lộc được Le Đức Thọ, ủy vien Bộ chính trị CSVN, kể lại diễn tiến như sau: " Sau 2 lần B 2 xin quân thi tôi (Le Đức Thọ) vao chiến trường gặp lúc hội nghị miềm Bắc vưa kết thúc. Lúc đó, tôi cũng được biết trước đó, anh em (CSBV) đa đánh Thủ Thừa, đường số 4, nhưng bị thiệt hại nặng nề, không giải quyết được chiến trường. Ngoai ra địch con chống cự như trận đánh vao Đồng Du, Nước Trong la những trận đánh ác liệt tại miền Đông, thương vong của ta (CSBV) không phải la ít, tôi có ư định toan ban với các đồng chí (Bộ Tham mưu trung ương của CQ tại miền Nam, nhưng nghe anh Dũng (Văn Tiến Dũng, đại tướng Tổng tham mưu trưởng quân đội CSBV, tôi cũng nghĩ có thể minh mới vao chưa ro tinh hinh; cứ để các đồng chí đánh vậy. Kết cục la anh em (CSBV) không đánh được Xuân Lộc, bị thương vong nặng, phải rút ra.

      Cũng theo tài liệu nói trên, lực lượng CQ tại mặt trận Long Khánh trong những ngay đầu la quân đoan 4 CSBV do tướng CSBV Hoang Cầm lam tư lệnh, chính uỷ la tướng CSBV Hoang Đinh Hiệp. Các đại đơn vị thống thuộc quân đoan nay gồm có: sư đoàn 6 sư đoan 7 va sư đoan 341, sư đoan nay vưa di chuyển từ Thanh Hóa vao với thanh phần Pháo binh cơ hữu. (Tai liệu phổ biến trong hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vien có phần khác biệt về danh hiệu các sư đoan CSBV, theo đó 2 sư đoan 3 va 341 la những đại đơn vị đầu tien của CSBV tại mặt trận Long Khánh, sau đó được tăng cường them sư đoan 7 CSBV).

      31 NĂM TRƯỚC, : NGAY 11-4-1975: Trận Chiến Dầu Giây


      -Tại Xuân Lộc, đến sáng ngày 11/4/1975, trận chiến đa bước vao ngay thứ ba. Sau hai ngay giao tranh 9 va 10/4/1975, hơn 500 CQ bỏ xác tại trận, 8 chiến xa T54 bị bắn cháy, lực lượng phong ngự VNCH thu được gần 200 vũ khí đủ loại. 7 giờ sáng ngay 11/4/1975, hai trung đoàn CQ từ hướng đông bắc va tây nam tấn công vao trung tâm thị xa, đây la đợt tấn công thứ ba. Quân trú phong từ những công sự chiến đấu quanh các khu vực đa giao tranh quyết liệt với Cộng quân.

      -Tại ngã ba Dầu Giây, liê;n tục trong 3 ngày từ 9 đến 11/4/1975, CQ đa tung 2 trung đoan có thiết giáp yểm trợ quyết chiếm khu vực nay, để từ đây mở những cuộc tấn công lớn vao phong tuyến của Trung đoan 52 BB đang án ngữ hướng tây bắc của thị xa tỉnh lỵ. T&ígrave;nh từ 6 giờ sáng ngay 11/4/1975 đến 18 giờ ngay 11/4/1975, CQ đa mở đến 6 đợt xung phong biển người vao các vị trí ở mặt trận Dầu Giây, va đều bị đẩy lui.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 20-4-1975: Kịch Chiến Ở Xuân Lộc

      * Những trận đánh cuối cùng tại chiến trường Long Khánh Tại chiến trường Long Khánh, rạng sáng ngày 20 tháng 4/1975, 2 trung đoan Cộng quân từ hướng Đông Nam Xuân Lộc tiến đánh thẳng vao Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh va Bộ Chỉ huy Tiểu Khu Long Khánh. Cộng quân tập trung lực lượng tại đồn điền Xuân Lộc cách bộ Tư lệnh Hanh quân Sư đoan 18 khoảng 3 km.

      Tại phòng tuyến sát tỉnh lỵ Long Khánh, một trận chiến khác diễn ra rất khốc liệt giữa Tiểu đoan 9 Du va một trung đoan Cộng quân trong khu vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ. Cộng quân đa xây dựng hệ thống phong ngự kien cố trong khu vực này nên các đợt tấn công của Tiểu đoan 9 Du đa gặp rất nhiều khó khăn.

      * Bộ tư lệnh Quân đoàn 3/Quân khu 3 rút quân khỏi phòng tuyến Xuân Lộc

      Trong khi toàn mặt trận Xuân Lộc đang khốc liệt thì 10 giờ sáng cùng ngày (20/4/1975), theo lệnh của Bộ tư lệnh Quân đoan 3, Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh, đa có cuộc họp khẩn với các chỉ huy trưởng các đơn vị tăng phái va Tiểu khu trưởng Long Khánh. Trong vong 1 giờ, Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh phổ biến lệnh mới của Bộ tư lệnh Quân đoan 3 la toan bộ lực lượng VNCH rút khỏi Xuân Lộc.

      31 NĂM TRƯỚC, : NGÀY 13-4-975: Trận Chiến Bảo Định


      *Cộng quân áp lực phòng tuyến Dầu Giây

      -Trong ngày 13/4/1975, tại tỉnh Long Khánh, trận chiến đa diễn ra quyết liệt khi Cộng quân tung th&ec?c;m 1 sư đoan có bí số CT 7 (công trường7) vao mặt trận tại nga ba Dầu Giây, 1 trung đoan biệt lập va 1 trung đoan thiết giáp thuộc khu miền Đông tấn công vào trung tâm thị xa.

      * Lữ đoàn 1 Dù tái chiếm Bảo Định, tỉnh Long Khánh

      -Sau khi di chuyển từ Biên Hoà đến Trảng Bom, lực lượng Lữ đoan 1Nhảy Du được phối trí như sau: hai tiểu đoan Du đầu tien hanh quân trực thăng vận xuống ấp Bảo Binh, cách tỉnh lỵ Long Khánh 5km về hướng Nam, va cách Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 BB ba cây số về hướng Đông.

      -Theo phân nhiệm của Bộ Tư lệnh chiến trường Xuân Lộc, 2 tiểu đoan Nhảy Du được lệnh tái chiếm xa Bảo Định, cách ấp Bảo Binh 2 km về hướng Bắc. Xa nay đa bị Cộng quân chiếm giữ từ ngày 10 tháng 4/1975 khi trận chiến Xuân Lộc mới bước vao ngay thứ hai. -Một tiểu đoan Nhảy Du thứ ba được đổ xuống một khu vườn cao su, ben suối Gia Cốp, cách xa Bảo Định 1 km về phía Bắc để đánh đuổi mộttiểu đoan đặc công của Cộng quân đang chiếm giữ vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ, cựu Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH từ 1955 đến tháng 8/1963. Tiểu đoan thứ 4 được đổ xuống ngay Xuân Lộc để giải tỏa áp lực Cộng quân đang bao vây bộ Chỉ huy Tiểu khu va phong tuyến của 1 tiểu đoan Địa phương quân.

      31 NĂM TRƯỚC, : NGÀY 14-4-1975: Nội Các Mới Trình Diện

      *Tân thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn trình diện thành phần nội các

      Sau 9 ngày tiến hanh tuyển chọn nhân sự để thanh lập chính phủ, vào nggrave;&ay 14/4/1975, tân thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn trinh diện thanh phần nội các len Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu. Tân chính phủ có 3 phó thủ tướng, 4 quốc vụ khanh, 15 tổng trưởng, 1 bộ trưởng (Phủ Thủ tướng), 6 thứ trưởng.

      Trong chính phủ mới, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, nguyen Phó thủ tướng của nội các Trần Thiện Khiêm, giữ chức vụ phó thủ tướng đặc trách Tổng thanh tra kiêm Tổng trưởng Quốc phong; Tiến sĩ Nguyễn Văn Hảo, phó thủ tướng đặc trách sản xuất kiem Tổng trưởng Canh Nông va Kỹ Nghệ; Kỹ sư Dương Kích Nhưỡng, phó thủ tướng đặc trách Chương trinh cứu trợ va định cư; Chuẩn tướng Phan Hoà Hiệp giữ chức Tổng trưởng Thông tin-Chieu Hồi; Luật sư Vương Văn Bắc giữ chức Tổng trưởng Ngoại giao.

      * Trận chiến khốc liệt tại ngã ba Dầu Giây

      Ngày 14/41975, tại ngã ba Dầu Giây, Cộng quân đồng loạt tấn công vào vị trí phòng thủ của Trung đoàn 52 Bộ binh từ Kiệm Tân đến ấp Phan Bội Châu tren Quốc lộ 20. Trước tinh hinh mới, Bộ Tư lệnh chiến trường Xuân Lộc đa điều động lực lượng tăng viện len mặt trận nga ba Dầu Giây để cùng với Trung đoàn 52 BB giữ phòng tuyến tại ngay nga ba Quốc lộ 1 va Quốc lộ 20.

      31 NĂM TRƯỚC, : NGÀY 15/4/1975: Kịch Chiến Tại Mặt Trận Long Khánh

      * Kịch chiến tại ngã ba Dầu Giây, tỉnh Long Khánh

      Tại phong tuyến ngã ba Dầu Giây, đến ngày 15/4/1975, trận chiến tại đây bước vao ngay thứ 7. Lực lượng bảo vệ phong tuyến nay la Trung đoàn 52 Bộ binh với sự yểm trợ của Thiết giáp va Pháo binh. Từ chiều ngay 14/4/1975 đến sáng ngay 15/4/1975, các tiền đồn, công sự phong thủ của các tiểu đoan thuộc Trung đoan 52 từ Kiệm Tân về đến ấp Phan Bội Châu đa bị Cộng quân tran ngập. Chiều ngay 15/4/1975, trận chiến đa xảy ra quyết liệt ngay tại xa Dầu Giây, ở nga ba Quốc lộ 1 va 20, giữa lực lượng trú phòng và 2 sư đoan chính quy va 1 trung đoan thiết giáp của Cộng quân.

      Thế trận và tương quan lực lượng vô cùng chênh lệch. Lực lượng trú phòng còn khoảng 2 ngàn quân sĩ (kể cả các tiểu đoàn Địa phương quân của Tiểu khu Long Khánh từ Định Quán rút về hợp cùng với các đơn vị Trung đoàn 52 Bộ binh), trong khi đó lực lượng của Cộng quân đông gấp 10 lần.

      Những người lính VNCH tại phong tuyến nga ba Dầu Giây đa phải chiến đấu với thế trận 1 chống 10. Trận chiến đa diễn khốc liệt ngay từ những phút đầu. Cộng quân pháo kích như mưa xuống các vị trí công sự của quân trú phong, sau đó la đợt tấn công biển người.

      Sau 3 giờ kịch chiến, Cộng quân đa tràn ngập chia cắt các lực lượng của quân lực VNCH án ngữ tren quốc lộ 1 va quốc lộ 20. Do trời tối, va 4 chiến xa M-48 của Lữ đoan 3 Thiết kỵ bị trúng đạn

      Pháo của Cộng quân ngày từ đầu nên việc yểm trợ của Thiết giáp đa không thực hiện được. Khoảng 8 giờ tối ngay 15/4/1975 thi toan phong tuyến ngã ba Dầu Giây vị vỡ. Tất cả chiến xa và đại bác của quân trú phong VNCH bị hủy diệt. Về lực lượng Bộ binh va Địa phương quân, chỉ con khoảng 200 người rút về tuyến sau.

      Chiếm được nga ba Dầu Giây, 2 sư đoan Cộng quân tiến về Xuân Lộc. Tuy nhien đại quân của Cộng sản Bắc Việt đa không thể tiến ngay như Văn Tiến Dũng mong muốn, vi rằng ngay sau khi phong tuyến Dầu Giây thất thủ, hai quả bom khổng lồ "Daisy Cutter" (do Mỹ cung cấp vao trung tuần tháng 4/1975) đa được Không quân VNCH thả xuống khu vực tập trung quân của Cộng quân, va một đoan xe dai chở quân lính va đại bác Cộng quân trên quốc lộ 20. Theo các tài liệu tinh báo, hơn 7 ngan Cộng quân va hang trăm vũ khí nặng, quân xa CSVN bị tiêu diệt bởi hai trái bom này.

      Theo hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vi?ˆen, trong cuộc tiếp xúc với vị Phụ tá Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ vao cuối tháng 2/1975, Đại tướng Cao Văn Viên đa yêu cầu Bộ Quốc phong Mỹ đặc biệt cung cấp vũ khí nào mà Không quân Việt Nam có thể sử dụng được. Đó la loại bom 15 ngan cân Anh có ten la bom bạch cúc (Daisy Cutter) ma Không quân Hoa Kỳ thường dung thả bằng phi cơ C-130 để khai quang dọn bai đáp trong các khu vực rừng gia.

      Thế nhưng, gần đến cuối cuộc chiến, Hoa Kỳ mới đáp ứng yeu cầu của Bộ Tổng Tham Mưu QL.VNCH, sau chuyến viếng thăm của Đại tướng Weyand. Vào giữa tháng 4/1975, ba trái chuyển đến trước va sau đó ba trái nữa chuyển đến chỉ hai ngày trước khi cuộc chiến kết thúc. Một chuyen vien Mỹ đi theo chuyến nay để hướng dẫn cho chuyen vien VN cách gắn ngoi nổ va cách gắn bom len phi cơ. Thế nhưng chuyên viên Mỹ này không đến kịp. Trước tinh hinh khẩn cấp va vi mức độ nguy hiểm nếu tồn trữ thứ bom này tại Tân Sơn Nhất hay tại Long Binh nen Bộ Tổng Tham Mưu va Bộ Tư lệnh Không quân VNCH phải chọn một phi công VNCH kinh nghiệm để bay thả thử trái đầu tien.

      *Lữ đoan 1 Nhảy Du tại mặt trận Long Khánh

      Như đa trình bày trong phần trước, để tăng viện cho lực lượng phong thủ tại mặt trận Long Khánh, Bộ Tư lệnh Quân đoan 3/Quân khu 3 đa điều động Lữ đoan 1 Nhảy Du, lực lượng trừ bị cuối cùng, nhảy vào mặt trận Xuân Lộc.

      Theo kế hoạch, hai tiểu đoan Nhảy Dù được trực thăng vận xuống ấp Bảo Binh, cách Xuân Lộc 5 km về hướng Nam. Theo lệnh hanh quân của Bộ Tư lệnh Chiến trường Long Khánh, sau khi nhảy xuống ấp Bảo Binh, 2 tiểu đoàn Nhảy Du mở cuộc tấn công tái chiếm xa Bảo Định, một xa nhỏ bé giữa rừng cao su, cách ấp nay 2 km về hướng Bắc. Tin từ Trung tâm hanh quân của bộ Tư lệnh chiến trường Long Khánh cho biết xa nay đa bị một tiểu đoan Cộng quân chiếm giữ từ ngay 10 tháng 4/1975 khi địch tung đợt tấn công thứ hai vào khu vực quanh tỉnh lỵ Long Khánh.

      Tiểu đoan Nhảy Du thứ ba được trực thăng vận xuống khu vườn cao su, cách xa Bảo Định 1 km về phía Bắc. Từ vị trí nay tiểu đoan được lệnh tiến đánh một tiểu đoàn đặc công Cộng quân đang chiếm giữ vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ.

      Theo sự phối nhiệm tác chiến, tiểu đoan phải thanh toán thật nhanh mục tieu nói tren để giải tỏa áp lực cho 1 tiểu đoan Địa phương quân đang bị Cộng quân bao vây. Cũng thời gian này, tiểu đoan thứ 4 được trực thăng vận xuống ngay trung tâm thị xa Xuân Lộc để đánh bật các đơn vị Cộng quân đang bao vây bộ Chỉ huy Tiểu khu, để bộ chỉ huy nay có thể rút về phía sau, hoạt động chung với bộ Tư lệnh Hành quân Sư đoàn 18 Bộ binh.

      Cuộc tiến quân tái chiếm xa Bảo Định đa có những sự kiện bất ngờ, lạ lung. Khi 2 đại đội đầu tien của Tiểu đoan 9 Du tiến đến gần trụ sở xa Bảo Định thì trời đa về chiều. Điều lam cho các đại đội trưởng ngạc nhien la tại phong Thông tin xa, giáo đường Bảo Định, cờ Việt Nam Cộng Hoa vẫn bay phất phới, trong khi cả xa im vắng, không một bóng người, một sinh vật nao ở ngoai đường.

      Trung đội đi đầu của đại đội 2 được lệnh khai hỏa. Ngay khi đó, các loạt đạn từ ben trong bắn ra. Lại một bất ngờ nữa la tiếng súng từ trong xa bắn ra không phải là từ loại súng AK 47 của Cộng quân ma lại la tiếng súng M 16 va đại lien 30 của Quân lực VNCH. Vị tiểu đoan trưởng Tiểu đoàn 9 Dù cho lệnh các đại đội ngưng tấn công và bố trí chờ đợi. Vị tiểu đoàn trưởng gọi về Trung tâm Hành quân Sư đoan 18 Bộ binh xin xác nhận lần chót về tình hình trước khi tiểu đoàn 9 Dù tấn công. Một sĩ quan có thẩm quyền của trung tâm hanh quân quả quyết la xa Bảo Định đa bị Cộng quân chiếm trước đó vai ngay va yeu cầu tiểu đoan 9 Du thanh toán mục tieu thật nhanh.

      Khi tiểu đoàn Dù sắp tấn công thì chuông nhà thờ Bảo Định kéo len, một sĩ quan Địa phương quân chạy ra hô lớn la lực lượng trong xa không phải la Việt Cộng. Thế la lệnh tấn công được hủy bỏ, các đại đội Du tiến hanh cuộc lục soát quanh khu vực đề phong Cộng quân ẩn núp. Sau khi kiểm soát xa Bảo Định, các đơn vị Dù tiến nhanh về phía suối Gia Cốp, cũng nằm trong rừng cao su, gần vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ.

      Lại them một bất ngờ là khi lực lượng Du vừa rời khỏi xa Bảo Định khoảng 200 mét, khi đó trời đa tối, thi "đụng đầu" một tiểu đoan vũ khí nặng của Cộng quân. Trận tao ngộ chiến diễn ra hơn một giờ trong rừng cao su, những người lính Nhảy Du với kinh nghiệm đánh đem va cận chiến đa tieu diệt gần trọn cả tiểu đoàn này.

      Theo tài liệu tình báo, tiểu đoàn vũ khí nặng của Cộng quân từ Định Quán được lệnh băng rừng di chuyển theo tỉnh lộ 332, bọc xuống phía nam Xuân Lộc để chiếm đóng xa Bảo Định, sau đó sẽ yểm trợ hỏa lực cho các đơn vị của sư đoan có bí số CT6 đang tập trung tại đồn điền Xuân Lộc. Tuy nhiên vừa đến gần xa Bảo Định thi tiểu đoan Cộng quân đa bị Tiểu đoàn 9 Nhảy Dù tiêu diệt.

      31 NĂM TRƯỚC, : Ngày 16/4/1975: Kịch Chiến Tại Phòng Tuyến Phan Rang

      Vương Hồng Anh

      * Lược ghi tình hình chiến sự tại phòng tuyến Phan Rang

      Như đa trình bày, phòng tuyến Phan Rang được tăng cường lực lượng với nỗ lực chính là Lữ đoàn 2 Nhảy Dù và các toán thám sát của Nha Kỹ thuật, lực lượng tiếp ứng nay hoạt động tại hai khu vực Đông Bắc và Tây Bắc thị xã Phan Rang. Trước đó, vao ngay 4/4/1975, Bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 3 được thanh lập tại căn cứ Không quân Phan Rang do Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, nguyen Chỉ huy trưởng Trường Bộ Binh, giữ chức Tư lệnh Tiền phương Quân đoàn 3. Với hệ thống chỉ huy mới, lực lượng mới đến tăng cường, được sự yểm trợ hữu hiệu của Không quân, tinh hinh an ninh, trật tự tại Ninh Thuận-Bình Thuận được vãn hồi nhanh chóng.

      Trong tuần lễ đầu, chỉ có vài trận đụng độ nhỏ không đáng kể, chỉ có áp lực của sư đoàn 7 CSBV ở cạnh sườn Phan Thiết. Trong khi đó, tại Quân khu 3, áp lực của CQ đa gia tăng tại mặt trận Biên Hoà-Long Khánh. Trước tình hình đó, Trung tướng Nguyễn Văn Toan, Tư lệnh Quân đoan 3, quyết định rút Lữ đoan 2 Nhảy Du từ Phan Rang về để củng cố lực lượng trừ bị phản ứng cấp thời. Thay thế cho Lữ đoan 2 Du va tăng cường lực lượng phong thủ Binh Thuận là thành phần con lại của Sư đoan 2 BB được tái chính trang sau khi rút khỏi Quân khu 1 vao hai tuần trước đó, một lien đoan Biệt động quân cũng vừa được củng cố cách đó ba ngay và một chi đoàn M-113 thuộc Quân đoàn 2 mới được tái thành lập.

      Theo tài liệu ghi trong hồi kư của Đại tướng Cao Văn Viên thi lực lượng Sư đoan 2 BB được tái thanh lập với 2 trung đoan BB, 1 tiểu đoan Pháo binh 105 ly, 1 pháo đội 155 ly va chi đoan M- 113. Việc chuyển quân ra thay thế vừa sắp hoan tất thi chiến trận bung nổ. Ngay 14 tháng 4/1975, Sư đoan F-10 CSBV được tăng cường bởi các đơn vị của Sư đoan 3 CSBV tấn công vao cụm vị trí của Thiết giáp va Pháo binh. Trước tinh thế nguy kịch, Trung tướng Nghi yeu cầu giữ lại một tiểu đoan Nhảy Du đang chuẩn bị rút về để đối phó.

      * Tổng trưởng Quốc phòng Trần Văn Đôn thị sát mặt trận Phan Rang.

      Ngày 15/4/1975, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, Phó Thủ tướng kiêm Tổng trưởng Quốc phong (nội các của Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn) đa bay ra Phan Rang để thị sát tinh hinh. Sau khi nghe Trung tướng tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 3, trinh bay về quân số, vũ khí va thực trạng chiến trường, Tổng trưởng Quốc phong Trần Văn Đôn hứa la sẽ tim mọi cách để cung cấp các loại vũ khí chiến lược như hỏa đạn CBU cho lực lượng bảo vệ phong tuyến Phan Rang. Sau khi về đến Saigon, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn cho mời Thiếu tướng Smith, Tuy vien Quân sự toa đại sứ Mỹ, đến gặp ông tại văn phong Tổng trưởng Quốc phòng VNCH ở đường Gia Long. Trong cuộc gặp nay, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn đa yeu cầu Thiếu tướng Smith cung cấp cho Bộ Quốc phong VNCH những loại vũ khí ma Quân lực VNCH đang cần đến, trong đó có hỏa đạn CBU, ống dom va máy truyền tin cho các đơn vị chiến đấu.

      Trước yêu cầu của Bộ Quốc phòng VNCH, Thiếu tướng Smith cho biết hiện trong kho vũ khí của Hoa Kỳ không con những loại nay. Tướng Smith hứa sẽ hỏi lại Bộ Tư lệnh Quân đội Hoa Kỳ tại Thái Binh Dương, vi vao thời gian nay vũ khí va đạn dược đều nằm ở những tổng kho ngoai lanh thổ Việt Nam. Rời Bộ Quốc phong, Thiếu tướng Simth ghé qua Văn phong của Tổng Tham mưu trưởng Quân lực VNCH, ông báo cho Đại tướng Vien biết qua về nội dung cuộc gặp gỡ của ông với Tổng trưởng Quốc phong VNCH. Thiếu tướng Smith nói với Đại tướng Vien: "Tôi được ông Tổng trưởng Quốc phong mời đến, tưởng ông ban chuyện di tản gia đinh của ông, không ngờ ông ban chuyện tiếp vận cho các đơn vị ngoai tiền tuyến. Lần đầu tien, ông Tổng trưởng Quốc phong ban với tôi vấn đề đó từ mấy tháng nay".

      * Ngay 16-4-1975: trận chiến cuối cung tại phòng tuyến Phan Rang

      Trong khi Bộ Quốc phòng VNCH đang tim cách để cung cấp các vũ khí tối cần thiết cho các đơn vị tại chiến trường thi tại mặt trận Phan Rang, ngay 16/4/1975, Cộng quân tung 2 sư đoan tấn công vao căn cứ Không quân Phan Rang va trung tâm thị xa. Ph&ong thủ vong đai căn cứ Không quân la 1 tiểu đoan Nhảy Du va 1 tiểu đoan Địa phương quân. Tiểu đoan Nhảy Duo nay thuộc Lữ đoan 2 Du chuẩn bị về Sai Gon theo kế hoạch chuyển quân của Bộ Tổng Tham mưu nhưng do tinh hinh chiến sự rất nguy ngập, nen Trung tướng Nghi đa xin giữ lại đơn vị nay. Bộ chỉ huy Lữ đoan 2 Du cũng con ở lại Phan Rang khi Cộng quân tấn công vao thị xa nay. Tại Trung tâm thị xa, lực lượng phong thủ la một trung đoan của Sư đoan 2 BB va một tiểu đoàn Địa phương quân thuộc tiểu khu Ninh Thuận.

      grave; Hệ thống bảo vệ từ xa của phòng tuyến Phan Rang do một lien đoan Biệt động quân, 1 tiểu đoan Pháo binh, 1 chi đoan M 113 phụ trách, đa bị Cộng quân tấn công từ ngay 14 tháng 4/1975. Để dọn đường cho bộ binh tấn công vao căn cứ Không quân Phan Rang va trung tâm thị xa, Cộng quân đa pháo lien tục vao các vị trí phong ngự vong quanh căn cứ Không quân, đồng thời bắn phá dồn dập vao khu vực phi cơ đậu va phi đạo để không cho phi cơ chiến đấu của Sư đoan 6 Không quân cất cánh.

      Cung lúc đó, Cộng quân tấn công mạnh vào thị xa bằng ba hướng. Lúc bấy giờ đại đa số cư dân Phan Rang đa di tản vao Nam, thị xa chỉ con lại quân nhân, cảnh sát va một số công chức. Lực lượng phong thủ thị xa chống trả quyết liệt, nhưng do Cộng quân quá đông nen lần lượt các tuyến phong thủ trung tâm đều bị chiếm. Cung lúc đó, Cộng quân tung một trung đoan cắt đứt đường giao thông tren Quốc lộ 1 ở khu vực Ca Ná cách thị xa Phan Rang khoảng 48 km về hướng Tây Nam cốt để chặn đường rút quân của các đơn vị VNCH.

      * Ngày 16-4-1975: Phan Rang thất thủ

      Không còn lực lượng trừ bị để tăng viện cho các tuyến phong thủ, trong khi đó căn cứ Không quân bị tấn công dữ dội, nen sáng ngay 16 tháng 4/1975, Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi, Tư lệnh Tiền phương Quân đoan 3 kiem Tư lệnh mặt trận Phan Rang, họp khẩn cấp với Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang, Tư lệnh Sư đoan 6 Không quân, sư đoan đang phụ trách căn cứ Không quân Phan Rang, va Chuẩn tướng Trần Văn Nhựt, Tư lệnh Sư đoan 2 Bộ binh, để ban kế hoạch rút quân. Giải pháp ma các vị tướng chọn lựa la phân tán va rút theo cá nhân.

      Tinh hinh tại bộ Tư lệnh của Tướng Nghi vào lúc đó rất nguy kịch, do hệ thống truyền tin bị trúng đạn pháo kích của Cộng quân, nen Bộ Tư lệnh tiền phương Quân đoan 3 ở Phan Rang đa không con lien lạc được với Bộ Tư lệnh chính của Quân đoan 3/Quân khu 3 đóng tại Bien Hoa, cũng như Bộ Tổng tham mưu ở Sai Gon. Đến trưa ngay 16/4/1975, thị xa Phan Rang bị Cộng quân chiếm.

      Tại Bộ Tư lệnh mặt trận Phan Rang đặt trong căn cứ Không quân, Cộng quân xua quân tiến sát đến vong đai phi trường, Trung tướng Nghi va Chuẩn tướng Sang cho lệnh các sĩ quan va đơn vị trú phong tuy nghi phân tán. Rieng Chuẩn tướng Nhựt được trực thăng (danh rieng cho Tư lệnh Sư đoan 2 Bộ binh) đáp xuống ngoai hang rao phi trường Phan Rang bốc đưa ra biển. Trực thăng chở Tướng Nhựt gặp tau Hải quân. Tướng Trần Văn Nhựt kể lại rằng từ trực thăng ông nhảy xuống biển va được chiến hạm HQ 3 vớt len. Từ HQ 3, Tướng Nhựt dung máy truyền tin của Hải quân báo cáo về Sai Gon la Phan Rang đa thất thủ.

      Trở lại với tình hình tại căn cứ Không quân Phan Rang, sau hàng loạt pháo kích bắn phá căn cứ phi trường, doanh trại va hệ thống công sự phong thủ trong căn cứ, Cộng quân điều động bộ binh va thiết giáp đánh thẳng vao căn cứ. Trong tinh hinh nguy kịch, Bộ Chỉ huy Lữ đoan 2 Nhảy Du đa mở đường máu ra khỏi phi trường va "bắt tay" Tiểu đoan 11 Nhảy Du ở ngoai.

      Sau đó, Đại tá Nguyễn Thu Lương, Lữ đoàn trưởng Lữ đoan 2 Nhảy Du, đa lien lạc được với phi cơ quan sát, sĩ quan lien lạc của Sư đoan Nhảy Du tren phi cơ yeu cầu Đại tá Lương tim bai đáp để 25 trực thăng sẽ hạ cánh bốc quân đi. Vị lữ đoan trưởng lữ đoan 2 Nhảy Du trinh với Trung tướng Nghi đưa bộ Tư lệnh Tiền phương Quân đoan va Sư đoan 6 Không quân di chuyển đến bai trống phía trái phi trường để len chuyến trực thăng đầu, con toan bộ anh em Nhảy Du sẽ di chuyển bộ đi về hướng núi Ca Núi để gặp một số đại đội Nhảy Dù bố phòng tại đây.

      Theo tai liệu của cựu thiếu tá Nhảy Dù Trương Dưỡng, thì Trung tướng Nghi đa từ chối kế hoạch bảo vệ sự an toan cho ông va các sĩ quan tham mưu của Quân đoan tiền phương, ông nói với Đại tá Lương: "Báo cho đoàn trực thăng trở về túc trực, sáng mai sẽ tính. Bây giờ chúng ta tiếp tục di chuyển về Cá Ná lập phong tuyến chận địch tại đó". Nghe Trung tướng Nghi nói như vậy, Đại tá Lương đanh cho lệnh bố trí chờ đem tối băng đường ra khỏi vong vây của Cộng quân. Về phần Trung tướng Nghi và Chuẩn tướng Sang, do từ chối kế hoạch đầy tình huynh đệ chi binh của Đại tá Lương, nên bị kẹt lại và cuối cùng đa bị CQ bắt.

      NGÀY 16-4-1975: Phan Rang Thất Thủ

      *Cộng quân tấn công căn cứ Không quân Phan Rang và trung tâm thị xa

      Ngày16/4/1975, Cộng quân đa mở cuộc tấn công cường tập vào vị trí phong ngự của lực lượng Du va Địa phương quân vong quanh căn cứ Không quân, đồng thời pháo kích vao khu vực phi cơ đậu và phi đạo. Cùng lúc đó, Cộng quân tấn công mạnh vào thị xa Phan Rang.

      -Trưa ngay 16/4/1975, thị xa Phan Rang nằm trong tay Cộng quân. Tại bộ Tư lệnh mặt trận Phan Rang đặt trong căn cứ Không quân, Cộng quân xua quân tiến sát đến vong đai phi trường, Trung tướng Nghi, Tư lệnh Tiền Phương Quân đoan 3, va Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang, Tư lệnh Sư đoan 6 Không quân, cho lệnh các sĩ quan va đơn vị trú phong tuy nghi phân tán.

      -Sau hang loạt pháo kích bắn phá căn cứ phi trường, doanh trại va hệ thống công sự phong thủ, Cộng quân cho bộ binh va thiết giáp đánh thẳng vao căn cứ. Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi va Chuẩn tướng Sang đa bị Cộng quân bắt sau đó.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 17-4-1975: Trận Chiến Xuân Lộc

      * CQ tấn công vào phía Nam thị xa Xuân Lộc

      Trong ngày 17 tháng 4/1975, các đơn vị thuộc 3 sư đoan 3, 6, 7 Cộng quân tiếp tục mở các đợt tấn kích vao phong tuyến phía Nam thị xa Xuân Lộc do 2 tiểu đoan thuộc Lữ đoan 1 Du án ngữ. Những pha cận chiến giữa chiến binh Nhảy Du va CQ đa diễn ra quanh các vườn cây rộng menh mông của khu vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ, nằm sát đường rầy xe lửa. Không quân đa thực hiện nhiều phi tuần F-5 va A-37 oanh kích vao vị trí đóng quân của một trung đoan Cộng quân trong khu vườn nay.

      * Phong tuyến Bình Thuận

      Tại phòng tuyến Ninh Thuận-Binh Thuận, sau khi CQ chiếm Phan Rang, bộ Tư lệnh Quân đoan 3 Tiền phương va Sư đoan 6 Không quân đa hoan toan te liệt sau khi Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi và Chuẩn tướng Sang bị bắt. Theo lệnh của tân Tổng trưởng Quốc phong VNCH Trần Văn Đôn, Quân đoan 3 lập tuyến phong thủ tại Phan Thiết. Chỉ huy mặt trận Phan Thiết la Chuẩn tướng Trần Văn Nhựt, Tư lệnh Sư đoan 2 Bộ binh từ Phan Rang rút về. Lực lượng phong thủ thị xa Phan Thiết do Trung đoan 6 của Sư đoàn 2 BB và lực lượng Địa phương quân của Tiểu khu Bình Thuận phụ trách.

      NGÀY 18-4-1975: Trận Chiến Phan Thiết

      * Tình hình Phan Thiết ngày 18-4-1975

      Sau khi tỉnh Ninh Thuận thất thủ, tỉnh Binh Thuận trở thanh phòng tuyến cuối cung của VNCH tại miền Trung. Biết trước Cộng quân sẽ tấn công chiếm Phan Thiết, lực lượng VNCH đa bố phong tại các ngã ba và ngỏ vao thị xa. Ngoai các đơn vị Địa phương quân của Tiểu Khu, lực lượng phong thủ Phan Thiết con có Trung đoan 6 Bộ binh thuộc Sư đoan 2 Bộ binh.

      Sáng ngày 18-4-75, tình hình Phan Thiết trở nên hỗn loạn, mặc du Cộng quân còn ở xa vong đai tuyến phong thủ tỉnh lỵ. Tối 18/4/1975, sau khi bộ chỉ huy nhẹ của Tiểu khu Binh Thuận rút khỏi lầu ông Hoang để về bờ biển Phan Thiết, các đơn vị của Trung đoan 6 Bộ binh, lực lượng Thiết giáp, Địa phương quân cũng lần lượt rút quân. Theo ghi nhận của Chuẩn tướng Trần Văn Nhựt, Tư lệnh Sư đoàn 2 Bộ binh, thi trong tình hình Phan Thiết bất ổn, ông đa dặn riêng Trung tá Tôn Thất Hồ, Trung đoàn trưởng Trung đoan 6 Bộ binh, chuẩn bị các ghe đánh cá thuê của dân, khi cần thi rút về Vũng Tau.

      -Vao 9 giờ đêm 18-4-1975, Cộng quân tran vào thị xã Phan Thiết, chiếm Tòa Hành Chánh của Tỉnh Binh Thuận.

      -Theo các tai liệu tổng hợp, phải đến rạng sáng ngày 19/4/1975, bộ Tư lệnh Quân đoan 3 mới nhận được tin chính thức la Phan Thiết thất thủ (một số tai liệu ghi la Phan Thiết thất thủ vao ngay 19/4/1975, nhưng theo hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vien viết theo sự cung cấp tin tức của Chuẩn tướng Trần Đinh Thọ-trưởng phòng 3 bộ Tổng tham mưu, và theo lời của một số sĩ quan có mặt tại Phan Thiết khi trận chiến xảy ra thì tỉnh lỵ nay thất thủ vào ngày 18/4/1975, đến ngày 19/4/1975 toàn tỉnh Bình Thuận lọt vào tay Cộng quân).

      Ngày 19-4-1975: Trận Chiến Định Quán

      * Kịch chiến tại phòng tuyến Định Quán

      -Tại mặt trận Long Khánh, sau khi phòng tuyến Dầu Giây do Trung đoàn 52 Bộ binh phong ngự bị vỡ, Cộng quân chuyển mục tieu tấn công sang khu vực Định quán do một Tiểu đoan của Trung đoàn 43 Bộ binh trấn giữ, đồng thời gia tăng áp lực tại phong tuyến của lực lượng VNCH tại núi Chứa Chan, Gia Rai. Cùng lúc đó, Cộng quân điều động 2 trung đoàn tấn công vào trung tâm thị xa Xuân Lộc, tỉnh lỵ tỉnh Long Khánh.

      Tại khu vực Định Quán, Cộng quân tung 1 trung đoan tấn công ồ ạt vao tuyến phong ngự của 1 tiểu đoan thuộc Trung đoan 43 Bộ binh. Quân trú phong đa dũng cảm đánh trả nhiều đợt xung phong của địch quân. Sau những giờ tử chiến với Cộng quân, tuyến phòng thủ Định Quán đa bị vỡ trong ngày 19/4/1975. Một số chiến binh của tiểu đoàn nói trên rút về được tuyến sau.

      * Tình hình chiến sự tại miền Nam ngày 19-4-1975

      Tính đến ngày 19 tháng 4/1975, Cộng quân đa chiếm toàn lãnh thổ Quân khu 1 va Quân khu 2. Về lực lượng Lục quân của Quân Lực VNCH, con 6 sư đoan Bộ Binh đủ quân số va khả năng tham chiến: Sư đoan 5, 7, 9, 18, 21, 25; 2 sư đoan tổng trừ bị la Du va Thủy Quân Lục chiến, 2 Lữ đoan Thiết Kỵ (Lữ đoan 3 va 4), gần 10 Lien đoan Biệt động quân, hơn 30 tiểu đoan Pháo binh của các sư đoan va quân đoan.

      31 NĂM TRƯỚC, NGÀY 20-4-1975: Kịch Chiến Ở Xuân Lộc

      * Những trận đánh cuối cùng tại chiến trường Long Khánh

      Tại chiến trường Long Khánh, rạng sáng ngày 20 tháng 4/1975, 2 trung đoàn Cộng quân từ hướng Đông Nam Xuân Lộc tiến đánh thẳng vao Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh va Bộ Chỉ huy Tiểu Khu Long Khánh. Cộng quân tập trung lực lượng tại đồn điền Xuân Lộc cách bộ Tư lệnh Hanh quân Sư đoan 18 khoảng 3 km.

      Tại phong tuyến sát tỉnh lỵ Long Khánh, một trận chiến khác diễn ra rất khốc liệt giữa Tiểu đoan 9 Du va một trung đoan Cộng quân trong khu vườn cây của cố Thống tướng Le Văn Tỵ. Cộng quân đa xây dựng hệ thống phong ngự kien cố trong khu vực nay nen các đợt tấn công của Tiểu đoan 9 Du đa gặp rất nhiều khó khăn.

      * Bộ tư lệnh Quân đoàn 3/Quân khu 3 rút quân khỏi phong tuyến Xuân Lộc

      Trong khi toàn mặt trận Xuân Lộc đang khốc liệt thì 10 giờ sáng cùng ngày (20/4/1975), theo lệnh của Bộ tư lệnh Quân đoan 3, Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh, đa có cuộc họp khẩn với các chỉ huy trưởng các đơn vị tăng phái va Tiểu khu trưởng Long Khánh. Trong vong 1 giờ, Bộ Tư lệnh Sư đoan 18 Bộ binh phổ biến lệnh mới của Bộ tư lệnh Quân đoan 3 la toan bộ lực lượng VNCH rút khỏi Xuân Lộc.

      NGÀY 21-4-1975: TT N.V.Thiệu Từ Chức

      * Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức

      -Trong khi cuộc rút quân của lực lượng VNCH tham chiến tại mặt trận Xuân Lộc đang diễn ra tren lien tỉnh lộ 2, thi tại Sai Gon, vao sáng ngay 21/4/1975, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đa triệu tập Hội đồng An ninh Quốc gia với sự tham dự của các nhân vật sau đây: Phó Tổng thống Trần Văn Hương, Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn, Đại tướng Cao Văn Vien, Trung tướng Đặng Văn Quang. Ngoai các thanh vien kể tren, con có Trung tướng Nguyễn Văn Toàn ( Tư lệnh Quân đoan 3), Trung tướng Nguyễn Văn Minh (Tư lệnh Biệt khu Thủ đô), Thiếu tướng Nguyễn Khắc Binh (Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia).

      -Một ghi nhận đặc biệt là phiên họp không có mặt Tổng trưởng Quốc phong Trần Văn Đôn, nhân vật đáng lư phải được thông báo va được mời dự. Theo lời của cựu Trung tướng Trần Văn Đôn thi Tổng thống Thiệu không mời ông vi biết ông đa hai lần họp với các tướng lanh va nghi ngờ ông vận động buộc Tổng thống Thiệu phải từ chức. Theo hồi kư của Đại tướng Cao Văn Vien, trong cuộc họp nay, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đa thông báo quyết định từ chức va trao quyền lại cho Phó Tổng Thống Trần Văn Hương. Giải thích cho sự ra đi của minh, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu nói rằng Hoa Kỳ muốn ông từ chức va du ông có bằng long hay không thi nhiều tướng lanh cũng muốn ông phải rút lui.

      -19 giờ 30 ngày 21/4/1975, lễ ban giao chức vụ Tổng Thống đa diễn ra tại Dinh Độc lập va được trực tiếp truyền hinh. Trong khi đó tại nhiều phong tuyến thuộc Quân khu 3 chiến trận vẫn diễn ra giữa các đơn vị Quân lực VNCH va các sư đoan Cộng quân.

      NGÀY 22-4-1975: Trận Chiến Tây Ninh

      * Tinh hinh tại Tây Ninh

      -Sau khi lực lượng VNCH rút khỏi Xuân Lộc, An Lộc va Chơn Thanh, áp lực của Cộng quân gia tăng đáng kể từ nhiều hướng nhắm vao Sai Gon. Quốc lộ 22 nối Củ Chi va Tây Ninh bị Cộng quân chốt nhiều đoạn. Các đoan quân xa chở tiếp phẩm len Tây Ninh thường xuyen bị phục kích. Cung với các hoạt động tren quốc lộ va tỉnh lộ, trong ngay 22/4/1975, Cộng quân mở các cuộc tấn công vao một số vị trí đóng quân của Lực lượng VNCH trên địa ban tỉnh Tây Ninh.

      *Cộng quân gia tăng áp vong đai Saigon.

      -Tại các tỉnh Binh Dương, Biên Hoà,Cộng quân gia tăng các đợt pháo kích bằng hỏa tiễn va đại bác 130mm. Các tin tức tinh báo cho biết Cộng quân đang siết chặt vong vây quanh Sai Gon bằng nhiều mũi dui, mỗi mũi la một quân đoan có từ 2 đến 3 sư đoan bộ binh có thiết giáp va pháo binh yểm trợ. -Cũng trong ngay 22/4/1975, lực lượng VNCH tại Long Khánh đa hoan tất cuộc triệt thối, rút về bảo vệ vong đai Sai Gon va Bien Hoa.

      Ngày 22/4/1975: Quân Đoan 3 Lập Phòng Tuyến Trảng Bom

      Vương Hồng Anh

      *Diễn tiến cuộc triệt thối của Lực lượng VNCH khỏi Long Khánh

      Sau hơn 10 ngày quyết chiến với 4 sư đoan Cộng quân, vao ngay 20 tháng 4/1975, toan bộ lực lượng VNCH tham chiến tại mặt trận Xuân Lộc được lệnh rút khỏi chiến trườngnay để về Phước Tuy. Cuộc rút quân được diễn ra từ chiều ngay 20 tháng 4/1975, đến sáng ngay 22/4/1975, tất cả các đơn vị đa có mặt tại các vị trí mới do Bộ Tư lệnh Quân đoan 3/Quân khu 3 phối trí.

      Theo kế hoạch rút quân, lực lượng tham chiến tại Xuân Lộc sẽ sử dụng lien tỉnh lộ 2 phía Nam Long Khánh, rút về Phước Tuy theo thứ tự: Sư đoan 18 Bộ binh va các đơn vị trực thuộc. Bộ chỉ huy Tiểu khu Long Khánh va các tiểu đoan Địa phương quân của tiểu khu nay. Lữ đoan 1 Du va tiểu đoan 3 Pháo binh Du.

      Lộ trình rút quân là các cánh quân sẽ xuất phát từ Tân Phong, Long Giao, theo Lien tỉnh lộ 2 về Phước Tuy. Theo kế hoạch, Lữ đoan 1 Du vẫn tiếp tục giao chiến va đánh bật Cộng quân ra khỏi các vị trí trọng điểm trong thị xa va la lực lượng hậu đoạn sẽ rút đi sau cung. Các đơn vị của Sư đoan 18 Bộ binh va lực lượng Địa phương quân rút đi ngay trong buổi chiều. Cánh quân của Sư đoan 18 BB rút đi tương đối an toan. Con cánh quân do Đại tá Phạm Văn Phúc, Tỉnh trưởng kiem Tiểu khu trưởng Long Khánh chỉ huy đa bị Cộng quân chận đánh. Gần tối 20/4/1975, khi Đại tá Phúc va bộ chỉ huy của ông đang di chuyển, một đơn vị Cộng quân từ tren một đồi cao sát với Lien tỉnh lộ 2, đa bắn nhiều loạt đạn B 40 va bích kích pháo xuống đoan quân.

      Là lực lượng đi đoạn hậu (rút quân sau cung), các tiểu đoan của Lữ đoan 1 Du đa phải tử chiến với các trung đoạn Cộng quân tren đường lui binh. Do phải bảo mật cho cuộc rút quân, đồng thời để nghi binh, nen chỉ đến tối 20/4/1975, các tiểu đoan Du mới nhận được lệnh rời bỏ chiến tuyến. Tại khu vực Bảo Định, 7 giờ tốingay 20/4/1975, trong khi lực lượng Du đang giao tranh quyết liệt với Cộng quân thi được lệnh rút quân. Các đơn vị phân thanh 2 bộ phận: một bộ phận tiếp tục đánh chận Cộng quân cho bộ phận khác rút. Nói một cách khác, Lữ đoan 1 Du vừa đánh vừa tiến hanh kế hoạch di chuyển quân về phong tuyến mới. Lộ trinh rút quân của Lữ đoan Du dai hơn 40 cây số đường rừng ven theo Lien tỉnh lộ 2 từ Tân Phong đến Đức Thanh, Long Lễ về Ba Rịa...

      Trong cuộc rút quân khỏi Xuân Lộc va khu vực phụ cận, các chiến sĩ Du được lệnh mang theo tất cả cấp số đạn va lựu đạn, quân trang quân dụng. Nhưng có một điều đa lam xót xa các cấp chỉ huy va binh sĩ Du, đó la những chiến sĩ Du bị thương nặng trong những trận giao tranh trước khi có lệnh rút quân đang chờ đợi tải thương. Với những người bị thương, nhưng con tỉnh táo, con có thể đi được thi từng tổ binh sĩ 4 người sẽ thay nhau diu đi, con với những chiến binh Du bị trọng thương thi thật đau long. Trong một tinh thế bất khả kháng, tất cả những người lính Du đều khóc khi phải cố nén đau thương từ biệt những đồng đội của minh đang bị trọng thương ở các chiến hao.

      Trước phút len đường, nhiều người lính Nhảy Du đa oa len khóc lớn, ôm chầm lấy đồng đội, máu từ áo bạn thấm sang áo minh, lần đầu tien va cũng lần cuối cung họ phải để bạn be bị thương vĩnh viễn ở lại với chiến trường... Họ sửa lại ngay ngắn thế nằm của đồng đội, vuốt từng đôi mắt sau khi các quân y sĩ, y tá quân y đa chích cho thương binh những mủi thuốc an thần. Nón sắt của thương binh được lấy ra, đầu của họ được gối tren ba lô, súng cá nhân để ben cạnh. Như một thước phim bi tráng trong các tác phẩm điện ảnh về đề tai chiến tranh, những người lính Du đứng nghiem, chao vĩnh biệt đồng đội. Rồi, đoan quân len đường.

      Đến 9 giờ tối ngày 20 tháng 4/1975, các tiểu đoan Du ra đến Quốc lộ 1. Tại đây, đông đảo dân chúng của các khu Bảo Định, Bảo Toan, Bảo An đa đứng sẵn ở hai ben đường va xin đi theo các chiến sĩ Du để di tản. Cuộc hanh trinh gian khó bắt đầu...

      *Những cảm tử quân tren đường rút quân

      Theo kế hoạch rút quân, ngoại trừ Tiểu đoan 3 Pháo binh Du được di chuyển tren đường lộ với sự bảo vệ an ninh lộ trinh của đại đội Trinh sát Du, các tiểu đoan Du đều phải băng rừng mở đường di chuyển. 4 giờ sáng ngay 21/4/1975, tại ấp Quí Cả, gần địa giới hai tỉnh Long Khánh va Phước Tuy, đoan xe chở Tiểu đoan 3 Pháo binh Du va Đại đội Trinh Sát Du bị 2 tiểu đoan Cộng quân phục kích. Pháo đội C va một trung đội của đại đội Trinh Sát Du bảo vệ pháo đội nay đa bị tổn thất, đa số quân sĩ đều bị thương vong trước các đợt tấn công biển người của Cộng quân.

      Tren lộ trinh triệt thối, đại đội đi đầu của Tiểu đoan 9 Du đa đụng độ nặng với Cộng quân tại thung lũng Yarai, dưới chân núi Cam Tien. Đại đội nay đa bị những "chốt" của Cộng quân từ tren cao bắn xuống. Cuộc giao tranh kéo dai nhiều giờ. Để diệt các chốt của Cộng quân, các tốn cảm tử Du được thanh lập ngay tại trận địa với những quân nhân tinh nguyen. Những cảm tử quân nay mặc áo giáp, đeo súng phóng hỏa tiển cá nhân M 72, lựu đạn, bo đến các "chốt" Cộng quân ở tren núi cao. Có nhiều tốn vừa bo len núi, đa bị cả chục trái lựu đạn của địch từ tren cao ném xuống.

      Họ phải lách thật nhanh, nằm xuống, trước khi lựu đạn địch quân nổ, hoặc chụp lấy va mém trả lại. Trong trường hợp bắn M-72 nếu không có kết quả, họ phải thay đổi ngay vị trí để tránh sự bắn trả của Cộng quân.

      Có những người lính Du đa lam cho mọi người khâm phục về sự dũng cảm phi thường của họ. Chiếc bunker cuối cung của Cộng quân tren núi Cam Tien vô cung kien cố. Đó la hầm chỉ huy của một đơn vị CSBV. Hai cảm tư quân Du đa bắn M72 vao bunker nay nhưng vẫn không hạ được mục tieu. Một đồng đội của họ từ lưng chừng núi đứng len, để M 72 tren vai, bắn thẳng vao mục tieu. Từng loạt đạncủa Cộng quân bắn trả tới tấp. Nhưng người xạ thủ gan dạ nay vẫn đứng thẳng không chịu cúi xuống tiếp tục bắn: chiếc bunker chỉ huy va các ổ súng nặng của Cộng quân bị hủy diệt. Thanh toán xong mục tieu nay, các đơn vị Du tiếp tục cuộc hanh trinh gian khó tiến về Ba Rịa. (Phần nay bien soạn theo tai liệu của Thiếu tá Phạm Huấn, 1 nha báo quân đội, va lời kể của một số nhân chứng)

      * Tái phối trí tại phong tuyến mới: Trảng Bom-Long Thanh-Phước Tuy.

      Ngày 22 tháng 4/1975, cuộc rút quân hoàn tất. Sư đoàn 18 Bộ binh sau khi về đến Long Lễ trong ngay 21/4/1975, đa được được Bộ Tư lệnh Quân đoan 3 cho di chuyển nghỉ dưởng quân hai ngay tại Long Binh, sau đó các trung đoan va đơn vị thuộc dụng được điều động đi tăng cường phong thủ tuyến mặt Đông thủ đô Sai Gon, kéo dai từ Tổng kho Long Binh đến Kho đạn Thanh Tuy Hạ, tiếp cận với lực lượng của các quân trường như Trường Bộ Binh, Trường Thiết Giáp; Lữ đoan 1 Du được bố trí giữ Phước Tuy, bảo vệ Quốc lộ 15 từ LongThanh về Ba Rịa, va la lực lượng tiếp ứng cứu Vũng Tau khi thanh phố nay bị tấn công.

      Với kế hoạch phối trí mới của Bộ Tư lệnh Quân đoan 3 để bảo vệ Sai Gon, kể từ sáng 22/4/1975, phong tuyến án ngữ phía Bắc va phía Đông của Quân đoan 3 va Quân khu 3 được thanh hinh với lien tuyến Trảng Bom-Long Thanh-Phước Tuy. Lực lượng chính tại phong tuyến nay có Sư đoan 18 Bộ binh, Lữ đoan 1 Du, Lữ đoan 3 Thiết kỵ (do Chuẩn tướng Trần Quang Khôi chỉ huy) va Lữ đoan 468 Thủy quân Lục chiến. Trước đó, Lữ đoan 147 va 258 Thủy quân lục chiến đa được tăng phái cho Quân đoan 3 va la lực lượng bảo vệ phía Bắc của phi trường Bien Hoa.

      Về lực lượng phong thủ vong đai xa của Sai Gon, tính đến ngay 22 tháng 4/1975, có 3 sư đoan Bộ binh: Sư đoan 18 BB do Tướng Le Minh Đảo chỉ huy; Sư đoan 25 Bộ binh do Tướng Lư Tong Bá chỉ huy, phụ tại phong tuyến Tây Ninh, Hậu Nghĩa, Long An; Sư đoan 5 Bộ binh do Tướng Le Nguyen Vỹ chỉ huy, phụ trách phong tuyến Binh Dương.

      23/4/1975: Các Cuộc Dan Xếp Giải Quyết Tinh Hinh VNCH

      Vương Hồng Anh

      * Cuộc họp tại Bộ Tổng Tham Mưu

      Để ổn định tinh thế, 6 giờ chiều ngay 23/4/1975, với chức danh la Tổng trưởng Quốc phong, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn đa họp các tướng lĩnh tại văn phong Tổng tham mưu trưởng. Tại buổi họp nay, cựu Tướng Đôn nói "Du có thương thuyết để đinh chiến, chúng ta cũng cố giữ những gi chúng ta có". Vị Tổng trưởng Quốc phong yeu cầu Đại tướng Vien, Trung tướng Nguyễn Văn Toan, Tư lệnh Quân đoan 3 & Quân khu 3 sắp xếp lại tuyến phong thủ để bảo vệ Sai Gon va đoạn đường từ Sai Gon.Cũng tại cuộc họp nay, Đại tướng Vien đa báo cáo tinh hinh chiến sự va khả năng phong ngự của Quân lực VNCH tại khu vực vong đai thủ đô Sai Gon va khu vực các tỉnh lân cận. Tướng Vien cho biết lực lượng Cộng quanh chung quanh Sai Gon va Bien Hoa đa len đến 15 sư đoan, trong đó có 1 sư đoan pháo binh, nhiều lữ đoan thiết giáp va các đơn vị phong không sử dụng hỏa tiển SAM.

      * Các cuộc dan xếp về nhân sự lanh đạo VNCH trong những ngay cuối của cuộc chiến

      Cung với những diễn biến dồn dập về quân sự, những dị biệt va bất đồng về vấn đề nhân sự lanh đạo miền Nam cũng đang được các nha hoạt động chính trị ban thảo ráo riết, trong đó có cả sự tham dự "nhiệt tinh" của Đại sứ quán Pháp.

      Theo hồi kư của cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, sau khi Tổng Thống Thiệu từ chức, Toa Đại sứ Pháp đa nhảy vao chính trường Việt Nam. Cố vấn chính trị của sứ quán Pháp la ông Brochand đa gặp cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, lúc bấy giờ la Phó Thủ tướng kiem Tổng trưởng Quốc phong của nội các do ông Nguyễn Bá Cẩn lam Thủ tướng. Nha ngoại giao nay đa cho Phó Thủ tướng Đôn biết sứ quán Pháp có lien lạc với Ha Nội va nhấn mạnh them: "Nếu có thương thuyết thi Cộng sản chỉ thương thuyết với ông Dương Văn Minh ma thôi". Ông Brochand cũng cho la ông Minh cần sự hợp của Tướng Đôn.

      Trước khi ra về, ông Brochard hỏi Phó Thủ tướng Trần Văn Đôn: Ông Minh có thể gọi điện thoại cho ông được không? Tướng Đôn gật đầu. Mười phút sau, ông Dương Văn Minh gọi điện thoại cho Tướng Đôn va xin một cuộc hẹn. Mười giờ tối ngay 22/4/1998, Tướng Đôn gặp ông Minh. Tướng Đôn hỏi ông Minh:

      - Anh có thể thương thuyết với ben kia được không?

      - Được, nhưng phải thật lẹ, nếu không chúng ta không có hy vọng.

      Tướng Đôn cho rằng ông Minh biết Cộng sản Ha Nội đang chờ ông nắm quyền rồi sẽ thương thuyết. Ông Minh chưa tiếp xúc với Tổng thống Trần Văn Hương vi vị tân Tổng thống không thích ông Minh. Theo Tướng Đôn, việc nay rất bất lợi nhất la sau khi VNCH bỏ Xuân Lộc. Ông Minh đề nghị Tướng Đôn đi gặp Đại sứ Mỹ Martin để thuyết phục Tổng thống Trần Văn Hương. Rời nha ông Minh, ngay trong đem 22/4/1975, Tướng Trần Văn Đôn đa đến nha đại sứ Mỹ Martin du đa gần 12 giờ khuya. Tướng Đôn kể lại khi ông vừa ngồi xuống trong phong khách thi sĩ quan tuy vien của Đại sứ Hoa Kỳ đến nói nhỏ ben tai ông Martin. Vị đại sứ xin lỗi Tướng Đôn, bước vao phong rieng, khi trở ra ông nói: Có một phi cơ xin phép đáp xuống phi trường Manila, vi ben đó Luật Tân nghi tren phi cơ có Tổng thống Thiệu nen họ điện thoại hỏi thử có đúng không. Hỏi lại thi biết Tổng thống Thiệu con ở trong Dinh Độc Lập.

      Cựu Tướng Đôn xin lỗi ông Martin vi tinh hinh bắt buộc nen phải đến gặp vị đại sứ Hoa Kỳ trong giờ khuya. Sau đó, Tướng Đôn trao đổi với ông Marin về ư kiến của ông Dương Văn Minh va yeu cầu Đại sứ Martin đề nghị Tổng thống Trần Văn Hương giao quyền cho ông Minh đứng ra thương thuyết với CSBV. Ông Martin hứa với Tướng Đôn la sẽ cố thuyết phục Tổng thống Hương. Bấy giờ la 1 giờ sáng ngay 23/4/1975...

      Cũng theo tai liệu của cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, để tim một giải pháp ổn định trước những biến động thời cuộc, ngay 23 tháng 4/1975, một một số tướng lanh va sĩ quan cao cấp do Trung tướng Nguyễn Bảo Trị, nguyen Chỉ huy trưởng Trường Chỉ huy Tham mưu, lúc bấy giờ đang giữ chức Tổng cục trưởng Quân Huấn; Trung tướng Vĩnh Lộc, nguyen Chỉ huy trưởng trường Cao Đẳng Quốc Phong, hướng dẫn, đa đến tư dinh của Tướng Trần Văn Đôn. Phái đoan nay đề nghị Tướng Đôn với chức danh la Tổng trưởng Quốc phong chỉ định người thay thế Đại tướng Cao Văn Vien trong chức vụ Tổng tham mưu trưởng vi theo các vị nay, Đại tướng Vien không con thiết tha với quân đội nữa.

      Trước đề nghị của một số tướng lanh, cựu Trung tướng Trần Văn Đôn nói: "Tinh thế sắp thay đổi, tôi không cần chỉ định ai, tự nhien cũng có người thay thế." Khi đó, Trung tướng Nguyễn Bảo Trị đề nghị: "Thôi Trung tướng lam Tổng trưởng Quốc phong kiem luôn Tổng Tham Mưu trưởng đi." Cựu Trung tướng Đôn từ chối va nói: "Tôi đa về hưu lâu rồi, lâu nay không con mặc quân phục nữa, nhưng nếu cần tôi cũng có thể đảm nhận vai tro Tổng Tham mưu trưởng lúc khó khăn nay. Nhưng tôi thấy tinh thế biến chuyển quá mau, chưa biết nó sẽ đi tới đâu." Tướng Trần Văn Đôn hỏi lại Trung tướng Trị: "Vậy thi ai có thể thay thế Đại tướng Vien?" Trung tướng Trị trả lời: "Trung tướng Nguyễn Đức Thắng, gần hai năm nay ông ấy không có lam việc."

      Theo lời cựu Trung tướng Trần Văn Đôn ghi lại trong hồi kư thi ông biết ro khả năng của Trung tướng Thắng va đa gợi ư nhưng Tướng Thắng đa từ chối. Tướng Thắng xuất thân khóa 1 Sĩ quan Trừ bị Nam Định-Thủ Đức năm 1952, la một trong bốn tiểu đoan trưởng đầu tien của binh chủng Pháo binh VNCH. Từ 1960-1969, ông đa giữ nhiều chức vụ quan trọng: đầu năm 1961, khi con ở cấp trung tá, ông đa được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh Sư đoan 1 Bộ binh va chỉ 1 tháng sau, được thăng cấp đại tá.

      Tháng 10/1961, ông bàn giao chức vụ nói trên cho Đại tá Nguyễn Văn Thiệu (1967 la Tổng Thống VNCH) va về lam Tư lệnh Sư đoan 5 Bộ Binh, cuối năm 1962, ông được điều động về Bộ Tổng Tham mưu, phụ trách về kế hoạch hanh quân; được thăng Chuẩn tướng vao tháng 8 năm 1964, thăng Thiếu tướng tháng 11/1965 va giữ chức Tổng trưởng bộ Xây dựng Nông thôn trong nội các của Chính phủ Nguyễn Cao Kỳ (từ 1965-1967), Tổng Tham mưu phó đặc trách Địa phương quân-Nghĩa quân (tháng 9 năm 1967); cuối tháng 1/1968 được bổ nhiệm lam Tư lệnh Quân đoan 4 & Quân khu 4 (năm 1968), thăng trung tướng vao tháng 5/1968, một tháng sau ông xin thôi giữ chức tư lệnh Quân đoan, trở lại Bộ Tổng tham mưu giữ chức phụ tá Kế hoạch của Tổng Tham mưu trưởng (1969 đến 1972); năm 1973, ông xin nghỉ dai hạn không lương 5 năm để hoan tất chương trinh cử nhân va cao học toán (trước đó ông đa thi đổ một số chứng chỉ Toán của đại học Khoa học với hạng ưu).

      Tại cuộc gặp gỡ nói tren, một số tướng lanh con đề nghị với cựu Tướng Đôn la nen bắt tất cả những người Mỹ con lại lam con tin để Mỹ tiếp tục viện trợ giữ miền Nam. Tướng Đôn trả lời với phái đoan la chuyện đó đa có tin đồn rồi, thế nao Mỹ cũng biết va có kế hoạch đối phó. Lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đang chờ ở ngoai khơi sẽ đổ bộ với lực lượng hung hậu, chừng đó, theo Tướng Đôn sẽ có đổ máu va tinh thế sẽ rối rắm nguy ngập hơn nữa. Cựu Tướng Đôn cũng phân tích la hơn một ngan người Mỹ con lại ở Việt Nam muốn cung với Quân đội Việt Nam Cộng Hoa để cung chiến đấu đồng thời thúc đẩy, xoay chuyển dư luận Mỹ yểm trợ cho miền Nam. Cuối cung cựu Trung tướng Trần Văn Đôn khuyen mọi người la cần phân biệt chính quyền Mỹ va những người Mỹ ở Sai Gon. Ông nói rằng chính quyền Mỹ ở Sai Gon chỉ có ông đại sứ đại diện ma thôi, bỏ rơi Việt Nam la chính phủ Mỹ va Quốc hội Mỹ, chứ không phải la những người Mỹ đang ở Sai Gon, nếu bắt một số người Mỹ ở Sai Gon lam con tin thi tội nghiệp cho họ va chẳng có ích lợi gi.

      NGÀY 23-4-1975: Thủ Tướng Cẩn Từ Chức

      * Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn từ chức

      -Sau khi Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu từ chức vao tối 21 tháng 4/19975, và sau cuộc rút quân khỏi Xuân Lộc, Đại tướng Cao Văn Vien không con thiết tha với chức vụ Tổng tham mưu trưởng Quân lực VNCH, ông muốn từ chức va ra khỏi quân đội. Trong khi đó, tân Tổng thống Trần Văn Hương lại muốn bổ nhiệm Đại tướng Vien lam Tổng tư lệnh Quân đội với đầy đủ quyền hạn, so với chức vụ Tổng Tham mưu trưởng ma tướng Vien đa nắm giữ từ tháng 10/1965.

      -Trong khi chưa tim ra một người để giao trọng trách tổng chỉ huy Quân đội VNCH trong giai đoạn cam go nhất của lịch sử thi ngay 23 tháng 4/1975, nội các do ông Nguyễn Bá Cẩn lam Thủ tướng nộp đơn len Tổng thống Trần Văn Hương xin từ chức. Tổng thống Trần Văn Hương đa yeu cầu Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn va các thanh vien của nội các tiếp tục xử lư thường vụ cho đến khi có nội các mới được thanh lập.

      NGÀY 24-4-1975: Sư Đoàn 3BB Giữ Bà Rịa

      * Sư đoàn 3 Bộ binh và Lữ đoàn 1 Dù bảo vệ Bà Rịa và Quốc lộ 15

      Tại khu vực Phước Tuy-Vũng Tau, Thiếu tướng Bui Thế Lân, Tư lệnh Sư đoan Thủy quân Lục chiến, được cử lam Tổng trấn Vũng Tau. Sư đoan 3BB gồm cả số quân sĩ từ Sư đoan 1 Bộ binh nhập lại chỉ con hơn 1 ngan người, tạm thanh lập được 2 tiểu đoan, 1 tiểu đoan cho trung đoan 2 Bộ binh va 1 tiểu đoan cho trung đoan 56 Bộ binh.

      Ngay 24/4/1975, Sư đoan 3 BB được giao trách nhiệm phong thủ khu vực Ba Rịa-Vũng Tau với lực lượng tăng cường gồm 1 chi đoan Thiết xận xa (chi đoan 2 của thiết đoan 15), va lữ đoan 1 Du. Theo lời của Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoan 3 BB, thi quân số của các tiểu đoan thuộc Lữ đoan 1 Du ở mức thấp, mỗi tiểu đoan chỉ con khoảng tren dưới 400 quân sĩ.

      * Tái phối trí lực lượng tại các phong tuyến quanh Sai Gon

      Sau hai ngay nghỉ ngơi dưỡng quân để chỉnh đốn đội ngũ, ngay 24 tháng 4/1998, Sư đoan 18BB được giao trách nhiệm phong thủ khu vực Đông Nam Bien Hoa va tuyến phía đông Thủ đô Sai Gon. Phong tuyến nay trải từ tổng kho Long Binh đến kho đạn Thanh Tuy Hạ, tiếp giáp với phong tuyến của lực lượng Du, Trường Thiết giáp va Trường Bộ binh.

      NGAY 25-4-1975: Trận Chiến Binh Dương

      * Giao tranh ở phong tuyến Binh Dương

      Tại khu vực trách nhiệm của Sư đoàn 5 Bộ binh, Cộng quân gia tăng áp lực tại Phú Giáo, Tân Uyen nằm về phía Đông Nam tỉnh Binh Dương. Các đơn vị Địa phương quân va Nghĩa quân tại đây đa bị các trung đoan Cộng quân của khu Miền Đông tấn công lien tục, cuối cung phải rời bỏ phong tuyến.

      Tại Bến Sắn, Cộng quân điều động Sư đoàn có bí số CT-7 và 2 trung đoàn cơ động áp sát tuyến phong thủ của Sư đoan 5 Bộ binh. Cộng quân muốn chọc thủng mặt Đông của tỉnh Binh Dương va mặt Tây của tỉnh Bien Hoa để tiến về Sai Gon.

      * Tuyến phong thủ Long An

      Tại mặt trận Long An, Sư đoan 22 Bộ binh, vừa được tái tổ chức sau khi từ Binh Định rút vao Nam, được giao nhiệm vụ phong thủ vong đai thị xa Long An va khu vực từ Tân An về Sai Gon. Các đơn vị của Sư đoan 22 Bộ binh được đặt thuộc quyền điều động của Biệt khu Thủ đô do Trung tướng Nguyễn Văn Minh lam tư lệnh. Trước tháng 4/1975, chiến trường Long An do Quân đoan 3 va Quân khu 3 trách nhiệm va Biệt khu Thủ đô (gồm Sai Gon va tỉnh Gia Định) chịu sự chỉ huy tổng quát của Bộ Tư lệnh Quân khu 3. Từ tháng 4/1975, Biệt khu Thủ đô chịu trách nhiệm cả Long An.

      NGAY 26-4-1975: Kịch Chiến Ở Ba Rịa

      * CQ tấn công thị xã Bà Rịa

      -Vào 6 giờ chiều ngày 26/4/1975, mặt trận Phước Tuy bắt đầu sôi động trở lại. Cộng quân pháo kích vào thị xã Bà Rịa, bộ chỉ huy Tiểu khu Phước Tuy, tư dinh tỉnh trưởng, Trung tâm Huấn luyện Vạn Kiếp. Trận mưa pháo kích kéo dài 3 tiếng. Toàn bộ hệ thống điện trong thị xa Bà Rịa đều bị hư hại. Khoảng 10 giờ đêm, Cộng quân tổ chức tấn công theo 3 mũi vào tỉnh lỵ, 2 mũi do bộ binh và thiết giáp CSBV phối hợp đánh vào trung tâm tiếp vận tiểu khu va tư dinh tỉnh trưởng, 1 mũi vào khu vực dọc theo xa lộ mới ở phía Nam thị xa Bà Rịa.

      -Thiếu tướng Nguyễn Duy Hinh, Tư lệnh Sư đoàn 3 BB kiêm Tư lệnh Mặt trận Ba Rịa điều động 1 tiểu đoan Du va đặt đơn vị nay thuộc quyền chỉ huy của Tỉnh trưởng/Tiểu khu trưởng Phước Tuy để tổ chức các cuộc phản công đánh đuổi Cộng quân ra khỏi trung tâm thị xa. Tiểu đo&afrave;n Du đa bắn cháy 5 chiến xa Cộng quân ngay trong đem 26/4/1975.

      * CQ tấn công Long Thanh

      -Tại Long Thành, tối 26 tháng 4/1975, Cộng quân tấn công vào trường Thiết Giáp, chiếm quận lỵ Long Thanh va cắt đứt Quốc lộ 15 nối liền Vũng Tau va Sai Gon. Cũng trong ngay 26 tháng 4/1975, một tiểu đoan đặc công Cộng quân đánh chiếm cầu xe lửa về hướng Tây Nam thanh phố Bien Hoa trong khi đại bác của các đơn vị pháo binh Cộng quân bắn phá vao căn cứ Không quân Bien Hoa.

      NGÀY 27-4-1975: Trận Chiến Tân Cảng SG

      . *Cộng quân bị tổn thất nặng trong cuộc tấn công vào khu Tân Cảng Sai Gon

      Sáng ng^agrave;y 27 tháng 4/1975, tình hình Thủ đô SaiGon đa trở nen sôi động khi Cộng quân bắt đầu pháo kích vao vong đai phi trường Tân Sơn Nhất, tiếp đó một đơn vị đặc công CSBV đa tấn công cầu xa lộ Tân Cảng va cầu xa lộ Bien Hoa. Lực lượng bộ chiến của Biệt khu Thủ đô đa được điều động khẩn cấp để giải tỏa áp lực địch. Đến chiều ngay 27/4/1975, Cộng quân phải rút lui sau khi bị tổn thất nặng.

      * Kịch chiến tại Ba Rịa, Nhơn Trạch, Trảng Bom

      -Rạng sáng ngay 27/4/1975, tại Ba Rịa, lực lượng Nhảy Du đa quét Cộng quân ra khỏi tỉnh lỵ. Để ngăn chận các đợt tấn công kế tiếp của Cộng quân, Bộ chỉ huy Lữ đoan 1 Nhảy Du tăng them quân phong thủ ben ngoai thị xa. Khoảng 8 giờ sáng, Cộng quân điều động hai trung đoan bộ binh va khoảng 30 chiến xa từ hai hướng mở đợt tấn công thứ 2 vao thị xa Ba Rịa. Lữ đoan 1 Nhảy Du đa chống trả quyết liệt gây thiệt hại nặng cho Cộng quân.

      -Vao 2 giờ chiều ngay 27/4/1975, Lữ đoàn 1 Nhảy Du được lệnh rút khỏi Ba Rịa va về phong thủ tuyến Cỏ May (nằm tren đường Ba Rịa-Vũng Tau). Cung trong buổi chiều ngay 27/4/1975, một đơn vị Công binh Thủy quân Lục chiến được điều động đến để giật sập cầu Cỏ May hầu ngăn chận Cộng quân tran qua.

      -Cũng trong ngày 27/4/1975, Cộng quân điều động bộ binh va thiết giáp tiến đến gần lien tỉnh lộ 25 va nhắm quận lỵ Nhơn Trạch, một đơn vị CSBV đánh chiếm các đồn Địa phương quân va Nghĩa quân dọc tren đường tiến quân. Khu vực Trảng Bom do một đơn vị của Sư đoan 18BB phụ trách đa bị Cộng quân pháo lien tục.

      27-4-1975: Quốc Hội Họp Khẩn Bầu Tân Tổng Thống VNCH

      *Quốc hội VNCH họp khẩn xét 2 đề nghị của Tổng thống VNCH Trần Văn Hương về chức vụ Tổng Thống va Thủ tướng VNCH

      Sáng ngày 27/4/1975, Tổng thống Trần Văn Hương đa mở cuộc họp đặc biệt tại tư dinh với thanh phần tham dự gồm các ông: Trần Văn Linh, Chủ tịch Tối cao Pháp viện; Trần Văn Lắm, Chủ tịch Thượng viện; Phạm Văn Út, Chủ tịch Hạ Viện ; cựu Trung tướng Trần Văn Đôn, Phó Thủ tướng kiem Tổng trưởng Quốc phong (Thủ tướng Nguyễn Bá Cẩn đa từ chức từ 23-4-1975), va 1 phụ tá Tư pháp của Tổng thống. Tại cuộc họp nay, Tổng thống Trần Văn Hương nhắc lại 2 biện pháp ma ông đa đề nghị trong phien họp với Quốc hội ngay 26/4/1975:

      Thứ 1: Giao cho Tổng thống đương nhiệm toan quyền chỉ định 1 Thủ tướng toan quyền.

      Thứ 2: Bầu ông Dương Văn Minh làm Tổng thống.

      Theo lời kể của Cựu Trung tướng Trần Văn Đôn ghi lại trong cuốn Việt Nam Nhân Chứng, trong phien họp sáng ngay 27/4/1975, Tổng thống Trần Văn Hương trinh bay diễn tiến cuộc họp rieng với ông Dương Văn Minh, va cho biết "ông có mời ông Minh lam Thủ tướng toan quyền nhưng ông Minh không nhận, ma yeu cầu ông phải từ chức, giao chức vụ Tổng thống cho ông Minh để ông Minh có toan quyền nói chuyện với Việt Cộng".

      Chiều ngay 27 tháng 4/1975, Tổng trưởng Quốc phong Trần Văn Đôn cầm đầu một phái đoan gồm nhiều Tướng lanh trong Bộ Tổng Tham mưu va vị Tư lệnh Biệt khu Thủ Đô đến tham dự cuộc họp đặc biệt của lưỡng viện Quốc hội. Phái đoan của Tổng trưởng Quốc phong đến trước, va khoảng 7 giờ 30 phút tối ngay nay thi có 138 nghị sĩ, dân biểu hiện diện. Tổng trưởng Quốc phong Trần Văn Đôn tóm tắt tinh hinh quân sự: Sai Gon đang bị bao vây bởi 15 sư đoan CSBV đặt dưới quyền của ba quân đoan CSBV. Quốc lộ Sai Gon-Vũng Tau bị cắt đứt va CQ đang tiến về Long Binh. Đến 8 giờ 20 ngay 27 tháng 4/1975, Đại hội đồng lưỡng viện Quốc hội bỏ phiếu (136 thuận-2 chống) chấp thuận trao chức vụ Tổng thống VNCH cho ông Dương Văn Minh.

      * Cuộc gặp gỡ giưa Tổng thống Trần Văn Hương và cựu Đại tướng Dương Văn Minh.

      Như đa trình bày, sau khi Tổng Thống Thiệu từ chức vào ngày 21/4/1975, Toa Đại sứ Pháp đa nhảy vao chính trường Việt Nam. Cố vấn chính trị của sứ quán Pháp la ông Brochand đa gặp Tướng Trần Văn Đôn, lúc bấy giờ la Phó Thủ tướng kiem Tổng trưởng Quốc phong. Ông Brochand đa cho Tướng Đôn biết sứ quán Pháp có lien lạc với Ha Nội va nhấn mạnh rằng "Nếu có thương thuyết thi Cộng sản chỉ thương thuyết với ông Dương Văn Minh ma thôi". Ông Brochand cũng cho la ông Dương Văn Minh cần sự hợp của Tướng Trần Văn Đôn.

      Theo sự sắp xếp trung gian của cựu Trung tướng Trần Văn Đôn va cựu Thủ tướng Trần Thiện Khiem, 10 giờ sáng ngay 24 tháng 4/1975, cựu Đại tướng Dương Văn Minh đa đến gặp Tổng Thống Trần Văn Hương tại tư dinh của Đại tướng Khiem trong Bộ Tổng Tham mưu. Tiếp đó, vao buổi trưa, cựu Trung tướng Đôn cũng đến nha Đại tướng Khiem để tim hiểu tinh hinh, ông đa gặp bác sĩ Nguyễn Lưu Vien, cựu Phó Thủ tướng va Nguyễn Văn Hảo, Phó Thủ tướng kiem Tổng trưởng Canh nông của nội các Nguyễn Bá Cẩn (nội các nay từ chức ngay 23/4/1975 va được yeu cầu xử lư thường vụ trong khi chờ nội các mới). Tại cuộc gặp nay, các nhân vật tren đa nói la cuộc gặp gỡ vừa rồi giữa Tổng thống Trần Văn Hương va ông Dương Văn Minh đa thất bại vi ông Minh từ chối ghế "Thủ tướng toan quyền".

      Trước tình hình như thế, Đại tướng Khiem đề nghị cựu Trung tướng Đôn nen nhận chức vụ thủ tướng để thương thuyết. Cựu Tướng Đôn đa kể cho Đại tướng Khiem nghe lời của ông Brochand la Pháp đa lien lạc với CS Ha Nội va phía CS chỉ muốn nói chuyện với ông Minh ma thôi. Sau đó cựu Trung tướng Đôn đến thẳng Toa Đại sứ Pháp. Các vien chức cao cấp sứ quán nay lặp lại ư kiến tren va cho biết them rằng Cộng sản chờ đến ngay Chủ nhật 27/4/1975, nếu không tiến triển gi thi CQ sẽ pháo kích vao Sai Gon.

      Theo lời kể của cựu Trung tướng Đôn, sau khi nghe tin nay, ông lo ngại cho dân chúng sống chen chúc trong thanh phố bị trúng đạn pháo của Cộng quân bắn bừa bai, nen ông hứa sẽ cố gắng dan xếp để tim một giải pháp tạm thời. Chiều hôm đó, Đại tướng Khiem điện thoại cho cựu Tướng Đôn biết la Tổng Thống Trần Văn Hương sẽ chỉ định ông Nguyễn Ngọc Huy lam Thủ tướng. Theo Đại tướng Khiem, ông Huy la người chống Cộng triệt để nen khó có thể hoa giải được. Cựu Trung tướng Đôn điện thoại báo cho cựu Đại tướng Minh, ông Minh mời cựu Trung tướng Đôn lại nha để ban tính tim một giải pháp.

      Lúc 5 giờ 45 ngay 24/4/1975, cựu Trung tướng Đôn vao Dinh Độc Lập thi gặp ông Nguyễn Ngọc Huy đang nói chuyện với ông Nguyễn Xuân Phong, Quốc vụ khanh đặc trách hoa đam, từ Pháp mới về. Vừa lúc đó, Đại sứ Martin từ trong văn phong Tổng Thống Trần Văn Hương đi ra. Cựu Trung tướng Đôn hỏi Đại sứ Mỹ la có phải Tổng Thống Hương chỉ định ông Huy lam thủ tướng hay không. Nhưng ông Martin đa trả lời la không có chuyện đó.

      Thế nhưng, sau đó, Đại tướng Khiem vao gặp Tổng thống Hương va ra báo cho cựu Trung tướng Đôn biết la ông Hương sẽ chỉ định ông Huy lam thủ tướng. Đến lượt ông Huy vao gặp Tổng thống Hương. Cuối cung la Tổng trưởng Quốc phong Trần Văn Đôn va Đại tướng Vien vao trinh bay cho Tổng thống Hương tinh hinh quân sự: Cộng quân đang tiến sát vong đai Sai Gon, vũ khí, quân dụng, đạn dược thiếu, tinh thần chiến đấu của binh sĩ sa sút... Nghe xong phần trinh bay, Tổng Thống Hương nhin Đại tướng Vien va nói: "Ông sẽ Tổng tư lệnh Quân đội". Tổng Thống Hương nói tiếp rằng ông sẽ chia xẻ với số phận của anh em quân nhân tren các chiến trường, nghĩa la ông sẽ chết cung với anh em binh sĩ.

      Trước khi rời Dinh Độc Lập, cựu Trung tướng Đôn nói với Tổng thống Hương: "Cụ nghien cứu lại, vi ben kia họ chỉ muốn nói chuyện với ông Minh ma thôi". 8 giờ tối hôm đó, cựu Trung tướng Đôn trở lại nha ông Dương Văn Minh va thấy một số nhân vật ở đây: ông Nguyễn Văn Huyền, cựu chủ tịch Thượng nghị viện, giáo sư Vũ Văn Mẫu va ông Brochand, cố vấn chính trị sứ quán Pháp. Cựu Tướng Đôn giải thích với ông Dương Văn Minh: "Ông Hương vừa mới len ma yeu cầu ông từ chức thi cũng khó xử cho ông ấy, hơn nữa con Hiến pháp, con Quốc hội." Ư kiến của cựu Trung tướng Đôn chỉ có ông Huyền đồng ư, con ông Minh va ông Mẫu thi cho rằng ông Hương tri hoan như vậy nhưng thế nao rồi cũng chấp thuận.

      * TT Nguyễn Văn Thiệu gặp cựu Trung tướng Trần Văn Đôn lần cuối cung

      8 giờ sáng ngày 25 tháng 4/1975, cựu Tổng Thống Thiệu điện thoại cho cựu Trung tướng Đôn ngỏ ư muốn gặp ông tại Dinh Độc Lập (sau khi từ chức, cựu TT Nguyễn Văn Thiệu vẫn con ở trong dinh nay) để nhờ lấy giúp cho bạn của ông một giấy chiếu khán đi ngoại quốc. Khi cựu Trung tướng Đôn vao dinh Độc Lập, cựu Tổng Thống Thiệu cho biết la ông đa hiểu ro diễn biến. Câu chuyện nửa chừng thi cựu Tổng Thống Thiệu điện thoại cho Tổng thống Hương va nói: "Nếu ông Dương Văn Minh không chịu lam Thủ tướng toan quyền thi cụ tim một người khác có thể thương thuyết với ben kia va người đó theo tôi la ông Đôn".

      Để điện thoại xuống, cựu Tổng Thống Thiệu nói với ông Đôn: "Theo tôi, ngoai ông Minh ra, ông la người có thể nhận trách nhiệm nay. Tôi đa nghĩ đến ông từ năm 1973. Tôi đa biết ông từng tiếp xúc nhiều giới chức...Ông có uy tín trong giới chính trị va quân đội. Nhưng tôi không thay đổi lập trường chống Cộng triệt để của tôi nen không thể ngồi chung với Cộng sản. Nếu chịu thương thuyết tôi đa mời ông lam Thủ tướng từ năm 1973 rồi. Nhưng ngay nay thi tôi đề nghị với ông Hương mời ông lam việc".

      Cựu Trung tướng Đôn hỏi lại cựu TT Thiệu: "Ông có nghĩ la bây giờ đa trễ không?" Ông Thiệu im lặng không đáp. Trước khi từ gia, cựu Trung tướng Đôn nhin thẳng cựu TT Thiệu, rồi nói: "Con phần ông, chừng nao ông đi? Tôi biết Mỹ không muốn chuyện xảy ra như ông Diệm. Xung quanh ông đang bỏ ông nhất la khi nghe có tân thủ tướng va chính phủ mới. Ông phải đi cho nhanh. Nếu tôi lam Thủ tướng, nội các của tôi cũng sẽ đoi bắt ông va tôi lam theo."

      Từ biệt cựu TT Thiệu, cựu Trung tướng Đôn ghé nhiều nơi để trao đổi ư kiến với một số yếu nhân va sau đó trở về nha. Đến nha, cựu Trung tướng Đôn được biết cựu Tổng Thống Thiệu điện thoại cho ông mấy lần va có để lại số điện thoại. Cựu tướng Đôn gọi lại thi cựu Tổng thống Thiệu nói lời từ giả với cựu Tướng Đôn: "Chúc anh thanh công va cám ơn anh." Cựu Tướng Đôn nhắc lại những gi đa nói khi gặp cựu Tổng thống Thiệu va nói: "Ông đừng quen những gi tôi đa nói hồi sáng, nghĩa la ông phải ra đi." Sau đó, cựu Tướng Đôn được báo la người Mỹ đa giúp cựu Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu va cựu Thủ tướng Trần Thiện Khiem va cả gia đinh hai vị nay rời khỏi Việt Nam bằng máy bay đặc biệt đến Đai Bắc, Thủ đô Đai Loan.



Next

Web Page Traffic Counter
Main office: 3400 S. Jones Blvd. Suite A5 - Las Vegas , NV. 89146. - Tel: (702) 252 6999   Copyright ©2004 songtrendatmy.com - contact us!